Ülseratif kolitli hastalarda nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 (NRF2) ile oksidatif stres düzeylerinin araştırılması

Giriş ve Amaç: Ülseratif Kolit (ÜK) nüks ve remisyonlarla seyreden, kolorektumu tutan, kronik idiyopatik inflamatuvar bir hastalıktır. Etyoloji tam bilinmemekle birlikte genetik, çevresel, enfeksiyöz ve immünolojik faktörler ile oksidatif stresin multifaktöriyel olarak etki ettiği düşünülmektedir. ÜK'li hastalarda oksidatif strese bağlı Nrf2 gen ekspresyonunun artışı, doku düzeyinde yapılan az sayıda immunhistokimyasal çalışmada gösterilmiştir. Bu çalışmada ülseratif kolitli hastalarda serum Nrf2 ve oksidatif stres düzeylerindeki değişiklikleri değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ağustos 2019-Aralık 2019 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalında takip edilen 60 ÜK hastası ile 20 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Tüm hastaların anamnez bilgileri, yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, sedimentasyon hızı, C reaktif protein, hematokrit, albumin düzeyleri ve Mayo skoru kayıt altına alındı. Serumda Nrf2 düzeyi ELISA yöntemi ile TAS ve TOS düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle hesaplandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında serum Nrf2 düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Hasta grupta ortalama TAS düzeyi, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük izlendi (p=0,019), ancak hasta ve kontrol grubu arasında TOS düzeyi ve OSI indeksi açısından anlamlı fark saptanmadı. Hastalık aktivitesi ile serum Nrf2, TAS ve TOS düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi. Hastalık aktivitesi arttıkça hematokrit ve albümin değerlerinin düştüğü, inflamatuvar belirteçlerden ESH ve CRP'deki artışın istatistiksel olarak anlamlılık gösterdiği bulundu. Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada serum Nrf2 düzeyi, TOS düzeyi ve OSI hem hasta ve kontrol grubu arasında hem de hastalık aktivitesine göre ayrılan hasta grupları açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamakla birlikte hasta grubunda TAS düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktür. Bu veriler ışığında hastalığın klinik aktivitesi ile oksidatif stres arasında net bir ilişki ortaya konamamıştır. Oksidatif stres ve serum Nrf2' nin ÜK etyopatogenez ve aktivasyonundaki rolüne yönelik az sayıda veri olup daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ülseratif kolit, Nrf2, TAS, TOS, Oksidatif Stres