Ultrasonografi eşliğinde erektör spina kasının farklı torakal seviyelerde ve farklı pozisyonlarda cilde olan uzaklığının karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: USG'nin kullanımının artmasıyla beraber periferik sinir blokları yaygınlaşmaya başlamıştır. USG kullanımıyla interfasiyal plan bloklarından ESP bloğunun uygulanmasıda gündeme gelmiştir. Fasiyal plan blokları hem anestezik amaçlı hem de akut ve kronik ağrının tedavisinde kullanılmaktadır. ESPB; torakotomi, meme cerrahisi, kardiyak cerrahi, vertebra cerrahisi, kolesistektomi, inguinal herni onarımı, kalça cerrahisi gibi kronik omuz ağrısından kalça ameliyatına kadar çeşitli endikasyonlarda analjezi için başarıyla uygulanmıştır. ESPB farklı pozisyonlarda(oturur-lateral ve pron) ve farklı torakal seviyelerde yapılabilmektedir. Çalışmamızda Erektör Spina Plan blok uygulanacak hastalarda blok kalitesini artırmak için farklı torakal vertebral seviyelerde (T1-T2,T5-T6,T11-T12) ve farklı pozisyonlarda (lateral-oturur ve pron) ultrasonografi eşliğinde erektör spina kasının cilde olan mesafesinin en ideal ölçümünü hesaplamayı amaçladık. Metot: Bu çalışma, Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalında prospektif olarak yapıldı. Bu çalışma için Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurul (06.09.2021 Tarih ve 21.15.13 Nolu Karar ) onay kararı alınmıştır. Üst-orta ve alt torakal bölgeyi ilgilendiren her hasta çalışmaya dahil edildi. 18-65 yaş arası ASA I-II 40 kadın ve 40 erkek olmak üzere toplam 80 hasta çalışmaya katıldı. Hastalar ilk olarak elleri göbek bölgesinde bağlanıp dik oturur pozisyonda sağ tarafları, ikinci olarak lateral dekübit pozisyonda sol taraflarının üzerine yatarak elleri yanlarında sağ tarafları, üçüncü olarak pron pozisyonda elleri yanlarına uzatılarak başları sola çevirilip sağ tarafları ultrason eşliğinde muayene edildi. Lateral, dik oturur ve pron pozisyonlarda olmak üzere ilgili vertebraların (T1-T2, T5-T6, T11-T12) spinöz proçesleri belirlenip transvers proçes görünene kadar 3 cm laterale hareket ettirilip transvers proçes tespit edilince prob 90 derece çevrilir, sonra USG nin yüksek frekanslı 10-15 mmhz lineer probu sagittal konuma alınarak sırasıyla subkutanöz doku, rhomboid, trapezius, erektör spina kasları USG ekranında belirlendi. Erektör spina kası ve ilgili vertebraya bağlı transvers proçes belirlendikten sonra en net görüntü sağlanıp USG freezlenerek ekranın üst orta noktasından vertebral proçese kadar olan mesafe ölçülerek kayıt altına alındı. Böylece bu farklı ölçümler kendi içlerinde kıyaslandı. XI Bulgular: Yaş arttıkça erektör spina kasının cilde olan uzaklığı arasında zayıf bir ilişki bulunmuştur. BMI artışı ile erektör spina kasının cilde olan uzaklığı arasında güçlü bir ilişki vardır (p=0,001;p<0,01). T1-T2,T5-T6,T11-T12 de duruş pozisyonu pron olan olguların ciltle olan uzaklığı, duruş pozisyonu oturur ve lateral olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p=0,001; p<0,01). Oturur-lateral ve pron pozisyonda torakal seviyesi T5-T6 olan olguların ciltle olan uzaklığı, torakal seviyesi T1-T2 ve T11-T12 olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p=0,001; p<0,01). Aynı şekilde Torakal seviyesi T1-T2 olan olguların ciltle olan uzaklığı, torakal seviyesi T11-T12 olan olgulara göre anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Sonuç: Erektör spina kasının ciltle olan uzaklığı yaş, kilo ve BMI ile alakalı olarak değişmektedir. Uygulanan torakal seviyenin farklılığına göre ve uygulama pozisyonunun farklılığına göre de ciltle olan mesafesi değişmektedir. Sonuç olarak bakacak olursak hastalar pron pozisyondayken erektör spina kası cilde daha yakın bulunmuştur. Seviyeler açısından bakacak olursak T5-T6 seviyesinde erektör spina kası cilde en yakın mesafede bulunmaktadır. T11-T12 seviyesinde ise erektör spina kası en uzak mesafede bulunuyor. Bunların neticesinde pron pozisyonunda ve T5-T6 torakal seviyesinden uygulanacak bir ESP bloğu daha kolay olacaktır. Anahtar kelimeler: Erektör spina plan blok, erektör spina kası, periferik sinir bloğu, interfasiyal plan blok.