Uluslararası inşaat sözleşmeleri ve uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesi

Ülkemizde, artış eğilimde olan nüfus ve buna paralel gelişen barınma ihtiyacı, inşaat sektörünün hızla gelişmesine neden olmuş ve Türk müteahhitleri 80'li yıllardan itibaren yurtiçinde edindikleri deneyimlerini yurtdışında da değere çevirerek, uluslararası projelerde yer almaya başlamışlardır. Öte yandan, inşaat sektörünün ulusal ekonomide de lokomotif sektör olduğu sayısal verilerle de sabittir. Uluslararası ticaretin ve hizmet arzının artışındaki bir diğer etken de ülkelerin yabancı sermayeyi ve teknolojiyi ithal edebilmek için, yatırımcılara sundukları hukuki güvenceyi ikili anlaşmalarla artırma konusundaki eğilimleridir. Bu anlayış paralelinde gelişen bir diğer sistem olan tahkim yargılaması, ticari yapıların, merkezlerinin bulunduğu ülkelerin dışında üstlendikleri hukuki riskleri azaltmakta ve uluslararası iş yapabilme kabiliyetini artırmaktadır. Öyle ki; tahkim usulü, herhangi bir ülkede faaliyet gösteren yabancı bir kuruluş için, olası bir uyuşmazlıkta ortaya çıkması muhtemel bir yargılamanın hızı ve güvenilirliği açısından yerel yargı organlarının sağlandığından daha yüksek bir güvenlik sağlamakta ve tercih edilmektedir. Tahkim yargılamasının yarattığı güvenden, özellikle yatırım projelerinin finansman ihtiyaçlarını sağlayan kredi kuruluşları da faydalanmakta ve sistemin gelişmesi için çalışmaktadırlar. Tahkim anlaşması bulunan ve uluslararası tahkim organlarının yetkisini tanımış sözleşmelerin kredi bulabilme ihtimali yükselirken, buldukları kredilerin maliyetleri de düşmektedir. Bu sayede, kredi kurumlarının risk primi düşük kredi satmaları mümkün olmaktadır. Yukarıda özetlenen kazan-kazan modeli sebebiyle, tahkim usulünün uluslararası ticaret ve hizmet arzında günden güne yaygınlaşacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası İnşaat Sözleşmeleri, Uyuşmazlık, Tahkim, FIDIC