Uluslararası medya organlarında çevirinin rolü: Bütünsel yaklaşımlı bir analiz

Hızla gelişen teknoloji haber edinme ve haber aktarımı noktasında da kendini göstermektedir. Teknolojik gelişmeler bilgi alışverişinde zaman-mekan kavramının kaybolmasına, dolayısıyla küreselleşmeye sebep olmuştur. Bu da dünyanın her yeriyle ilgili anında haberdar olabilmek anlamına gelmektedir. Uluslararası düzeyde bilgi edinilmesinde haber ajansları ve uluslararası medya organları etkili olmaktadır. Haber ajanslarının oluşturduğu ve medya kuruluşlarına sunduğu haber kaynakları, haber tüketicilerine ulaşmadan önce çeviriye tabi tutulmaktadır. Bu haberler çeviri esnasında birtakım etkenlere maruz kalarak farklı şekil ve içeriklerle karşımıza çıkabilmektedir. Çalışmada uluslararası medya organlarında çeviri süreci ve rolünü anlayabilmek için önce medya kavramına tarihsel bir bakış atılmıştır. Ardından mülakat gerçekleştirilmesi planlanan uluslararası medya organları tanıtılmış, haber yapım politikalarıyla ilgili bilgi edinilmeye çalışılmıştır. Daha sonra, nitel ve nicel araştırma yöntemleri içeren bütünsel bir yaklaşım benimsenerek üç aşamalı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada haber alanında önemli yere sahip olan medya/iletişim kuramları ve yaklaşımları ile çeviribilim kuramları ve yaklaşımları karşılaştırılmıştır. İkinci aşamada uluslararası medya organlarıyla yarı yapılandırılmış mülakat tekniğinin uygulandığı mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, çeviri alanında eğitim almış, almaya devam eden ve çeviri eğitimi verilen üniversitelerde görev alan Y ve Z kuşağı haber tüketicileri ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Yürütülen anket ve mülakatların sonuçları SPSS programı ile analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada, birinci ve ikinci aşamada elde edilen veriler ve çıkarımlar kullanılarak Karabağ konulu haberler betimsel bir analizle değerlendirilmiştir. Sonuç olarak uluslararası medya organlarındaki haber çeviri sürecinin genel anlamda bilinen çeviri sürecinden farklı ilerlediği ve kendi içerisinde de birtakım farklılıklar olduğu görülmüştür. Haber çevirileri alanında hem uluslararası haber tüketicilerinin farkındalığı hem de çevirmen görevi tanımında birtakım eksiklikler saptanmıştır. Bunlar ortaya çıkan ürün ve özellikle uluslararası medya organlarında farklı işleyen sürecin tanımlanmasında sorunlara sebep olmaktadır. Bundan dolayı bu çalışmada bu noktalarla ilgili eksik yönlere değinilmeye çalışılmış ve haber çevirileri çalışmaları için önerilerde bulunulmuştur.