Üniversite eğitimine başlayan gençlerde riskli davranışlar ve ilişkili ailesel faktörlerin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerde riskli davranışların ve ilişkili ailesel faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte planlanan çalışmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Çukurova Üniversitesine başlayan öğrenciler oluşturdu. Evreni temsil eden en az örneklem büyüklüğü %50 sıklık, %99 güvenirlik ve %5 hata payı ile 573 olarak hesaplandı. Veriler güz yarı yılının son ayında Riskli Davranışlar Ölçeği-Üniversite Formu, Aile APGAR Ölçeği ve sosyodemografik bilgi formu ile toplandı. Bulgular: Çalışma yaş ortalaması 20,86±3,35 (18- 57) yıl olan, %59,1'i kadın, 648 katılımcı ile yapıldı. Çekirdek aileye sahip olan katılımcıların diğer aile tiplerine göre beslenme riski puanları yüksek (p=0,019) madde kullanımı puanları ise düşük (p=0,008) saptandı. Annesinin eğitimi üniversite ve üzeri olanların anti-sosyal davranışta (p=0,000), alkol kullanımında (p=0,000), sigara kullanımında (p=0,016) ve madde kullanımında (p=0,004); babasının eğitimi üniversite ve üzeri olanların ise anti-sosyal davranışta (p=0,000) ve alkol kullanımında (p=0,003) daha az eğitimli gruplara göre daha yüksek puan aldıkları bulundu. Aile gelir algısı düşük olan öğrencilerin okul terki puanı orta-yüksek grubuna göre yüksekti (p=0,005). Aile APGAR gruplarının düzeyi düştükçe; anti-sosyal davranış (p=0,000), alkol kullanımı (p=0,003), sigara kullanımı (p=0,002), intihar eğilimi (p=0,000), beslenme riski (p=0,000), okul terki (p=0,000) ve madde kullanımı (p=0,000) puanlarının yükseldiği saptandı. Sonuç: Çalışmamızda çekirdek aile tipine sahip öğrencilerde beslenme riskinin daha yüksek bulunması, ebeveyn eğitimi arttıkça bazı riskli davranış puanlarının artması ileri değerlendirme ve gerekli önlemlerin alınması açısından dikkat çekici bulunmuştur. Aile APGAR puanı düştükçe tüm riskli davranış alt boyut puanlarının arttığı bulgusu göz önüne alındığında aile hekimliği pratiğinde düşük aile işlevselliği saptanan gençlerin özellikle üniversiteye başlarken riskli davranışlar açısından daha detaylı değerlendirilmesi önerilir. Anahtar sözcükler: Aile, Aile hekimliği, Risk değerlendirmesi, Öğrenci, Üniversite