Üniversite genel kimya laboratuvarlarında öğrencilerin kavramsal değişimi, başarısı, tutumu ve algılamaları üzerine yapılandırıcı öğretim yönteminin etkileri

a ÖZET ÜNİVERSİTE GENEL KİMYA LABORATUVARLARINDA ÖĞRENCİLERİN KAVRAMSAL DEĞİŞİMİ, BAŞARISI, TUTUMU VE ALGILAMALARI ÜZERİNE YAPILANDIRICI ÖĞRETİM YÖNTEMİNİN ETKİLERİ (Yüksek lisans tezi) Halil TÜMAY GAZİ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Haziran 2001 Bu çalışmanın amacı, genel kimya laboratuvannda üniversite öğrencilerinin başarıları, kavramsal değişimleri, fen, kimya ve laboratuvara karşı tutumları ve de bilimi ve bilim öğrenme yollarını algılamaları üzerine geleneksel doğrulama metoduna kıyasla yapılandırıcı (constructivist) eğitim metodunun etkisini test etmektir. Bu çalışmanın nihai amacı ise öğrenciler arasında başarıyı artırmak, kavramsal değişimi kolaylaştırmak, pozitif bir tutum geliştirmek ve yapılandırıcı düşünmeyi teşvik etmek için hangi eğitimsel metodun kullanılabileceğini belirlemektir. Bu çalışmanın örneklemini Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ve Genel Kimya Laboratuvan-I dersim alan 40 üniversite birinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma 2000-2001 öğretim yılının bahar döneminde yapılmıştır.Ill Çalışmada öntest-sontest kontrol grubu dizaynı kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi deneysel grup ve kontrol grubu olmak üzere rasgele iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna geleneksel doğrulama metoduyla, deneysel gruba ise yapılandıncı metotla eğitim verilmiştir. Deney ve kontrol grubunda sekiz laboratuvar aktivitesi yapılmıştır: 1) Buhar Basıncı, 2) Tuzların Çözünürlüğü, 3) Kimyasal Özellikler, Hidratlar, 4) Kimyasal Değişimler ve Enerji, 5) Asitler ve Bazlar, 6) Kimyasal Kinetik, 7) Kimyasal Denge ve 8) Yükseltgenme-îndirgenme Reaksiyonları. Çalışmada gerekli olan veriler altı ölçüm aracı: 1) Kimya Bilgi Testi, 2) Mantıksal Düşünme Testi, 3) Laboratuvar Testi, 4) Kavram Testi, 5) Fen, Kimya ve Laboratuvara karşı Tutum ve Algılama Testi ve 6) Laboratuvar Anketi kullanılarak toplanmıştır. Bu çalışmanın hipotezlerini test etmek için t-testi, ANCOVA ve chi-square analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, yapılandıncı metotla eğitim gören öğrencilerin basanlarının ve kavramsal değişimlerinin geleneksel doğrulama metoduyla eğitim gören öğrencilerden daha yüksek olduğunu göstermiştir. Deney ve kontrol gruplanndaki öğrencilerin fen, kimya ve laboratuvara karşı tutumlan ve bilimi ve bilim öğrenme yollannı algılamalan arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Aynca öğrencilerin mantıksal düşünme yeteneklerinin basanları ve kavramsal değişimleri üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı; öğrencilerin ön kimya bilgilerinin kavramsal değişimlerine anlamlı bir katkısının olmadığı, buna karşın basanlarına anlamlı bir katkısının olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın bulgulan ışığında genel kimya laboratuvarlannda öğrencilerin basanlarım artırmada ve kavramsal değişimi kolaylaştırmada yapılandıncı metoda dayalı laboratuvar eğitiminin daha etkili olacağı sonucuna vanlabilir.