Üniversite öğrencilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerinde akıllı telefon bağımlılığının etkisi

Dijitalleşme ile birlikte her yerdelik kazanan birey, dijital araçlara bağımlı bir yaşama doğru sürüklenmektedir. Özellikle de akıllı telefonlar bu bağımlılık sürecinde en başat araçlardan biri haline gelmiştir. Akıllı telefon bağımlılığının birey üzerinde gerek psikolojik gerekse fizyolojik anlamda olumsuz etkileri olmaktadır. Buradan hareketle araştırmanın temel amacı, üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeylerinin, üst düzey düşünme becerilerinden olan eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan korelasyon araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde, Özgenel ve Çetin tarafından geliştirilen "Marmara eleştirel düşünme eğilimleri" (2018), "Marmara yaratıcı düşünme eğilimleri" (2017) ölçekleri ve Demirci ve arkadaşları (2014) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan akıllı telefon bağımlılığı ölçeği kullanılmıştır. Çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinde 2024 yılında farklı bölümlerde eğitim görmekte olan 391 öğrencinin katılımıyla tamamlanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS paket programı kullanılmıştır. Analiz sürecinde betimsel istatistik, t-testi NOVA, pearson korelasyon ve regresyon metodlarından faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda akıllı telefon bağımlılığının, eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcı düşünme eğilimleri üzerinde istatistiksel olarak negatif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, eleştirel düşünme eğilimleri ve yaratıcı düşünme eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür.