Üniversite öğrencilerinin engellilik algı düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Fırat Üniversitesi örneği

Engelli bireyler genel özellikleri ve yetersizlikleri nedeniyle özel eğitim, bakım, rehabilitasyon ve danışma hizmetlerine gereksinim duyan kişiler arasında yer almaktadır. Duyulan gereksinimler ve toplumun öteki kavramını empoze etmesi sebebiyle engelli bireyler kendilerini toplumdan soyutlamaktadırlar. Engelli bireylerin gerek eğitim, sağlık gerek sosyal ve kültürel ortama katılımlarını sağlamak hiç kuşkusuz yaşadıkları çevre şartlarını iyileştirmek, onlar için uygun şekilde düzenlemek ile mümkün olacaktır. Dolayısıyla engelli bireylerin gereksinimlerini daha kolay karşılayabilmeleri için çeşitli araçlara ihtiyaç duydukları yadsınamaz bir gerçektir. Bu nedenle çeşitli araçlar veya mal ve hizmet olarak da nitelediğimiz bu gereksinimler, hayatın her alanında engelli bireyler için bir ihtiyaç olmakta ve engelli bireylerin bu ihtiyaçları karşılandıkça hayatlarını normal bireylerden farksız bir şekilde idame edebilmeleri sağlanmaktadır. Toplumsal hayatta mal ve hizmet kurumlarında ulaşılabilirlik, erişilebilirlik ve başkasına gereksinim duymadan günlük hayatı sürdürebilir hale getirebilmek engelli bireyler için önem arz etmektedir. Bu bağlamda engelli bireylere yönelik uygulamalar vasıtası ile engelli bireyler toplumda diğer bireylerden farksız olarak görülmekte olup, engellilik algısına maruz kalma düzeyleri nispeten daha az seviyede olmaktadır. Nitekim gerek bahsi geçen uygulamaların yetersizliği gerekse de engelli bireylerin istihdamı konusundaki düzenlemelerin engelliler hakkındaki kanunda belirtilmesine rağmen engelli bireyler günümüze değin birçok sektörde bulunamamıştır. Dolayısıyla söz konusu husus günümüzde varlığını sürdürmekte olan engellilik algısını açıklamaktadır. Bu bağlamda gerekli önlemler alınmaya devam etmesine ve her kamu kurumuna engelli birey çalıştırma zorunluluğu getirilmesine rağmen ne yazık ki toplumda mevcut algıyı görmekte ve hissetmekteyiz.Toplum üzerinde oluşan gelişmeler ve yeniliklerden en fazla genç nesil olarak tanımladığımız üniversite öğrenimi görmekte olan gençler etkilenmektedir. Bu bağlamda üniversite öğrencilerinin engellilik algı düzeyinin belirlenmesi ve söz konusu algının yıkılmasına yönelik yapılacak çalışmalar, sadece hedef kitleyi değil onların iletişim halinde olacağı diğer bireylerin algılarının da iyileşmesine yardımcı olacaktır. Dolayısıyla söz konusu kitlenin algısını pozitif yönde etkileyebilmek beraberinde birçok kişinin algısının değişmesine de katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda bu çalışma, engellilik kavramı ve engellilik algısını konu edinmekle birlikte, üniversite öğrencilerinin engellilik algısını ölçmeyi ve mevcut olumsuz algıyı değiştirmeye ilişkin önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Engelli, Engellilik Algısı, Engelli Uygulamaları