Üniversite öğrencilerinin genel ve alan-odaklı epistemolojik inançlarının incelenmesi

Bu arastırmanın amacı, fen, sosyal ve eğitim bilim alanlarında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin genel epistemolojik inançlarıyla alan-odaklı epistemolojik inançları arasındaki farklılıklarla birlikte iliskilerin öğrenim görülen alan, cinsiyet ve sınıf düzeyi değiskenlerine göre incelenmesidir. Arastırmanın örneklemini altı yüz üç üniversite öğrencisi olusturmustur. Öğrencilerin genel epistemolojik inançlarına iliskin veriler, Schommer (1998)'in epistemolojik inanç ölçeği temelinde Deryakulu ve Büyüköztürk (2002) tarafından gelistirilen epistemolojik inanç ölçeği aracılığıyla elde edilmistir. Diğer taraftan, öğrencilerin alan-odaklı epistemolojik inançlarına iliskin veriler için fizik, kimya, kamu yönetimi, iktisat, zihin engelliler eğitimi ve Türkçe eğitimi alanlarına yönelik, arastırmacı tarafından gelistirilen alan-odaklı epistemolojik inanç ölçekleri veri toplama araçları olarak kullanılmıstır. Söz konusu ölçeklerin gelistirilmesi için gerçeklestirilen pilot çalısmada 808 üniversite öğrencisi yer almıstır. Arastırmada gerçeklestirilen istatistiksel analizler aracılığıyla, öğrencilerin hem alan-odaklı hem de genel epistemolojik inançları bağlamında öğrenim gördükleri alanlara, cinsiyetlerine ve sınıf düzeylerine göre anlamlı farklılıklarla birlikte iliskiler olduğuna yönelik önemli bulgular elde edilmistir. Bununla birlikte, hem cinsiyet hem de sınıf düzeyi değiskenleri daha ayrıntılı bulgular elde edilebilmesi amacıyla öğrenim görülen alanlar temelinde incelenmis ve bazı bulgulara iliskin varsayımların test edilmesi için ilave analizler de gerçeklestirilmistir. Çalısmanın bulguları literatüre atıfla tartısılmıstır. Arastırmanın sonuçları genel olarak, genel ve alan-odaklı epistemolojik inançlar ayrımının anlamlı olduğunu; öğrencilerin genel ve alan-odaklı epistemolojik inançlarını farklı referans noktalarından hareketle olusturduğunu; epistemolojik inançlarda alan bağımlılığının desteklenmekte olduğunu; hem genel hem de alanodaklı epistemolojik inançlar arasındaki iliskilerin sistem yaklasımlarının temel varsayımıyla uyumlu olduğunu ve genel-odaklı yaklasıma kıyasla alan-odaklı yaklasımın öğrenim görülen alanlara daha hassas olduğunu göstermektedir. Çalısmanın sonuçları bağlamında, hem eğitimsel uygulamalar hem de gelecekte gerçeklestirilebilecek arastırmalar açısından önemli olduğu düsünülen bazı önerilerde bulunulmustur.