Üretim süreci perspektifinden sanat eseri ve izleyici etkileşiminde dijitalleşmenin rolü

Çalışma kapsamında, gelişen teknolojiyle birlikte dönüşen sanat, sanat eseri ve müze kavramları çerçevesinde sanat eseri ve izleyici arasındaki etkileşiminin geçirdiği dönüşüm incelenmiştir. Bu doğrultuda, etkileşimli sanatın ne olduğunu tartışmak için dijital çağdaki örneklerine yer vermeden önce, çağdaş sanatta hangi şekilde vuku bulduğundan yola çıkılmıştır. Yeni teknolojiler aracılığıyla dijitalleşen çağdan, sanat eserleri de payını aldığından, sanat eserinin öz yapısı, sunulma biçimi ve izleyiciden beklentileri doğrultusunda sanat eseri ve izleyici etkileşiminin dijitalleşme boyutuna odaklanılmıştır. Dijitalleşme ve yeni teknolojilerin sanatı nasıl biçimlendirdiği, sanat pratiği icra etmek için kullanılan bir araçtan fazlası olup olmadığı ele alınmıştır. Çalışma, teknoloji ve sanat etkileşiminin sanat eserleri ve izleyici kapsamındaki dönüşümlerini üretim aşamasındaki aktörlerin perspektifinden saptamayı ve insan-makine etkileşiminin sanatsal boyutunu incelemeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda, yeni medya sanatı, etkileşimli sanat, video yerleştirme, algoritma ve üç boyutlu fraktallar, ses ve müzik, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik, üç boyutlu tasarım, yapay zekâ ve makine öğrenimi gibi teknolojilerle eser üreten toplam on iki sanatçı ve bu sanatçılarla birlikte çalışan üç küratör ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek nitel bir araştırma yürütülmüştür. Araştırma sonucunda, dijital teknolojilerin sanatın üretim ve tüketim süreçlerini etkilediği ve etkileşimli dijital eserlerin, izleyiciyi pasif katılımdan aktif bir katılıma davet ederek onların sanat eseriyle olan ilişkisini güçlendirdiği kanaatine varılmıştır.