Üriner inkontinanslı kadınlarda farklı gevşeme pozisyonlarının kas fonksiyonları üzerine etkileri

Amaç: Pelvik taban kaslarının açılabilme (gevşeme), kapanabilme (kasılma), destekleme ve seksüel fonksiyonları olmak üzere dört ana fonksiyonu vardır. Fizyoterapi kliniklerinde rutinde pelvik taban kaslarının gevşemesine yönelik çeşitli pozisyonlar önerilmektedir. Bu pozisyonlarda gerçek gevşeme olup olmadığı ya da en etkili gevşemenin hangi pozisyonda olduğu bilinmemektedir. Bu nedenle çalışmamızın amacı üriner inkontinanslı kadınlarda farklı gevşeme pozisyonlarının kas fonksiyonları üzerine etkilerinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'na başvuran ve uzman hekim tarafından inkontinans tanısı alan 67 birey ile gerçekleştirildi. Üriner inkontinansın tipini, sıklığını, miktarını ve günlük yaşam üzerindeki etkilerini sorgulamak için Uluslararası İnkontinans Sorgulama Kısa Formu (ICIQ-SF) ve mesane günlüğü kullanıldı. Bireylerin pelvik taban kaslarının ve abdominal kaslarının (rektus abdominus-RA, transversus abdominus-TA, internal oblik abdominaller-İO, eksternal oblik abdominaller-EO) elektromyografik aktiviteleri yüzeyel EMG kullanılarak değerlendirildi. Değerlendirmeler üç farklı gevşeme pozisyonunda (P1: sırtüstü çengel pozisyonu, P2: emekleme pozisyonu, P3: çömelme pozisyonu) yapıldı. Pozisyonlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup olmadığını saptamak için Friedman Varyans Analizi, farkın nerden kaynaklandığını saptamak için Bonferroni düzeltmeli wilcoxon analizi kullanıldı. Bulgular: Pelvik taban kaslarının en fazla gevşediği pozisyon P1'de ve en yüksek fonksiyonel aktivitesi P2'de bulundu (p<0.001). Pelvik taban kaslarının gevşemesi sırasında, RA, TA, İO, EO kaslarının en düşük ortalama aktiviteleri P1'de görüldü (p<0.001). Pelvik taban kaslarının kasılması sırasında, RA ve EO kaslarının ortalama aktivitelerinin P2'de (p<0.001), TA kasının ortalama aktivitesinin P1'de (p>0.05) ve İO kasının ortalama aktivitesinin P3'de en yüksek düzeyde olduğu saptandı (p>0.05). Sonuç: Pelvik taban ve abdominal kasların gevşeme ve fonksiyonel aktivite miktarları pozisyonlardan etkilenmektedir. Fizyoterapi kliniklerinde pelvik taban kaslarının gevşemesine yönelik verilen pozisyonlarda etkin bir gevşeme sağlanabilmektedir. En etkili pelvik taban kas eğitimin protokollerinin oluşturulabilmesi için seçilen pozisyonlar önemlidir ve bu konuda daha fazla sayıda araştırma yapılması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Üriner inkontinans, pelvik taban kasları, abdominal kaslar, yüzeyel elektromyografi.