Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu ile başvuran çocuklarda antijen tarama yöntemi ile viral etkenlerin belirlenmesi

GİRİŞ: Akut solunum yolu enfeksiyonları çocukluk çağında önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Çocukluk çağında hastaneye en sık başvuru nedenleridir. Üst solunum yolu enfeksiyonları poliklinik hastalarının %24.1'ini oluşturmaktadır. Ülkemizde 0-1 yaş bebek ölümlerin %48.4'ünden, 1-4 yaş arası %42.1'inden alt solunum yolu enfeksiyonları sorumludur. Akut solunum yolu enfeksiyonların %80-90'ında viruslar etkendir. Başlıca viral etkenler influenza virüs, adenovirüs, Respiratuar sinsisyal virus (RSV)dir.AMAÇ: Çalışmada üst ve alt solunum yolu semptomu ile başvuran olguların nazofaringeal sürüntü örneklerinde duyarlı bir yöntem olan antijen tarama yöntemi ile influenza virüs, adenovirüs, RSV sıklığı ve klinik özellikleri belirlendi. Aydın ilinde, aylara göre influenza virüs, adenovirüs, RSV epidemiyolojisi değerlendirilmesi amaçlandı.GEREÇ VE YÖNTEM: ADÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Solunum ve alerji bölümüne, Eylül 2009-Temmuz 2010 tarihleri arasında üst ve alt solunum yolu şikayetleri ile başvuran 0-13 yaş arasındaki 200 çocuk çalışmaya alındı. Coris Bioconsept (Gembloux, Belgium) marka enzim immünassay yöntemi ile nazofaringeal sürüntü örneklerinde RSV, influenza ve adenovirüse ait antijenler tarandı. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 14.0 programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklerde yüzde, sayı ve ortalama±standart sapma değerleri hesaplanırken, gruplararası karşılaştırmalarda ki-kare testi ve Fisher'in kesin testi kullanıldı. Tip 1 hata düzeyi ? 0.05 olarak kabul edildi.BULGULAR: 200 olgunun %54'de (108 olgu) viral etken saptandı. En sık influenza virus %32 (64 olgu), ardından RSV %11 (22 olgu) ve adenovirus %11 (22 olgu) etken idi. %3 olguda (6 olgu) birden fazla etken saptandı. Olguların %43'ü (86 olgu) kız, %57'si (114 olgu) erkekti. %39.5 (79 kişi) ilk iki yaş içinde, %60.5 (121 olgu) 2 yaş ve üzerinde idi. iki yaş altı grupta RSV pozitifliği anlamlı olarak yüksek saptandı. Ev ortamında benzer hastalık öyküsü influenza pozitif olgularda anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0.001). Olguların %11.5'i bir yıl boyunca antibiyotik tedavisi kullanmamışken, %56.5'i dört ve daha az, %32'si beşden fazla sayıda antibiyotik almıştı. Virüs pozitif olguların aylara göre dağılımı incelendiğinde, RSV mart ayında, influenza eylül ve şubat aylarında, adenovirus haziran ayında en yüksek oranda pozitif saptandı.RSV pozitifliği ile ateş yükseliği, hırıltı, ince ral, çekilme, infiltrasyon olması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. İnfluenza pozitif olgularda boğaz ağrısı, burun akıntısı, ateş yüksekliği, öksürük, kas ağrısı semptomları anlamlı iken adenovirus pozitifliği ile akut otitis media arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.05).SONUÇ: Üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu ile başvuran çocuklarda influenza virus %32, ardından RSV %11 ve adenovirus %11 etken idi. Çalışmada nazofarengeal sürüntü örneğinde hızlı test yöntemi ile etyolojiye yönelik viral etken belirlenmesi ile gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçileceği vurgulandı.Anahtar kelimeler: influenza virüs, Adenovirus, RSV, hızlı test