Uzaktan eğitimde akademisyenlerde mesleki motivasyonun belirleyicileri ve bir ölçek geliştirme çalışması

Çalışmanın amacı, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek ve uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunun işe tutulma üzerine etkisini araştırmak ve akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonu ile uzaktan eğitimde kurumdan duyulan memnuniyet arasında fark olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla, araştırma keşfedici sıralı karma yöntem deseni üzerinden yürütülmüş ve üç araştırma gerçekleştirilmiştir. İlk araştırmada, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu etki eden unsurlarının belirlenmesi amacıyla 34 akademisyen ile yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilerek akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunu olumlu ve olumsuz etkileyen unsurlar tespit edilerek kategorilere ayrılmıştır. İkinci araştırmada, farklı üniversitelerde ders veren 322 akademisyene pilot çalışma yapılarak teknolojik altyapı ve iletişim, uzaktan eğitim yönetimi, hazırbulunuşluk, ders ı̇çeriği tasarlama ve geliştirme, öğrenci ı̇lgisi, kurumsal destek ve öğrenci ile etkileşim olmak üzere toplam yedi boyut ve 31 ifadeden oluşan akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyon ölçeğinin yapısı ortaya konulmuştur. Üçüncü araştırmada, ölçeğin yapısı doğrulanmış, kriter geçerliliği sağlanmış ve güvenilirliği incelenmiştir. Üçüncü araştırma kapsamında ayrıca akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyonunun işe tutulma üzerine etkisi incelenmiştir. Buna ek olarak, akademisyenlerin uzaktan eğitimde mesleki motivasyon ile uzaktan eğitimde kurumdan duyulan memnuniyet arasında fark olup olmadığı analiz edilmiştir. 560 katılımcının verileri ile gerçekleştirilen bulgulara göre, uzaktan eğitimde mesleki motivasyon alt boyutlarından ders içeriği tasarlama ve geliştirme, öğrenci ilgisi, öğrenci ile etkileşim, uzaktan eğitim yönetimi, kurumsal destek ve hazırbulunuşluk boyutlarında motivasyon düzeyleri ve kurumdan duyulan memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar tespit edilirken, teknolojik altyapı ve iletişim boyutunda bir farklılık tespit edilememiştir. Ayrıca uzaktan eğitimde akademisyenlerin mesleki motivasyonunun işe tutulmayı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Akademisyenlerin uzaktan eğitimdeki mesleki motivasyonu alt boyutlarından teknolojik altyapı ve iletişimin, öğrenci ile iletişim ve ders içeriği tasarlama ve geliştirme alt boyutlarına göre işe tutulma üzerine daha fazla olumlu etkiye sahip olduğu görülmüştür.