Verbascum bugulifolium L. üzerinde fitokimya ve biyolojik aktivite araştirmalari

Verbascum cinsi Türkiye florasında yaklaşık 255 tür ile temsil edilmektedir. Bazı Verbascum türlerinin çiçek ve yaprakları çeşitli geleneksel tıp sistemlerinde romatizmal rahatsızlıklar, egzama ve öksürük tedavisinde, antiseptik ve balgam söktürücü olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada Verbascum bugulifolium'un topraküstü kısımlarından elde edilen MeOH ekstresinin ve alt ekstrelerin antioksidan (DPPH•, ABTS• ve CUPRAC), antienflamatuvar (LOX inhibisyon) ve antimikrobiyal aktiviteleri in vitro yöntemlerle araştırılmıştır. Test edilen ekstreler arasından EtOAc ve n-BuOH alt ekstreleri DPPH, ABTS ve CUPRAC deneylerinde en iyi antioksidan aktiviteyi göstermiştir (IC50 = 20-90 µg/mL). Ekstrelerin in vitro antienflamatuvar aktiviteleri LOX inhibisyon yöntemiyle araştırılmış olup n-BuOH alt ekstresi 50 µg/mL konsantrasyonda %35.7 inhibisyon yapmıştır. Ekstrelerin antimikrobiyal aktiviteleri üç bakteri ve üç fungus suşuna karşı test edilmiştir. Sadece n-hekzan alt ekstresi P. aeruginosa'ya karşı antimikrobiyal aktivite göstermişken (MIC = 125 µg/mL), CHCl3 alt ekstresi C. krusei suşuna karşı orta derecede aktivite göstermiştir (MIC= 250 µg/mL). n-BuOH, EtOAc ve CHCI3 alt ekstreleri üzerinde yapılan kromatografik çalışmalar sonucunda beş iridoit glikoziti [katalpol (1), spesiozit (2), ajugol (3), ajugozit (4), 8-O-asetilharpagit (5)]; iki feniletanoit glikoziti [verbaskozit (6), ve glukopiranozil-(1Gi-6)-martinozit (7)]; beş flavonoit [luteolin (8), luteolin 7-O-β-D-glukopiranozit (9), luteolin 7-O-rutinozit (10), apigenin 7-O-rutinozit (11), kersetin 3-O-rutinozit (12)] ve bir fitosterol [β-sitosterol (13)] elde edilmiştir. 2 ve 6-8 ABTS deneyinde 10-30 g/mL konsantrasyon aralığında askorbik asitle kıyaslandığında eşit ya da yüksek antioksidan aktivite göstermiştir. Bileşik 6 CUPRAC yönteminde IC50=10 g/mL değeriyle gallik asit kadar iyi bir aktivite göstermiştir. 6 ve 8 tüm antioksidan testlerde en yüksek aktiviteyi göstermişken, 8 diğer bileşiklere göre 1 µg/mL konsantrasyonda %54.1 inhibisyonla en iyi antienflamatuvar aktiviteyi göstermiştir. Bileşikler test edilen mikroorganizmalara karşı zayıf antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Bu çalışma V. bugulifolium bitkisi üzerine yapılmış ilk fitokimyal ve biyoaktivite çalışmasıdır. Anahtar Kelimeler: Verbascum bugulifolium, Scrophulariaceae, sekonder metabolitler, iridoit glikozitleri, fenolik bileşikler, antimikrobiyal, antioksidan ve antienflamatuvar aktivite