Vergi aflarının vergi uyumu üzerindeki etkisi: İstanbul ili örneği

Günümüzde devletlerin artan görevleri, kamu gelirine olan ihtiyacın da artmasına neden olmuştur. Kamu gelirleri içerisinde vergilerin payının yüksek olması, vergi uygulamalarına başvurulmasını gerekli hale getirmiştir. Ülkemizde ilave finansman ihtiyacı vergi aflarıyla karşılanmaktadır. Bu yönüyle vergi aflarına sık sık başvurulur hale gelmiştir. Ancak ülkemizde ortalama iki yılda bir yürürlüğe giren vergi afları, mükelleflerin vergi uyumunun azalmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, vergi aflarının vergi uyumu üzerinde etkisinin olup olmadığı incelenmektedir. Çalışma kapsamında, mükelleflerin vergi aflarına ilişkin görüşleri ve tutumları belirlenmiş, demografik özellikleri ile vergi aflarına ilişkin bakış açılarında istatistiksel olarak fark olup olmadığı tespit edilmiş ve vergi aflarının vergi uyumu üzerinde meydana getirdiği etki ölçümlenmiştir. Bu etkilerin ölçümlenebilmesi için İstanbul ili baz alınarak 469 mükellef ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket sonucunda elde edilen veriler, SPSS 21.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeğin güvenirliliği için Cronbach Alfa, geçerliliğinin ölçümlenmesi amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi ile test edilmiştir. Mükelleflerin demografik özellikleri ile faktörler arasında istatistiksel fark olup olmadığını test etmek amacıyla Mann-Whitney U testi ile Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Vergi aflarının vergi uyumu üzerinde etkisinin olup olmadığını tespit edebilmek için Korelasyon Analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, sık sık yürürlüğe giren vergi aflarının mükelleflerin vergi uyum düzeylerini düşürdüğü tespit edilmiştir.