Vergi hukukunda gecikme faizi

Son yüzyılda hakim olan sosyal refah devleti anlayışı dolayısıyla devletin üstlenmiş olduğu görevleri artmış ve kamu hizmetlerine olan ihtiyaç büyümüştür. Devle-tin, kamu hizmetlerini devamlı ve düzenli bir şekilde yerine getirilebilmesi için bu hizmetlerin karşılığını teşkil eden vergi, resim, harç vb. kamu alacaklarının belirlenen süreler içerisinde ve en kısa zamanda tahsili önem arz etmektedir. Bu yüzden devlet, alacaklarının tahsilini sağlamak ve vergi kayıplarını önlemek için birtakım uygulamalar getirmiştir. Gecikme faizi, vergi alacağının değerini korumaya yönelik önlemlerden biri olup, tahakkukun kısmen veya tamamen engellemesi sebebiyle devletin uğradığı mali kaybı tanzim etme amacı bulunmaktadır. Ayrıca vergisini zamanında beyan ederek tahakkuk ettiren ve vadesinde ödeyen mükellefler ile vergisini zamanında beyan etmeyerek veya eksik beyan ederek tahakkukta gecikmeye sebep olan mükellefler arasındaki eşitsizliği gidermek amacıyla da alınmaktadır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinde hüküm altına alınan gecikme faizi, mükellefin vergi matrahını eksik bildirmesi veya hiç bildirmemesi durumunda zamanında tahakkuk ettirilmeyen veya eksik tahakkuk ettirilen verginin sonradan ikmalen, resen ve idarece tarh edilmesi halinde uygulanmaktadır. Vergi hukukunda gecikme faizi haricinde çeşitli faiz ve benzeri düzenlemeler de bulunmaktadır. Bu durum, uygulamada karışıklığa neden olabilmektedir. Tez çalışmasında, gecikme faizinin vergi alacaklarına uygulanan diğer faiz ve benzeri düzenlemelerden farklılığı kanuni düzenlemeler, doktrin ve yargı kararları çerçevesinde açıklanmaya çalışılmıştır.