Vergi idaresi vergiye dayalı elektronik uygulamalarının vergiye gönüllü uyum üzerinde etkisinin incelenmesi: Erzurum ili örneği

Vergi ülkenin kalkınması için önemli bir gelir kaynağıdır. Bu gelir kaynağının mükelleflerden doğru şekilde alınmasında Vergi İdaresi elektronik uygulamalarının payı büyüktür. Elektronik uygulamalar ile devlet kendine yarar sağlaması yanında vatandaşın anlayacağı ve vatandaşa en doğru şekilde hizmet sunacağı bir yapıyı oluşturmayı hedeflemektedir. Yani, devlet vatandaş memnuniyetiyle hizmette kaliteyi yakalamak adına mükellef odaklı hizmet anlayışını benimseyerek mükellefin vergiye karşı gönüllü uyum göstermesini sağlamaktadır. Bugüne kadar yapılan çalışmalarda e-devlet uygulamalarına, kullanımlarına, bu konudaki tartışmalara değinilmiş olup e-devlet uygulamalarının kayıt dışı ekonomiyi azaltıcı vergiye gönüllü uyumu artıcı etkisine dikkat çekilmemiş olması çalışmanın önemini artırmaktadır. Bu çalışma kapsamında vatandaşların elektronik uygulamalara olan bakış açısı buna bağlı olarak gelişen, uygulamaların vergiye gönüllü uyum üzerindeki etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın geleceğe yönelik katkısı, vergiye uyumu artırıcı e-devlet uygulamalarının daha etkin ve daha verimli olabilmesi için izlenecek yol haritasının belirlenmesiyle bu durumun sonucu olarak haksız rekabetin, yasalara aykırı davranışların en aza indirilmesine ve toplumun ahlaki değerlerinin zedelenmemesine katkı sağlamaktır. Günümüzde Vergi İdaresi nezdindeki elektronik uygulamaların, vatandaş memnuniyetini temel alan vatandaş odaklı hizmet anlayışı olmasından hareketle; bu çalışma kapsamında Erzurum ilinde Vergi İdaresine bağlı elektronik uygulamaların kamu personelleri tarafından ne kadar etkin ve verimli kullanıldığının ölçümü, kamu personellerinin elektronik uygulamalara olan bakış açısı buna bağlı olarak gelişen, elektronik uygulamaların vergiye gönüllü uyum üzerindeki etkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmadaki veriler anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Elektronik devlet kavramının oluşmasının vergiye gönüllü uyum üzerindeki etkisi 5 Aralıklı Likert ölçeği kullanılıp Erzurum ilinin merkez ilçesi olan Yakutiye Vergi Dairesi Başkanlığında 205 kamu personeline anket uygulanarak yapılmıştır. Çalışma neticesinde elektronik uygulamaların vergiye gönüllü uyumu artırdığı, zaman israfını önlediği, mükelleflerin memnuniyet düzeylerini yükselttiği, gereksiz bürokrasi ve kırtasiyeciliği ortadan kaldırdığı, maliyeti azalttığı, vatandaşlar arasında eşitlik düzeyini dengelediği sonucuna ulaşılmıştır.