Vergi kayıp ve kaçağı sorunu ile önlenmesi çalışmalarının bağımsız denetçiler ve vergi müfettişleri perspektifinden karşılaştırmalı analizi: Antalya ili örneği

Devletin kamu hizmetlerini karşılamak amacıyla gerçek ve tüzel kişilerden zorla aldığı en önemli gelir kaynağı olan vergi, mükelleflerden sağlanmakta ve mükellef üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Mükellefler, bu yükü hafifletmek veya bu yükten kurtulmak için çeşitli çıkış yolları aramakta, devlet de aksine maksimum vergiyi tahsil etmeye çalışmaktadır. Devletin etkin şekilde vergi toplayabilmesi için vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi gerekmekte, bunun da etkin bir denetimle mümkün olduğu bilinmektedir. Denetim denilince akla vergi müfettişleri tarafından yapılan vergi denetimi ile birlikte, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda belirtildiği gibi bağımsız denetçiler tarafından yapılan bağımsız denetim gelmektedir. Vergi denetimini gerçekleştiren vergi müfettişleri ve bağımsız denetimi gerçekleştiren, KGK'dan bağımsız denetçilik yetkisi almış Yeminli Mali Müşavirler (YMM) ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM)'in, verginin ödenmesinde etkinliğin sağlanabilmesi için senkronize çalışması gerekmektedir. Çalışmada, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) kapsamında yer alan vergi denetiminin ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan bağımsız denetimin vergi kayıp ve kaçağını azaltmadaki rolünün birlikte incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu nedenle çalışmada, Antalya ilinde faaliyet gösteren bağımsız denetçiler ile vergi müfettişlerine 39 soruluk bir anket çalışması yapılmış ve anketin sonuçları SPSS İstatistik programıyla analiz edilerek yorumlanmıştır. Anketlere 123 bağımsız denetçi ve 227 vergi müfettişi katılmış ve sonuç olarak hem bağımsız denetçilerin hem de vergi müfettişlerinin vergi kayıp ve kaçağının azaltılmasında önemli rol oynadıkları, bu nedenle hem bağımsız denetimin hem de vergi denetiminin daha etkin ve yoğun yapılması gerektiği anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Vergi Kaybı, Vergi Kaçağı, Vergi Müfettişi, Bağımsız Denetçi.