Vergi ziyaı kabahati ile vergi kaçakçılığı suçu arasındaki ilişki

Vergi kanunlarına aykırılık teşkil eden davranışlar vergi kabahatleri ve vergi suçları olmak üzere iki kategoriye ayrılmıştır. Vergi kabahatlerinin yaptırımı idari para cezası iken; vergi suçlarının yaptırımı hürriyeti bağlayıcı cezalardır. Vergi kabahatlerinden biri olan vergi ziyaı kabahati mükelleflerin vergi kaybına yol açmalarıdır. Vergi suçlarından olan vergi kaçakçılığı suçu ise özü itibariyle mükellefin vergi ödemekten kaçınmak için aldatıcı hareketlerde bulunmasıdır. Vergi mükelleflerinin gerçekleştirdiği bir fiil hem vergi ziyaı kabahatine hem de vergi kaçakçılığı suçuna sebebiyet verebilmektedir. Vergi Usul Kanunu'na göre vergi ziyaına vergi kaçakçılığını oluşturan fiillerle sebebiyet verilmesi halinde vergi ziyaı kabahatinin cezası üç kat olarak uygulanmaktadır. Vergi ziyaı kabahatinin cezası vergi idaresince kesilmekte ve herhangi bir ihtilaf durumunda yargılaması vergi mahkemelerince yapılmaktadır. Vergi kaçakçılığı suçunun yargılaması ise ceza mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Vergi mükellefi hakkında aynı fiili neticesinde hem vergi idaresince idari para cezası verilmesinin hem de ceza mahkemesince cezaya hükmedilmesinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) yer alan ne bis in idem ilkesine aykırılık teşkil edip etmediği hususunun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları çerçevesinde ortaya konulması gerekmektedir. Ayrıca Vergi Usul Kanunu'nda ceza mahkemesi ve vergi idaresi kararlarının birbirini etkilemeyeceği hükme bağlanmıştır. Ceza mahkemesi ve vergi mahkemesi kararları arasında etkileşimin sağlanması hususunda ise herhangi bir kanuni düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum ceza mahkemesi ile vergi idaresi ve vergi mahkemesinin çelişkili kararlar vermesine yol açabilecektir. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, vergi ziyaı kabahati ve vergi kaçakçılığı suçu açıklanmıştır. İkinci bölümde, vergi ziyaı cezasının üç kat uygulanması hususunun ortaya çıkardığı sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır