Voleybol hakemlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi

Voleybol hakemlerin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmanın evren ve örneklem grubunu Aydın ve İzmir ilinde görev yapan 275 voleybol hakemi oluşturmaktadır. Çalışma kapsamıda araştırmacı tarafından voleybol hakemlerinin yaş, medeni durum, eğitim durumu ve hakemlikle ilgili soruların yer aldığı kişisel bilgi formu hazırlanmıştır. Bunun yanında voleybol hakemlerinin tükenmişlik düzeylerini ölçmek için; Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1993) tarafından Türkçeye uyarlanan tükenmişlik ölçeği, mesleki doyum düzeylerinin belirlenebilmesi için Kuzgun ve arkadaşları (1999) mesleki doyum ölçeğinden yararlanışmıştır. Çalışmada SPSS 26 programı aracılığıyla voleybol hakemlerinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. İlk olarak verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği saptanmıştır. Bu doğrultuda, voleybol hakemlerinin tükenmişlik ve mesleki doyum düzeylerini demografik özelliklere göre karşılaştırmak için bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizinde elde edilen farklılıkların hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Bonferroni testi kullanılmıştır. Karşılaştırmalarda "mesleği severek yapma" değişkeninde yer alan "hayır" yanıtı yalnızca 1 eleman içerdiği için analize dahil edilmemiştir. Ayrıca bu çalışmada "yaş" değişkeni sürekli değişken olarak yer aldığı için karşılaştırma analizi yapılmamış, voleybol hakemlerinin yaşları ile tükenmişlik ve mesleki doyum düzeyleri arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi kullanılarak belirlenmiştir. Son olarak voleybol hakemlerinin tükenmişlik düzeyleri ile mesleki doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Aydın ve İzmir ilinde görev yapan voleybol hakemlerinin mesleki doyum ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenebilmesi amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma bulgulara bakıldığında; Aydın ve İzmir ilinde görev yapan voleybol hakemlerinin mesleki tükenmişlik düzeylerinin yaş, medeni durum, ödüllendirilme durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşırken, deneyim yılı, eğitim düzeyi, hakemlik kademesi, maçlara çıkılan yaş grubu, alınan ücretten memnun olma, alınan ücretlerin ihtiyaçları karşılama durumu, değişkenlerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Bununla birlikte Aydın ve İzmir ilinde görev yapan voleybol hakemlerinin mesleki doyumlarının yaş, medeni durum, eğitim durumu, ödüllendirme, ücretlerin ihtiyaçları karşılama durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşırken, deneyim yılı, hakemlik kademesi ve yaş grupları durumu değişkenlerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Yapılan veri analizi sonucu bulgularda, voleybol hakemlerinin tükenmişlik düzeyleri ile mesleki doyum düzeyleri arasındaki negatif ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgulara göre voleybol hakemlerin tükenmişlik düzeyleri mesleki doyumlarına etki etmektedir. Voleybol hakemlerinin tükenmişlik düzeylerini azaltmak ve mesleki doyumlarını artırmak için önlemler alınması gerektiğine ulaşılmıştır.