Vücut ağırlığı ile yapılan skuat: Egzersiz sırasındaki kinematik değişimler ve yere uygulanan kuvvetlere etkisi

Bu çalışmanın amacı, vücut ağırlığı ile yapılan skuat egzersizi sırasında kalça, diz ve ayak bileği eklem hareket genişliklerini ve yere uygulanan kuvvetleri detaylı şekilde analiz etmektir. Çalışmaya, kuvvet egzersiz geçmişine sahip, haftada en az 3 gün kuvvet egzersizi yapmaya devam eden, sağ bacağı dominant olan 20 erkek (yaş: 23,7±3,2, boy: 178,8±7,12cm., kilo: 78,74±11,48 kg., vücut kütle indeks:25±3,83 kg/m2, vücut yağ oranı: %12,83±,4,74) katılmıştır. Katılımcılar ek ağırlık kullanmadan vücut ağırlığı ile tükenene kadar 4 adet yük hücresi üzerinde (her bir ayağın ön ve arka kısımlarında birer tane yük hücresi olacak şekilde) skuat egzersizi yaptırıldı, hareket sırasında skuat uygulama formuna müdahale edilmedi ve kuvvet verileri alındı. Eş zamanlı olarak, performans sırasında gerçekleşen eklem hareket genişliği analizi için video kaydı alındı. Skuat temposu metronom (45 vuruş/dak., 1:0:1:0) ile sabitlendi. Elde edilen veriler %33'lük bölümlere ayrılarak (3 bölüm), %95 güven aralığında, çarpıklık değeri (Skewness), basıklık değeri (Kurtosis) ve normal dağılım istatistiği (Shapiro-Wilks) testleri uygulandı. Verilerin karşılaştırılmasında Paired Sample T-test fark istatistiği analizi uygulandı ve istatistiki anlamlılık düzeyi olarak "p≤0.05" kabul edildi. Skuat performansının 1.%33'lük, 2.%33'lük ve 3.%33'lük bölümünde; sağ ve sol ayaklar arasında yere uygulanan kuvvetlerde anlamlı farklılık bulunamamıştır (sırasıyla; p=0,974; p=0,484; p=0,715). Sağ ve sol ayağın ön kısımlarının yere uyguladığı kuvvetler toplamı ile sağ ve sol ayağın arka kısımlarının yere uyguladığı kuvvetler toplamı arasında 1., 2. ve 3.%33lük bölümlerde anlamlı farklılık bulunmuştur (sırasıyla; p=0,001; p=0,001; p=0,002). Sağ ayağın ön ve arka kısımlarının yere uyguladığı kuvvetler arasında 1., 2. ve 3.%33'lük bölümlerde anlamlı farklılık bulunmuştur (sırasıyla; p=0,001; p=0,001; p=0,002). Sol ayağın ön ve arka kısımlarının yere uyguladığı kuvvetler arasında sadece 1.%33'lük bölümde anlamlı fark bulunmuşken (p=0,024), 2. ve 3.%33'lük bölümlerde anlamlı farklılık saptanamamıştır (sırasıyla; p=0,114; p=0,343). Skuat performansında gerçekleşen eklem hareket genişlikleri incelendiğinde, kalça eklem hareket genişliği 1.%33'lük bölüm ile 3.%33'lük bölüm arasında (p=0,044), 2.%33'lük bölüm ile 3.%33'lük bölüm arasında (p=0,034) anlamlı farklılık bulunmuştur. Diz eklem hareket genişliğinin 1.%33 ve 3.%33'lük bölümü arasında (p=0,014) ve 2.%33'lük bölüm ile 3.%33 bölüm arasında (p=0,005) anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayak bileği eklem hareket genişliğinin 1.%33'lük bölümü ile 2.%33'lük bölümü arasında (p=0,045) anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayak bileğinin eklem hareket genişliğinde diğer bölümlerde anlamlı farklılık bulunamamıştır. Bu sonuçlara göre skuat performansı sırasında dominant bacak ile destek bacağı arasında yere uygulanan kuvvetlerde bir denge vardır. Vücut ağırlığı dağılımı ayakların arka kısmında olmasına rağmen, performansın sonlarında ön ayaklara doğru bir yük aktarımı vardır. Sol (destek ayak) ayağın ön ve arka kısımlarının yere uyguladıkları kuvvetlerdeki farklılık, performans sonlarına doğru birbirine yaklaşmıştır, sol ayağın ön ve arka kısımları dengeli bir şekilde yere kuvveti uygulamaya başlamıştır, sağ ayakta böyle bir durumla saptanmamıştır. Bu sonuç; yorgunluk oluştukça ön-arka dengede daha çok destek ayağın rol oynadığını düşündürmektedir. Performans sonlarına doğru yorgunluk oluşmasıyla beraber; kalça, diz ve ayak eklem hareket genişliğinin arttığı bulunmuştur. Performansın ilerleyen safhalarında öne doğru yere uygulanan kuvvetlerin artmasında bu eklem hareket genişliklerinin rol oynadığı söylenebilir.