Vücut antropometrik ölçüleri ile metabolik parametreler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi

ÖZET Amaç: Diyarbakır ve Dicle üniversitesi tıp fakültesinden, herhangi bir hastalığı ve ya kronik ilaç alım öyküsü olmayan yetişkin sağlıklı erkek ve kadınlarda vücut antropometrik ölçümleri ile lipid parametreleri arasındaki ilişkiyi araştırdık. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, yaşları 20 ile 73 arasında değişen 113 erkek (yaş ortalaması 36,5 ± 11,3) ve 86 kadın (yaş ortalaması 33,8 ± 11,7) olmak üzere 199 kişi alındı. Yaş,boy, ağırlık, kan basıncı, nabız atım sayısı, antropometrik yöntemler; bel çevresi, beden kitle indeksi (BKI), bel-kalça oranı (BKO),kalça çevresi, ense çevresi, deri kıvrım kalınlıkları (biseps, triseps, subskapularis, suprailiak, yanak) ölçüldü.Açhk kan şekeri ve insülin düzeyleri belirlendi. İnsülin rezistansı Homeostasis model assessment (HOMA-IR) formülü ile değerlendirildi.Total-kolesterol, trigliserid, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol düzeyleri ölçüldü. Vücut yağ kitlesi biyoelektrik impedans yöntemiyle ölçüldü. Elde edilen çalışma parametrelerine Pearson korelasyon ve independent t-testi uygulandı. Bulgular: Kadınların %47,7'si obez, %1,2'si morbid obez, erkeklerin %59,3'ü obez idi. Bel çevresi ile Sistolik kan basıncı (r=0,426, p<0,001), diastolik kan basıncı (r=0,414, p<0,001), total-kolesterol (r=0,450, p<0,001), trigliserid (r=0,556, p<0,001), LDL-kolesterol (r=0,486, p<0,001) arasında pozitif korelasyon,bel çevresi ile HDL-kolesterol arasında (r=0,261*, p<0,001) negatif korelasyon bulundu.Bu korelasyonlar diğer tüm antropometrik yöntemlerden daha güçlü idi. Kadınlarda BKI ile HOMA-IR arasındaki ilişki (r=0,415, p<0,001), bel çevresi ile insülin rezistansı arasındaki ilişkiden (r=0,333, p=0,02) daha güçlü bulundu. Erkeklerde ise bel çevresi ile HOMA-IR arasında pozitif korelasyon (r=0,271, p=0,04) bulduk. Erkeklerde BKI ile HOMA-IR arasında korelasyon bulamadık. Ense çevresi, vücut ağırlığı ile (r=0,760), bel çevresi ile (r= 0,732), kalça çevresi ile (r=0,626), bel-kalça oram (BKO) ile (r=0,558), total kolesterol ile (r=0,534), trigliserid üe