Watson insan bakım kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlık müdahalesinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu araştırmada Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlık müdahalesinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin öz-etkililik ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü tek kör deneysel bir çalışma olup, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Polikliniği'nde Ekim 2020-Mayıs 2022 tarihleri arasında, kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı almış, 37 müdahale ve 37 kontrol olmak üzere 74 birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Watson İnsan Bakım Kuramı'na Temellendirilmiş Bilgi Formu, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Öz-etkililik Ölçeği, St. George Yaşam Kalitesi Ölçeği, Solunum Fonksiyon Testi Formu ile toplanmıştır. Müdahale grubuna ilk görüşmede ön testler uygulandıktan sonra Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve eğitim kitapçığı verilmiştir. Tele-danışmanlık müdahale grubundaki bireylere 2., 4., 6., 8. ve 10. haftalarda, 15 dakikalık süre ile yapılmıştır. Kontrol grubuna yüz yüze ilk görüşmede ön testler uygulandıktan sonra rutin poliklinik izlemine devam edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylere üçüncü ayın sonunda son testler uygulanmıştır. Kontrol grubundaki bireylere çalışmanın sonunda eğitim kitapçığı verilmiştir. Verilerin analiz işlemlerinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlığın müdahale grubunda yer alan kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde kontrol grubuna göre öz-etkililik düzeyi (p<0.05) ve yaşam kalitesini artırmaya etkisinin olduğu (p<0.05), öz-etkililik ve yaşam kalitesi arasında anlamlı düzeyde ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim ve tele-danışmanlık müdahalesinin kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerin öz-etkililik ve yaşam kalitesini artırdığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre Watson İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş eğitim kitapçığının ve tele-danışmanlığın kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde uygulanması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Öz-etkililik, Watson İnsan Bakım Kuramı, Yaşam kalitesi.