Web tabanlı gestasyonel diabetes mellitus eğitiminin kadınların sağlığı yönetebilme öz yeterliliğine ve maternal-fetal-neonatal sonuçlara etkisi

Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamanın amacı "Sağlık Yönetiminde Öz Yeterlilik Ölçeği (Self Rated Abilities For Health Practices Scale (SRAHP))" nin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini saptamaktır. İkinci aşama olan deneysel kısımın amacı ise Pender'in Sağlığı Geliştirme Modeline temellendirilmiş web tabanlı Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM) eğitiminin sağlığı yönetebilme öz yeterliliği ve maternal, fetal ve neonatal sonuçlar üzerine olan etkisini incelemektir. Metodolojik tipte tasarlanan ilk aşamada Sağlık Yönetiminde Öz Yeterlilik Ölçeği'nin taslak halinin GDM'li gebelerdeki (n=221) geçerlik ve güvenirliği değerlendirilmiştir. Randomize kontrolü araştırma olarak yürütülen ikinci aşamada ise girişim grubuna 31 ve kontrol grubuna ise 34 gebe dahil edilmiştir. İlk kez GDM tanısı alan gebelere 8 hafta boyunca web tabanlı GDM eğitimi verilmiştir. Veriler web tabanlı eğitim öncesi, web tabanlı eğitim sonrası ve postpartum 4-12. haftalar arasında üç farklı zamanda toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tekrarlı ölçümlerde ANOVA, bağımsız gruplarda t test ve ki kare testi kullanılmıştır. İlk aşama bulgularında ölçeğin açıklanan varyans oranı %50,7'dir. Doğrulayıcı faktör analiz sonuçları kabul edilebilir ve uyum indeksleri istenen düzeydedir. Ölçeğin tamamı için Cronbach alfa katsayısının 0.91 olduğu bulunmuştur. İkinci aşamada uygulanan web tabanlı eğitim ile girişim grubundaki gebelerdeki Sağlığı Yönetebilme Öz yeterlilik düzeyinin kontrol grubundaki gebelere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı belirlenmiştir (p = 0.004). Web tabanlı eğitim sonrasında girişim grubu ile kontrol grubu arasında süreçte gelişen maternal, fetal ve neonatal komplikasyonları açısından anlamlı fark bulunmamıştır (p = 0.951). Sonuç olarak; Sağlık Yönetiminde Öz Yeterlilik Ölçeğinin kültürel olarak kabul edilebilir bir araç olduğu saptanmıştır. İkinci aşamada verilen web tabanlı GDM eğitiminin gebelerin öz yeterliliğini anlamlı şekilde artırdığı, ancak maternal, fetal ve neonatal komplikasyon sonuçlarını etkilemediği bulunmuştur.