XIX. Yüzyılda Osmanlı tarımının modernleşmesi ve tarımı geliştirmek için uygulanan teşvik politikaları

19.yüzyılda yaşanan siyasi olaylar ve savaşlar devletin ekonomisini olumsuz yönde etkilemiştir. Bunun yanı sıra bu dönemde gerçekleştirilmeye çalışılan modernleşme çabaları da ekonomiye büyük yük getirmiştir. Bu yükün altından kalkmak isteyen Osmanlı yöneticileri en temel vergi kaynağı olan tarımı iyileştirmek için bir takım önlemler almışlardır ve bu alanda çeşitli politikalar ortaya koymuşlardır. Bu amaçla zirai bürokrasi oluşturulmuş, tarım konusunda eğitim vermek amacıyla ziraat okulları açılmış, Avrupa'ya öğrenciler gönderilmiştir. Osmanlı iktisat hayatı içinde çok önemli bir yere sahip olan tarımı iyileştirmek ve modernleştirmek amacıyla devletin yaptığı yapılan çalışmalar arasında üreticilere sağladığı teşvikler önemli bir yer tutmaktadır. Osmanlı Devleti, ekonomisi için çok önemli olan tarımı geliştirmek amacıyla üreticisini teşvik etmiş midir? Ettiyse, devletin üretimi teşvik etmek amacıyla uyguladığı yöntemler nelerdir? Bu yöntemler ne dereceye kadar başarılı olmuştur? İşte bu soruların cevabı bu tezde bulunmaya çalışılırken, literatürden ve arşiv belgelerinden yararlanılmıştır.Devlet tarımı teşvik etmiştir. Bu amaçla zirai ürün ticaretini serbest bırakmış, devlet tekellerini ortadan kaldırmış, üreticiye vergi muafiyeti sağlamıştır. Kredi kuruluşları oluşturan devlet, üreticiye kredi vermiş, Avrupa ve Amerika'dan getirdiği ıslah edilmiş iyi cins tohumları üreticisine dağıtmış, tarım makinelerinin geliştirilmesini teşvik etmiş, açtığı sergilerle Osmanlı üreticilerine pazar bulma konusunda yardımcı olmuş, ziraata destek olanları ödüllendirmiş, ürün fiyatlarına zam yapmıştır.Yapılan bu teşviklerle 19.yüzyıl içinde ziraî üretim artmış, buna paralel olarak geçimlik bir ekonomi tarzı giderek yerini piyasa ilişkileri güçlenmiş bir yapıya bırakmıştır.