XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti`nin doğu ticareti

m ÖZET Doktora Tezi XVI. Yüzyılda Osmanlı Devleti 'nin Doğu Ticareti Mehmet KABACÖC Fırat Üniversitesi Soyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı 2001; Sayfa: XVI + 367. Tez çalışmamızda Osmanlı Devleti'nin İran ve Hindistan ile olan ticari ilişkileri incelenmeye çalışılmıştır. XV. yüzyılın sonlarında ve XVI. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti'nin Doğu ve Güney Sınırlarında önemli siyasi gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmeler, Portekizlilerin Hint Okyanusu'na deniz yolu ile ulaşması ve Hindistan'dan Doğu Akdeniz'e giden ticaret yollarını kapaması, Memlukluların Portekizliler ile ticaret yollan için mücadeleye başlaması, İran'da Safevi Devleti'nin kurulması, Osmanlı Devleti'nin Safeviler ile etnik ve dini nedenlerden dolayı mücadeleye başlaması, Osmanlı Devleti'nin Memluklu Devletine son vermesi ve Osmanlı Devleti'nin Baharat yolu için Portekizlilerle karşı karşıya gelmesidir. Bu olaylar ticaret ilişkilerini büyük ölçüde olumsuz yönde etkilemiştir. XVI. yüzyılda Osmanlı - İran ticareti savaşlar sebebiyle gerilemiş ve XV. yüzyıldaki seviyesinin altında kalmıştır. Hindistan ile Doğu Akdeniz arasındaki ticaret ise 1550'lerden itibaren gelişmeye başlamış ve Portekizlilerin Hindistan'a gelmesinden önceki seviyesine ulaşmıştır. Tez çalışmamızda, Osmanlı Devleti'nin Doğu Ticareti ile ilgili ticaret politikası, ambargolar, ticaret yollan, ticaret mallan, tüccarlar, gümrükler, kullanılan paralar, şehirler, ile ilgili bilgiler de verilmiştir. Anahtar Kelimeler: İpek ticareti, baharat ticareti, ticaret yollan, kervanlar, tüccarlar.