XVIII. yüzyılda "Kosova": Sosyo-ekonomik tarih

İlk çağlardan beri birçok devletin ve topluluğun sahip olmak istediği bir bölgede yer alan Dardanya bölgesi, 1389 senesinde Kosova ovasında meydana gelen savaşa istinaden Kosova adını almıştır. XV. yüzyılın ilk yarısında Vulçıtrın, Dukakin ve Prizren sancaklarının oluşturduğu Kosova'nın Osmanlı hâkimiyeti altına girdikten sonraki idarî, sosyal ve ekonomik açıdan tarihinin yazımınında dönemin kaynakları yeteri kadar değerlendirilmemiştir. Bu çalışma, Kosova ile ilgili mevcut eksikliği gidermeyi ve Osmanlı şehir tarihi araştırmalarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Tez adında Kosova isminin tırnak içinde verilmesi, ismin tez konusunda gösterilmesi zorunluluğundan kaynaklanmakta ve söz konusu yüzyılda Kosova'nın Osmanlı idarî teşkilâtındaki gerçek yerine işâret etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, Osmanlı Arşivi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivleri'nden tespit edilip temin edilen belgeler esas alınarak hazırlanmıştır. Yine konuyla ilgili seyâhatnameler, kaynak eserler ve farklı dillerdeki kaynak eserlerden de istifade edilmiştir. XVII. yüzyılda yapılan savaşların akabinde ortaya çıkan düzensizlikler Kosova bölgesini de ziyadesiyle etkilediği ve Kosova'yı ihtiva eden sancak ve kazâlar'ın fizikî, toplumsal ve ekonomik yapısının büyük zararlar gördüğü görülmektedir. XVIII. yüzyılda ekonomik yapısı dikkate alındığında Kosova'nın Vulçıtrın, Dukakin ve Prizren sancaklarından çok daha geniş sınırlara sahip olduğu ve Osmanlı Devleti için çok önemli bir gelir kaynağını oluşturduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Vulçıtrın, Dukakin, Prizren, Kosova, XVIII. yüzyıl, sosyo-ekonomik tarih.