Yabancı dil ağırlıklı liselerde okutulan İngilizce ders kitabının etkili kullanılabilmesi için taşıması gereken özelliklere ilişkin öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi (Elazığ ve Diyarbakır illeri örneği)

Bu araştırmanın temel amacı, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının ne düzeyde etkili kullanıldığına ilişkin olarak Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde görev yapan İngilizce öğretmenlerinin görüşlerini belirlemektir. Araştırma ile İngilizce öğretmenlerin görüşleri arasında okul türü, kıdem ve cinsiyet değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacı çerçevesinde şu soruya cevap aranmıştır: Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının etkili kullanılabilmesine ilişkin öğretmen görüşleri okul türüne, mesleki kıdemlerine ve cinsiyetlerine göre değişmekte midir?İngilizce ders kitaplarının etkili kullanılabilmesine ilişkin özellikler araştırma içinde yedi bölüme ayrılmıştır. Bunlar, İngilizce ders kitabının sahip olduğu fiziksel özellikler, kitabın içerdiği hedefler, kitaptaki içerik, kitabın okuma ve dinleme becerileri geliştirmesi, kitabın konuşma ve yazma becerileri ile kelime ve gramer öğretimini içermesi, kitabın içerdiği yöntem-teknikler ve kitabın içerdiği değerlendirme türleri şeklinde sıralanmaktadır.Betimsel nitelikli bu araştırma 2009- 2010 eğitim- öğretim yılında, Elazığ ve Diyarbakır illerinde bulunan Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde görev yapan 126 İngilizce öğretmenine uygulanmıştır. Öğretmenlerin okul türüne göre dağılımı şöyledir: Bu öğretmenlerin yüzde 4'ü Fen Liseleri (n=6), yüzde 11'i Anadolu Öğretmen Liseleri (n=14), yüzde 46'sı Anadolu Liseleri (n=56) ve yüzde 38'i Anadolu Teknik- Meslek Liseleri (n=50) öğretmenleridir.Araştırma sonucundaki nicel ve nitel veriler İngilizce ders kitabının etkili kullanılabilmesi için geliştirilen ölçekle elde edilmiştir. Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan ders kitabına yönelik ölçek, araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Bu ölçek, 44 maddeden oluşmaktadır. Ölçekte yer alan maddeler, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının taşıması gereken özelliklere ilişkin olarak öğretmen görüşlerini yoklamaktadır.Araştırma verileri okul türü, mesleki kıdem ve cinsiyet değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Okul türü ve mesleki kıdeme ilişkin yapılan karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi, cinsiyete göre yapılan karşılaştırmalarda ise t-testi kullanılmıştır. Varyans analizi ve t-testi için önce levene testi uygulanmıştır. Öğretmenlerin ilgili maddeye yönelik görüşleri arasında anlamlı farklılığın olup olmadığı yapılan ANOVA testi ile bulunmuştur. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Anlamlı farklılığın bulunması halinde ise, farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Scheffe testi uygulanmıştır.Araştırmanın sonucunda, Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının kısmen yeterli düzeyde ve etkililikte kullanıldığı belirlenmiştir. Okul türü ve kıdem değişkenlerine ilişkin olarak Fen Liselerinde görev yapan öğretmenler ile kıdem yılı daha fazla olan öğretmenler ders kitabını daha etkili bulmuşlardır. Ayrıca cinsiyet değişkenine göre ise erkek öğretmenlerin İngilizce ders kitabını daha verimli buldukları görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar ışığında Yabancı Dil Ağırlıklı Liselerde okutulan İngilizce ders kitabının etkililiğini arttırmak için bilim ve teknolojideki son gelişmelere paralel olarak çağdaş yöntem-tekniklerin (CALL, Internet Tabanlı Öğrenme vb.) ders kitabında kullanılması, etkinliklerin bütüncül bir dil anlayışla sunulması, ders kitabının öğrenciyi etkin kılacak araştırma ve proje ödevlerine yönlendirmesi ve dinleme etkinliklerinin uygulanmasına daha fazla ağırlık verilmesi gerektiği gibi öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Ders Kitabı, Yabancı Dil Öğretimi, Yabancı Dil Ağırlıklı Liseler, İngilizce Öğretmenlerinin Görüşleri, Öğrenme