Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde Dede Korkut Hikayeleri'nden yararlanılması

Bu araştırmanın amacı, Romanya'da Bükreş ve Köstence Yunus Emre Enstitülerinde Türkçe öğrenen Romanyalı öğrencilerden yola çıkarak Dede Korkut Hikâyeleri'nin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılabilirliğini göstermek ve hikâyelerden yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde nasıl faydalanılabileceğine dair öneriler sunabilmektir. Bu minvalde dört bölümden oluşan çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen Romanyalı öğrencilerin Dede Korkut Hikâyeleri'ni okuyup anlama yeterlikleri değerlendirilmiştir. Yabancı dil öğretiminde edebî eserlerin metinler üzerinde herhangi bir düzenleme ya da sadeleştirme yapılmadan kullanılması ile dil düzeylerine göre yeniden düzenlenerek kullanılması konusunda uzmanlar fikir birliğine varamamıştır. Bu konuda bazı uzmanlar yabancı dil öğretiminde özgün metinlerden yararlanmak gerektiğini düşünürken bazıları ise özgün metinlerin içerdiği yoğun art alan bilgisi ve karmaşık dil bilgisi yapısından dolayı yabancı dil öğretiminde kullanılamayacağını bu sebeple sadeleştirilmiş metinlerden yararlanmanın daha uygun olacağını ifade etmektedir. Bu görüşlerden hareketle çalışmada Türk edebiyatının sözlü kültürden yazılı kültüre geçiş döneminde yaratılmış en önemli ve en eski eserlerinden 12 Dede Korkut Hikâyesi'nden, uzman görüşleri alınarak belirlenen Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı Hikâyesi, C1 düzeyine uygun olarak sadeleştirilmiştir. Sadeleştirme için Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe B2 ders kitabında yer alan dil bilgisi listesi, Murat Aydın tarafından oluşturulan kelime listesi ile Gökhan Ölker'in hazırladığı yazılı Türkçenin kelime sıklığı sözlüğü dikkate alınmış ve sadeleştirme bilimsel bir dayanak üzerinden yürütülmüştür. Okuma becerisinin ölçülmesinde, ölçme aracı olarak çoktan seçmeli testten faydalanılmıştır. Sadeleştirilen metin 2017-2018 eğitim öğretim yılında Bükreş ve Köstence Yunus Emre Enstitülerinde C1- C2 düzeylerinde Türkçe öğrenen 20 öğrenciye kendi ders saatlerinde uygulanmış ve öğrencilerin anlama oranları ölçülmüştür. Bu çalışma ile yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil yeterliklerine uygun, özgün edebî metinlerin seçilerek, metindilbilimsel ölçütler çerçevesinde sadeleştirilip farklı dil seviyelerine uygun hâle getirilebileceği ortaya konmuştur. Bu tezin temel çıkış noktası, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özgün bir metin üzerinde yapılan sadeleştirme çalışmasının uygulamaya yönelik nasıl yapılabileceğini göstermek ve alandaki okuma materyali eksikliğini gidermektir. Anahtar Kelimeler: Dede Korkut Hikâyeleri, Romanya, metinsellik ölçütleri, metin, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, kültürlerarası iletişim.