Yabancılara Türkçe öğretiminde efsane metinlerinin dinleme metni olarak B1 seviyesine uyarlanması

Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında hedef dilin yanı sıra hedef kültürün aktarımı da amaçlandığı için sıklıkla edebi metinlerden yararlanılmaktadır. Fakat kimi zaman edebi metinlerin doğrudan kullanılması hedef kitlenin içinde bulunduğu dil düzeyine uygun düşmemektedir. Bu durumda özgün metin; sadeleştirme, genişletme ve kolaylaştırma gibi çeşitli metin uyarlama tekniklerine göre düzenlenebilir. Bu çalışmada sözlü edebiyat ürünlerinden olan efsanelerimiz B1 dil seviyesine göre dinleme metni olarak uyarlanarak bu alanda ders kitabı dışında dinleme metni kaynağı oluşturmak amaçlanmıştır. Uyarlama işlemi sırasında Gazi Tömer B1 Dil Bilgisi kitabındaki dil bilgisi yapıları ve Diller İçin Avrupa Ortak Öneriler Çerçeve Metni'nin dinleme becerisi yeterlilikleri dikkate alınmıştır. Sözcüksel değiştirimlerde ise Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü'ne başvurulmuştur. Ayrıca dinleme stratejileri kullanılarak metinlere yönelik dinleme öncesi, sırası ve sonrası için etkinlikler tasarlanmıştır. Metinlerin sonunda Türkçe- Türkçe sözlüğe yer verilmiştir. Uyarlanan metinler seslendirilip sosyal paylaşım ağına yüklenmiştir. Metinlerin yazılı hallerinin altında verilen karekodlarla bunlara ulaşılabilmektedir. Çalışma temel nitel araştırma desenine göre yürütülmüştür. Dinleme metni olabilecek uzunlukta, standart Türkçe ile yazılmış, içerisinde olumsuz örnekler ve argo ifadelere yer verilmeyen, ders materyali olarak kullanılmaya uygun, efsane metin türünün özelliklerini içerisinde barındıran, konuşma diline yakın on beş efsane metni seçilmiş ve üç alan uzmanına gönderilmiştir. Alan uzmanlarının dönütlerine göre içinden on tanesi belirlenerek çalışmada kullanılmaya uygun görülmüştür. Çalışmada aynı sayfa içerisinde metinlerin özgün ve uyarlanmış hallerinin yan yana bulunması yapılan değişikliklerin birebir gözlemlenebilmesi açısından önemlidir. Ayrıca metinlerin sonunda özgün metnin her bir cümlesinde yapılan değişiklikler tek tek açıklanmaktadır.