Yakındoğu yaradılış mitoslarının Yunan yaradılış mitoslarına etkileri

Mitler, bir uygarlığın tarihini ve yaşadıkları olayları sonraki kuşaklara en iyi şekilde yansıtabilen edebi örneklerdir. Bu mitler genel olarak, üreme mucizesi ve yıldızlarla diğer gök cisimlerinin karmaşık hareketi gibi iki ilkeden birine dayanmaktadır. Düş ürünü olan mitoslar olağandışı biçimler göstermekle beraber, içeriğinde bilimsel bir gerçek de barındırır. Bu bağlamda ele aldığımız Antik Yunan uygarlığının yaradılış mitolojisi XVII. yüzyıl sonlarına kadar orijinal olduğu varsayılıyordu. Ancak XIX. yüzyıl sonu ve XX. yüzyılda, Sümer, Babil, Hurri, Hitit, Fenike uygarlıkları üzerine yapılan bilimsel araştırmalar, bu mitlerin kökeninin Yakındoğu'da aranması görüşüne yol açmıştır. Yunan tanrı soylarını, tanrılar arasındaki yetkiyi ve şereflendirmeyi ilk kez yazılı olarak İlyada ve Odysseia adlı yapıtlarında aktaran Homeros'un ardından gelen Hesiodos, Theogonia ile İşler ve Günler adlı yapıtlarında Yunan yaradılış mitosunu dile getirir. Bu yapıtlarla Yakındoğu araştırmalarından elde edilen bulgular karşılaştırıldığında, her iki Yunan düşünürünün de bu mitoslardan etkilenerek ve bunu kendi kültürel değerleriyle bezeyerek, Yunan yaradılış mitosunu kurguladıkları ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Mitos, Sümer, Hurri, Hitit, Fenike, Yunan, Homeros, Hesiodos