Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak romanı ile Necip Mahfûz'un Kahire Üçlemesi (Es-Sülâsiyye) romanının karşılaştırılması

Tarihsel veriler göz önüne alındığında pek çok alanda Doğu'dan önde olan Batı kültürü, gelişen ve değişen dünya görüşü ve ihtiyaçlardan ötürü Doğulu milletleri etkisi altına almaya başlamış, bunun neticesinde Doğu kültürü için kısaca Batılılaşma / Modernleşme olarak adlandırılabilecek bir süreç ve bu süreç içerisinde bir çatışma durumu ortaya çıkmıştır. Ülkeler Batılılaşma yolunda bazen planlı, bazen de sonuçları düşünülmeden yalnızca günü kurtarmak için adımlar atmışlardır. Bu adımlar kültür dünyalarında derin ve sarsıcı etkiler yapmıştır. Edebi çalışmalar Batılaşma hareketleri sonucunda ortaya çıkan kültürel çatışmayı en açık biçimde ortaya koyabilen unsurlardır. Bu çalışmada Batılılaşma konusu, ortak bir tarihsel döneme, din ve siyaset gibi yine ortak paydaları bulunan, Türk edebiyatı ve Mısır edebiyatının örnekleri üzerinden ele alınmıştır. Türk edebiyatında önemli bir yeri olan Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun Kiralık Konak ve modern Mısır edebiyatının kurucusu sayılan 1988 yılı Nobel edebiyat ödüllünü alan yazar Necip Mahfûz'un Kahire Üçlemesi (es-Sülâsiyye) romanları sahip oldukları ortak kurguları ve temaları sayesinde mukayeseye uygun eserlerdir. Batılaşmayı ve getirdiği kültürel çatışmayı aynı evde yaşayan üç nesil üzerinden anlatan romanlarda nesil çatışması ele alınırken, aynı zamanda mekânlara vurgu yapılarak yaşanılan tarihsel süreçlere göndermeler yapılmıştır. Bu eserler üzerinden kültürel ortaklıkları bulunan iki farklı edebiyatın, Batılaşmayı ve nesil çatışmasını nasıl işlediği; yazarların Batılaşma, yaşanan kültür çatışması ve karmaşa karşısında nasıl bir tutum takındıkları incelenmiştir.