Yapay zeka ve dijital platformlar ile değişen habercilik pratikleri üzerine bir inceleme

Günümüzde yapay zeka teknolojileri; sağlık, eğitim, hukuk ve iletişim gibi birçok alanda köklü değişimlere yol açmaktadır. Bu dönüşümün en derinden hissedildiği alanlardan biri de gazeteciliktir. Haberin toplanmasından üretimine, dağıtımından doğrulanmasına kadar pek çok boyutta yapay zeka destekli araçlar gazetecilik pratiklerini yeniden şekillendirmektedir. Hız ve verimlilik odaklı bu dönüşüm, yalnızca teknik olarak ele alınamayacak kadar geniş etik, mesleki ve kurumsal tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, yapay zeka teknolojilerinin gazetecilik meslek pratikleri üzerindeki etkilerini, gazetecilerin deneyim ve görüşleri üzerinden çok boyutlu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntemle ve fenomenolojik desen doğrultusunda tasarlanmıştır. Çalışmanın evreni Türkiye'de yaygın basın kuruluşlarında görev yapan gazetecilerdir. Araştırmanın örneklemini ise çeşitli yaş, deneyim ve medya türlerini temsil edecek şekilde seçilen 10 gazeteci oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Toplanan veriler belirlenen temalar çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular, gazetecilerin bilgi toplama ve içerik üretimi süreçlerinde çeşitli amaçlarla yapay zekayı kullandıklarını gösterirken bu durumun kişisel deneyim düzeyinde olduğunu ve kurumsal stratejiye dönüşemediğini ortaya koymuştur. Medya kuruluşlarında sınırları belirli herhangi bir kurumsal yönlendirme, etik protokol ya da stratejiye dayanmamakta; gazetecinin kişisel ilgisine ve teknik becerisine bırakılmaktadır. Araştırmanın sonucu Türkiye'nin medya yapısının uluslararası örneklerle kıyaslandığında yapay zeka adaptasyonunda erken bir aşamada olduğunu göstermektedir. Gazetecilik mesleğinin geleceğinin yapay zeka destekli araç ve süreçlerden geçtiği göz önünde bulundurulduğunda çağın gerisinde kalmamak adına medya kuruluşları çok boyutlu ve sürdürülebilir stratejiler geliştirmelidir. Bu bağlamda, hem hâlihazırda meslekte aktif olan gazetecilerin hem de geleceğin gazetecilik adaylarının bu dönüşüme uyum sağlayabilmesi için eğitim temelli ve kapsayıcı politikaların oluşturulması da büyük önem taşımaktadır.