Yarı-rijit birleşimli çelik çerçeve sistemlerin genetik algoritma yöntemiyle optimum tasarımı

vıı ÖZET Bu çalışmada yan-rijit birleşimli çelik çerçevelerin genetik algoritma yöntemiyle optimum tasan mı için bir algoritma geliştirilmiş ve bu algoritmanın bilgisayar programı sunulmuştur. Optimizasyonda Türk Çelik Yapılar Yönetmeliğindeki TS 648 (1980) gerilme ve çerçeve yanal ötelenme sınırlayıcıları kullanılmıştır. Birinci bölümde araştırmanın nedeni ve önemi belirtilmektedir. İkinci bölümde ise bu konuda veya benzeri konularda daha önce yapılan çalışmalara kısaca değinilmiştir. Üçüncü bölümde optimizasyon problemiyle ilgili temel kavramlar verilmiştir. Optimizasyon yöntemleri kısaca açıklanmış bunlardan genetik algoritma yöntemi detaylı biçimde incelenmiştir. Dördüncü bölümde yan-rijit birleşim davranışı detaylı biçimde incelenmiş, birleşim türleri verilmiştir. Yan-rijit birleşimli çelik çerçevelerin analizi için gerekli bağıntılar ve yan-rijit birleşimli elemanlar için rijitlik matrisleri elde edilmiştir. Beşinci bölümde tasanmda esas alınan gerilme formülleri TS 648 Çelik Yapılann Hesap ve Yapım Kurallan yönetmeliği esas alınarak verilmiştir. Altıncı bölümde lineer olmayan analiz yük artımı yaklaşımına dayanan ve her yük artımında sistem rijitlik denklemleri şekil değiştirmiş son durum için sağlayan sekant rijitlik yaklaşımı açıklanmış, lineer olmayan analiz algoritması verilmiştir. Yedinci bölümde lineer olmayan yan-rijit birleşimli çerçevelerin genetik algoritma ile optimum tasanm algoritması verilmiştir. Geliştirilen bilgisayar programı tanıtılmış programın giriş bilgüerindeki semboller açıklanmıştır. Giriş bilgilerinin formatı verilerek örnek çerçeve datası üzerinde gösterilmiştir. Sekizinci bölümde değişik çerçevelerin optimum tasannu, geliştirilen bilgisayar programı ile yapılmış ve sonuçlar verilmiştir. Aynı çerçevelerin rijit birleşimli olarak tasarımlan da yapılmış ve sonuçlar karşı laştmlmıştır. Dokuzuncu bölümde çalışmadan elde edilen sonuçlar verilmiştir. Buna göre; yan-rijit birleşimli çerçevelerin rijit birleşimli çerçevelere göre daha ekonomik olduğu görülmekte ancak çerçeve yanal ötelenmelerinde epey bir artış olmaktadır. Aynca birleşim parametreleri değiştirilerek çözümler yapılmış ve daha esnek birleşimlerin daha ağır optimum çerçeveler doğurduğu sonucuna vanlmıştır. Yan-rijit birleşimli kirişlerde, rijit birleşimli kirişlere göre uç momentlerinde azalma ve açıklık momentlerinde artma olmakta ve daha ekonomik bir kiriş tasannu yapılmaktadır.