Yaratıcı okuma etkinliklerinin sınıf yönetimine etkisinin incelenmesi

Okuma bir eylem olmaktan ziyade bir yaşam biçimi olarak ele alındığında yaratıcılığa uygun bir araç olabilir. Yani alıcı bir dilsel beceri olan okuma, verici dilsel beceriye dönüştürülebilmektedir. Bu noktada öğretmenler, öğrencilerin ortaya yeni bir düşünce, duygu ve somut bir ürün koymasında sıçrama tahtası olarak yaratıcı okumayı kullanabilmektedir. Böylelikle yaratıcılıkla ortaya çıkan problem çözme, esnek düşünme gibi zihinsel kazanımların yanı sıra empati, öz güven, kendini sanatla ifade etme gibi duyuşsal ve psikomotor becerileri de geliştirici çok yönlü sonuçlar elde edilebilir. Bu sonuçların eğitim öğretim ortamına yansıması da sınıf yönetimi açısından öğretmen için destekleyici olarak görülebilir. Bu araştırmanın amacı ilkokul düzeyinde yürütülen yaratıcı okuma etkinliklerinin, sınıf yönetimine etkisinin incelenmesidir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan bu araştırma bir durum çalışmasıdır. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklem ile belirlenen çalışma grubu 2020-2021 eğitim öğretim yıllarında Amasya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokullarda görev yapan, yaratıcı okuma konusunda eğitim almış ve yaratıcı okuma çalışmaları yürüten 30 gönüllü sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada öğretmen görüşlerine göre yaratıcı okuma çalışmalarının; öğrencilere olan katkıları, sınıf yönetimi süreçleri açısından etkileri, sınıfta disiplini sağlamak açısından etkileri, öğretmenlerin sınıf yönetiminde karşılaştıkları sorunlara nasıl çözüm olabileceği, yaratıcı okuma çalışmaları sırasında karşılaşılan istenmeyen davranışlar ve bu davranışlara müdahale yöntemleri ile yaratıcı okumanın diğer derslerde sınıf yönetimine etkileri saptanmıştır. Araştırmada yaratıcı okumanın; öğrencilere olumlu yönden katkıları, sınıf içi iletişimi arttırma, motivasyon sağlama, öğrenme-öğretme süreçlerini olumlu etkileme, istenmeyen davranışları ortadan kaldırma ya da önleme ve diğer derslerde sınıf yönetimi süreçleri açısından olumlu etkileri olduğu bulgularına erişilmiştir. Bu bağlamda sınıf yönetiminde öğrenmeyle ilgili dikkat çekme, somutlaştırma, dersin hedefine ulaşma; olumlu sınıf iklimi oluşturma ve sınıfta takım ruhu oluşturma, sınıf içi iletişimi arttırma, istenmeyen davranışları ortadan kaldırma ya da önleme konusunda yaratıcı okuma etkinlikleri bir araç olarak kullanılabilir. Ayrıca sınıf yönetimine ilişkin olumlu katkısı olması bağlamında yaratıcı okuma çalışmaları yaygınlaştırılmalı ve özellikle uygulayıcı konumda olan öğretmenlerin uygulama yeterlikleri geliştirilmelidir.