Yaş meyve sebze ürünlerinin çeşitli koşullarda pestisit kalıntılarının LC-MS/MS ve GC-MS/MS ile analizlerinin kantitatif tayini

Bu çalışma, yaş meyve sebze ürünlerin çeşitli koşullarda pestisit kalıntılarının kantitatif analizlerini kapsamaktadır. Tez dört kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi bahçe bitkileri bölümü uygulama alanında domates, hıyar, patlıcan sebzeleri yetiştirilmiş ve hasattan önce ilaç uygulamaları yapılıp etki süresi içinde etken maddelerin kantitatif olarak tayinleri yapılmıştır. İkinci kısımda üreticiden toplanan 7 farklı meyve, sebze (domates, hıyar, patlıcan, biber, üzüm, elma, kayısı) örneklerinde, LC-MS/MS ile 173, GC-MS/MS ile 50 olmak üzere toplamda 223 etken maddesinin analizi yapılmıştır. Ürünlerin kalıntı taşıyıp taşımadığıincelemiştir. Bulunan sonuçlar pestisit kalıntı yönetmenliğine göre değerlendirilmiştir. Üçüncü kısım da, pestisit kalıntısı taşıyan örnekler için pestisit kalıntılarının azaltılmasına yönelik bazı prosesler uygulanmış ve analizleri yapılmıştır. Dördüncü ve son kısımda yapay mide ortamında pestisit etken maddelerin davranışları zamana bağlı olarak incelenmiş ve kantitatif analizleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında belirlenen meyve sebze örneklerinde pestisit kalıntı analizleri, GCMS/MS ve LC-MS/MS cihazları ile yapılmıştır. Bu cihazlarda optimizasyon çalışmaları yapılmış ve analiz validasyon parametreleri çalışılarak analiz geçerli kılınmıştır. 223 etken maddesinin LOQ değerleri 0,010 mg/kg, geri kazanım çalışmaları %70-120 arası tespit edilmiştir. Çalışma kapsamında meyve sebze örneklerinde incelenen ve tespit edilen pestisit kalıntı etken maddeleri: Domateste;Acetamiprid, Azoxystrobin, Chlorpyrifos, Difencanozale Imidacloprid, Trifloxystrobin, Hıyar'da; Acetamiprid, Chlorpyrifos, Dieldrin, Imidacloprid, Malathion, Trifloxystrobin, Biber'de ; Acetamiprid, Azoxystrobin, Chlorpyrifos,Patlıcan'da; Acetamiprid, Imidacloprid, Trifloxystrobin, Üzüm'de;Azoxystrobin, Boscalid, Difenconazole, Tebuconazole, Tridiamneol, Trifloxstrobin, Triticanozole, Kayısı'da; Malathıon, Tebucanozole, Primicarb, Dodine, Acetamiprid, tespit edilmiştir. Yapay mide ile yapılan çalışmada, pestisit etken maddelerin farklı kimyasal özelliklerine göre yapay mide ortamında farklı oranda değiştiği tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Meyve, Sebze, Pestisit, QuEChERS, LC-MS/MS, GC-MS/MS