Yaşlılarda düşme riski ve fiziksel uygunluk

Bu çalısma, huzurevlerinde kalan yaslı bireylerin düsme riski ile fiziksel uygunluk seviyeleri arasındaki iliskiyi incelemek, düsme riskini en fazla etkileyen fiziksel uygunluk parametrelerini belirlemek ve bu konuda çalısan saglık elemanlarını bilgilendirmek amacıyla yapılmıstır. Bu çalısmaya yas ortalaması 73.28±6.63 yıl olan 60 birey dahil edilmistir. Arastırmaya dahil edilen yaslı bireyler, cinsiyetlerine, hastalık durumlarına, ilaç kullanıp kullanmamalarına göre üç sekilde gruplandırılmıstır. Yaslı bireylerin demografik özellikleri, bilissel fonksiyonları, dengeleri, düsme riskleri ve fiziksel uygunluk seviyeleri degerlendirilmistir. Yaslı bireylerin demografik özelliklerini belirlemek için bir anket yapılmıstır. Çalısmaya dahil edilen bireylerin bilissel fonksiyon düzeyleri Mini Mental Durum Testi ile, düsme riskleri Berg denge testi ile; dengeleri tek ayak üstünde durma testi ile; fiziksel uygunluk seviyeleri Senior Fitness Test ile degerlendirilmistir. laç kullanan bireylerde Berg denge, gözler açık sag ve gözler kapalı sol ayak üstünde durma, sandalyede otur-kalk, agırlık kaldırma ve iki dakika adım testi degerlerinin, ilaç kullanmayan bireylere göre düsük oldugu tespit edilmistir (p<0.05). laç kullanmayan bireylerin sekiz adım kalk-yürü testi degerlerinin (testi tamamlama zamanı bakımından), ilaç kullanan bireylere göre düsük oldugu tespit edilmistir (p<0.05). Düsmelerle dogrudan iliskili hastalıgı olan bireylerin Berg denge, tek ayak üstünde durma ve iki dakika adım testi degerlerinin, hiçbir hastalıgı olmayan bireylere göre düsük oldugu tespit edilmistir (p<0.05). Hiçbir hastalıgı olmayan bireylerin sekiz adım kalk-yürü testi degerlerinin (testi tamamlama zamanı bakımından), düsmelerle dogrudan iliskili hastalıgı olan bireylere göre düsük oldugu tespit edilmistir (p<0.05). Bireylerin Berg denge testi degerleri ile sandalyede oturkalk, agırlık kaldırma, iki dakika adım testi degerleri arasında pozitif yönlü iliski oldugu tespit edilirken; sekiz adım-kalk yürü testi degerleri arasında negatif yönlü iliski oldugu tespit edilmistir. Bireylerin Berg denge testi degerleri ile sandalyede otur-uzan, sırt kasıma testi ve Vücut Kitle ndeksi arasında hiçbir iliski bulunmamıstır (p>0.05). Düsme riskini en fazla etkileyen degiskenleri bulmak için, olusturulan lojistik regresyon modelleri sonucunda ise modele sadece sekiz adım kalk-yürü testi girmistir. Sekiz adım-kalk yürü testini 8.14 saniyeden daha kısa sürede tamamlayan bireylerin, Berg denge testinden maksimum skor olan 56 puanı alma olasılıkları OR=11(%95, GA:2,25?53,84) kat fazla bulunmustur. Çalısmamızda bireylerin düsme riskleri arttıkça, alt ve üst ekstremite kuvvetleri, aerobik dayanıklılıkları, çeviklik ve dinamik denge performanslarının azaldıgı tespit edilmistir. Ayrıca bireylerin düsme riskine, en fazla çeviklik ve dinamik denge performanslarının katkıda bulundugu tespit edilmistir. Elde ettigimiz veriler dogrultusunda, yaslı bireylerin düsme riskleri ile fiziksel uygunluk seviyelerinin belirli aralıklarla degerlendirilip, yaslı bireylerin hem düsme risklerine hem de fiziksel uygunluk seviyelerine göre, gelecekteki düsme ihtimallerini ortadan kaldırmaya yönelik rehabilitasyon programlarının planlanması ve bu programlar planlanırken yaslı bireylerin alt ve üst ekstremite kuvvetlerinin, aerobik dayanıklılıklarının ve özellikle de çeviklik ve dinamik denge performanslarının arttırılması gerektigi sonucuna varılmıstır. Anahtar Kelimeler: Yaslılar, denge, düsme riski, fiziksel uygunluk