Yeni tani konmuş hematolojik malignitelerde serbest oksijen radikalleri ve lipid peroksidasyonunun rolü

Serbest oksijen radikalleri (SOR) iskemi, inflamasyon, yaşlılık ve karsinogeneziste rol oynamaktadır. Solid tümörlerde ve hematolojik malignitelerde SOR metabolizmasının ve lipid peroksidasyonun uyarıldığı, SOR'den koruyucu enzimlerde farklılıklar ortaya çıkabildiği çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.Bu tezde yeni tanı konmuş hematolojik malignitesi olan hastalarda serbest oksijen radikalleri ve koruyucu enzimlerin rolü araştırıldı.Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji kliniğine başvuran ve uygun tanı kriterlerine göre yeni tanı konulan ve tedavi almamış lenfoproliferatif hastalığı olan toplam 51 hasta (33'ü erkek, 18'i kadın, yaş ortalaması 64±15) çalışmaya alındı. Hastaların 21'i kronik lenfositik lösemi (KLL), 18'i multiple miyelomlu (MM) ve 12 NHL'lıydı. Kontrol gurubu olarak diyabetes mellitusu, malignitesi, akut ve kronik enfeksiyonu, inflamatuar hastalığı bulunmayan 31 (19'u erkek, 12'si kadın, yaş ortalaması 63±11) sağlıklı birey çalışmaya alındı. KLL'li hastaların %72'si Evre A, %14'ü Evre B ve %14'ü Evre C'de idi. MM'lu hastaların %17'si IPI1, %33'ü IPI2 ve %50'si IPI3'deydi. NHL'lı hastaların alt guruplarına bakıldığına göre hastaların %92'si diffüz büyük B hücreli lenfomalı ve % 8'i mantle hücreli lenfoma idi. Hastaların %42'si evre I, %8'i evre II, %8'i evre III ve %42'si evre IV'de idi.Çalışmaya alınan hasta ve kontrol gurupları arasında yaş ve cins bakımından fark yoktu (p>0.05). SOD, MDA ve katalaz bakımından değerlendirildiğinde kontrol ile hasta gurupları arasında ve hasta gurupları arasında bir fark bulunmadı (p>0.05). Hematolojik maligniteleri olan hastalardaki Gpx değerleri kontrol gurubuna göre anlamlı derecede düşüktü (p<0.001). Tüm hasta guruplarındaki Gpx düzeyleri de kontrol gurubundan düşükken (hepsi için p<0.001), hasta gurupları arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). GSH düzeyleri hematolojik maligniteli hastalarda kontrol gurubundan yüksekti (p<0.001). KLL'li (p<0.05) ve MM'lu (p<0.005) hastalardaki GSH düzeyleri de kontrol gurubundan yüksek bulunurken NHL'lı hastalarla kontrol gurubu arasında bir fark yoktu (p>0.05). Ancak üç hasta gurubu karşılaştırıldığında GSH düzeyleri bakımından anlamlı bir fark yoktu (p>0.05).Sonuç olarak lenfoproliferatif hastalığı olan hastalarda lipid peroksidasyonunun etkilenmemesinin Gpx düşüklüğü ve GSH artışı ile ilgisi olabilir. Bu durum GSH varlığında Gpx'ın lipid peroksidasyonunu inhibe etmesi ve vücudun bir koruma mekanizması olarak lipid peroksidasyonu baskılaması nedeniyle olabilmektedir.Anahtar kelimeler: Multipl miyelom, kronik lenfositik lösemi, non-Hodgkin lenfoma, antioksidan enzimler, lipid peroksidasyonu, glutatyon