Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görülen klebsiella sepsisine ait özellikler ve antibiyotik paterni

Neonatal sepsis, yenidoğanın önemli mortalite ve morbidite nedenlerinden biridir. Klebsiella suşları hem erken hem de geç başlangıçlı neonatal sepsisin önemli etkenlerindendir. Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde salgınlara yol açarak ciddi morbidite, mortalite ve yüksek sağlık bakım maliyetlerine neden olurlar. Geniş spektrumlu sefalosporinler ve karbapenem kullanımı enfeksiyon gelişimi için önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışma yenidoğan yoğun bakım ünitemizde yatan hastalardaki klebsiella sepsisinin sıklığı, ilişkili risk faktörleri, direnç paternleri, mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Ocak 2013 ile Mart 2019 yılları arasında yenidoğan yoğun bakım ünitemizde kültür ile kanıtlanmış klebsiella sepsisi belirlenen hastalar çalışmaya alındı. Hastaların elektronik dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Kültür ile kanıtlanmış klebsiella sepsisi tanısı alan 84 hasta çalışmaya alındı. Altı yıllık çalışma süresince klebsiella sepsisi oranı tüm yatan hastalar içinde %1.5, kültürle kanıtlanmış sepsis vakalarının ise %19.8'i olarak bulundu. Seksen hastada (%95,2) Klebsiella pneumoniae (K. Pneumoniae), dört hastada ise (%4,8) Klebsiella oxytoca (K. oxytoca) üredi. Hastaların %59,5'inde geniş spektrumlu beta laktamaz (ESBL) pozitifliği saptandı. Düşük doğum ağırlığı, prematürite, santral kataterizasyon, total parenteral nütrisyon (TPN) ile beslenme ve uzun hastane yatış süresi klebsiella sepsisi için risk faktörleri olarak bulundu. Antibiyogramlarda en fazla duyarlılık sırasıyla meropeneme ve amikasine karşı idi (sırasıyla %64,5 ile %52,4). En az duyarlılık ise ampisiline (%2,4) ve sefepime (%11,9) aitti. Mortalite oranları gebelik haftası ve doğum tartısı ile negatif korelasyon göstermektedir (sırasıyla r = -0,751 ve -0,663). Mortalite gelişen olgularda da en yüksek duyarlılık meropeneme (%75,9) ve amikasine (%74,1), en yüksek direnç ise ampisiline (%100) ve sefepime (96,4) karşı saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda klebsiella enfeksiyonları önemli bir sorun olarak belirlenmiştir. Uzun süre hastanede yatış, düşük doğum ağırlığı, prematürite, enfeksiyon öncesinde antibiyotik kullanımı ve invaziv girişimler önemli risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Çok küçük prematürelerde, düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda daha mortal seyretmektedir. Başta sağlık çalışanlarının el hijyeni olmak üzere bariyer önlemlerine uyulması, invaziv girişimlerin kısıtlı tutulması, enfeksiyon kontrol programlarına uygulanması ve antibiyotiklerin akılcı kullanımı enfeksiyonların önlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Yenidoğan, sepsis, klebsiella, antibiyotik tedavisi, mortalite