Yenileşme dönemi Türkçesi leksikolojisi

Yenileşme Dönemi, Türkçenin tarihi gelişimi açısından önemli bir yerde durmaktadır. Bu dönemde özellikle Batı dillerine ait birçok kavram ödünçleme yolu ile Türkçeye geçmiştir. Bunun yanında bazı kavramlar morfolojik, sentaktik ve semantik yollarla dile kazandırılmıştır. 'Türetme' olarak tanımlanan bu yolla da birçok yeni unsur ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada yeni unsurların neler olduğunu tespit etmek için 'Yeni Türk Edebiyatı Antolojisi' adlı eserin dil derlemi yapılmıştır. Elde edilen dil malzemesi Türkçenin önceki yüzyıllardaki kimi sözlüklerindeki söz varlığı ile kıyaslanarak bu dönemdeki yeni kelimeler tespit edilmeye çalışılmıştır. Yeni unsur olduğu değerlendirilen kelimelerin bilgi alanları belirlenmiş ve hangi kaynak dilden alındıkları açıklanmıştır. Ödünçleme ve türetme yolu ile dile giren bu kelimelerin hangi dilin söz yapma yollarından yararlandığı da genişçe izah edilmiştir. Çalışma neticesinde dönemin bilim ve kültür dili olan Fransızcadan birçok kavramın gerek ödünçleme gerekse de türetme yolu ile dile kazandırıldığı ortaya çıkmıştır. Kelimeler türetilirken de Türkçe, Farsça özellikle de Arapçanın yapı unsurlarından yararlanıldığı görülmüştür.