Yetişkin kadınların diyet lifi alım miktarlarının ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi

Bu araştırma, Sivas Merkezde yaşayan 361 kadının diyet lifi alım miktarları ile diyet lifi bilgi düzeyi arasında ilişkiyi belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Kadınların sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıklarına ilişkin bilgiler ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları yüz yüze görüşme yöntemi ile alınmıştır. Kadınların diyet lifi bilgi düzeylerinin belirlenmesi için iki ölçek (G ve A Ölçeği) uygulanmıştır. G Ölçeği likert tipi bir ölçek iken, A Ölçeği sağlık (A Bölümü) ve gıda (B Bölümü) bilgisini içeren iki bölümden oluşmaktadır. Kadınların %94,7'si diyet lifini yetersiz (<25g/gün) %5,3'ü yeterli (≥25g/gün) tüketmektedir. Kadınların yaş grupları, medeni durum, eğitim durumu ve gelir düzeylerine göre günlük aldıkları diyet lifi miktarlarları benzerdir (p>0,05). Kadınların günlük diyet lifi alım miktarları ile Beden Kütle İndeksi (BKİ) sınıflaması arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p=0,02). Buna göre, BKİ sınıflaması zayıf olan kadınların günlük diyet lifi alım miktarı, hafif şişman olanlardan (p=0,027), normal olan kadınların günlük diyet lifi alım miktarı hafif şişman olanlardan düşüktür (0,041). Kadınların A Ölçeği B bölümünden aldıkları puanların eğitim ve gelir durumuna göre anlamlı farklılık göstermediği; yaş, medeni durum ve meslek durumlarına göre istatistiksel olarak farklı olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Evli ve ev hanımı olan kadınların A Diyet Lifi Bilgi Ölçeği'nin B bölümü gıda bilgisi puan ortancaları, bekâr ve öğrencilerin puanlarından yüksektir (sırasıyla; p=0,021, p=0,022). Kadınların günlük diyet lifi alım miktarları ve G ve A Diyet Lifi Bilgi Ölçeği ve A Diyet Lifi Bilgi Ölçeği alt gruplarından sağlık bilgisi ve gıda bilgisi puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Bu çalışma sonucunda kadınların günlük diyet lifi alım düzeyleri yetersiz olduğu saptanmıştır. Bu yetersizliğin sosyo-demografik özelliklerden bağımsız olduğu ve diyet lifi bilgi ölçekleri ile diyet lifi alımı arasında bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle, sağlığın korunması ve bazı hastalıkların tedavisinde önemli olan diyet lifi ile ilgili çalışmaların yapılmasının yararlı olacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Beslenme, diyet lifi, diyet lifi bilgi düzeyi, diyet lifi bilgi düzeyi ölçekleri.