Yetişkinlikte "Ötekine tutunmak": Romantik partnere bağımlılığın beden imgesi ve nesne ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi

Diğer insanlarla kurulan yakın ilişkiler insan yaşamının ve ruhsallığının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu yakın ilişkiler arasında "önemli diğeri" ile kurulan romantik ilişki ise farklı bir yere sahiptir. Kişilerin romantik ilişkileri deneyimleme biçimleri ruhsal pek çok dinamiğin izlerini taşımaktadır. Kişinin erken dönemde ilk nesne ile arasındaki ilişkiyi temel alan, kişilik organizasyonunu, düşlemlenmiş nesnelere ilişkin algılarını ve savunmalarını şekillendiren, kişinin çevresiyle özellikle de önemli diğerleriyle ilişki kurma biçimlerini şekillendiren nesne ilişkileri romantik ilişkilerdeki konumlanışı anlamlandırmak için önemli bilgiler sağlamaktadır. Bu çalışma kişinin romantik partnerin varlığına yoğun bir şekilde ihtiyaç duyduğu, tüm kaynaklarını partnerine ve ilişkisine kanalize ettiği, terk edilmeye ve yalnız kalmaya dair yoğun kaygı hissettiği bir ilişki dinamiğini ifade eden partner bağımlılığı kavramının beden imgesi ve nesne ilişkileri bağlamında derinlemesine incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma nicel ve nitel verilerin toplandığı iki aşamadan oluşmaktadır. Objektif testlerin kullanıldığı ilk bölümde 18-40 yaş aralığında 302 kadın çalışmaya katılmıştır. Araştırmanın nicel verileri Demografik Bilgi Formu, Romantik Partnere Bağımlılık Soru Formu, Bell Nesne İlişkileri ve Gerçeği Değerlendirme Ölçeği, Çok-Yönlü Beden-Benlik İlişkileri Ölçeği ve İlişki Doyumu Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise Romantik Partnere Bağımlılık Soru Formu'ndan yüksek puan almış 5 kadın ile psikanalitik yönelimli öngörüşme yapılmış, Rorschach ve Tematik Algı Testi uygulanmıştır. Çalışmanın nicel bulguları partner bağımlılığı, nesne ilişkileri niteliği, beden-benlik ilişkileri ve ilişki doyumu arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Analizlere göre nesne ilişkileri niteliği, partner bağımlılığını ve beden-benlik ilişkilerinin anlamlı bir yordayıcısıdır. Fransız Okulu'na sadık kalarak değerlendirilen projektif testlere ait bulgularda ise partnerlerine bağımlı kadınların ilk nesneden ayrışma zorluğu yaşadıklarını, erken dönemde kapsanma ihtiyaçlarının yeterince karşılanmadığını, narsisistik beden ve kendilik tasarımı kurmakta zorlandıklarını, kayıp ve terk edilmeye dair yoğun kaygı duyduklarını göstermektedir. Çalışmada elde edilen tüm bulgular psikanalitik kuram ışığında değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Partner bağımlılığı, nesne ilişkileri, beden imgesi, beden-benlik ilişkileri, projektif testler