Yığılca Orman İşletme Müdürlüğü'nde heyelan duyarlılık haritalarının coğrafi bilgi sistemleri yardımı ile üretilmesi ve orman yolları açısından değerlendirilmesi

Yığılca Orman ??letme Müdürlüğü, Türkiye'de heyelanların en fazla görüldüğü Karadeniz Bölgesi'nin Batı bölümünde yer almaktadır. Alan 499 km2büyüklüğündedir. Alandaki en önemli yerle?im Yığılca (Düzce) ilçesidir. Alanda heyelanlar özellikle yerle?im ve ziraat alanlarına yakın alanlarda görülmektedir. Ayrıca alandaki yollar heyelan olu?umunu tetiklemekte ve meydana gelen heyelanlardan etkilenmektedir. Bu yüzden alana ait heyelan duyarlılık haritası, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı olarak olu?turulmu?tur ve orman yolları açısından değerlendirilmi?tir. Heyelan duyarlılık haritasının olu?turulmasında temel altlık olan heyelan envanteri, yoğun arazi çalı?ması ile elde edilmi?tir. Ayrıca, 2005 yılında MTA (Maden Tetkik Arama)tarafından üretilen 1/500000 ölçekli heyelan envanterinden de yararlanılmı?tır. Alanda envanter çalı?ması ile 288 adet heyelan belirlenmi?tir.Heyelan duyarlılık haritasının üretilmesinde girdi parametre olarak, heyelan olu?umunda etkili olduğu arazi çalı?maları sırasında gözlenen sekiz parametre kullanılmı?tır. Bu parametreler; arazi kullanımı, litoloji, yükselti, eğim, bakı, akarsuyauzaklık, yola uzaklık ve plan eğriselliktir. Heyelan duyarlılık haritası, sayısalla?tırılan envanter haritası ve girdi parametreler kullanılarak Lojistik Regresyon (LR) yöntemi ile üretilmi?tir. Üretilen duyarlılık haritasının doğrulanmasında ROC (Relative Operating Curve) eğrisi altında kalan alan olan AUC (Area of Under the Curve ) kullanılmı?tır. Modelin AUC değeri 0,905 olarak elde edilmi?tir. Üretilen harita, çok dü?ük (0-0,2), dü?ük (0,2-0,4), orta (0,4-0,6), yüksek (0,6-0,8) ve çok yüksek (0,8-1) olmak üzere be? duyarlılık sınıfına ayrılmı?tır. Buna göre, 8439,9 ha alan çok dü?ük duyarlılık sınıfında, 20191,7 ha alan dü?ük duyarlılık sınıfında, 14211,6 ha alan orta duyarlılık sınıfında, 6659,0 ha alan yüksek duyarlılık sınıfında ve 371,8 ha alan çok yüksek duyarlılık sınıfında yer almaktadır. Çalı?ma alanında yol ağı planına göre orman yolu, köy yolu ve karayolu olmak üzere 931,9 km (866,3 km'si in?a edilmi?) yol bulunmaktadır. Bu yolların heyelanlar açısından değerlendirilmesi amacıyla çakı?tırma analizi yapılmı?tır. Yapılan analize göre plandaki yolların 84,1 km'si çok dü?ük duyarlılık sınıfı üzerinde, 413,5 km'si dü?ük duyarlılık sınıfı üzerinde, 232,1 km'si orta duyarlılık sınıfı üzerinde, 174,6 km'si yüksek duyarlılık sınıfı üzerinde ve 22,7 km'si çok yüksek duyarlılık sınıfı üzerinde yer almaktadır. Yol ağı planında bulunan ancak henüz in?a edilmemi? yolların ise 25,2km'si çok dü?ük duyarlılık sınıfında, 29,5 km'si dü?ük duyarlılık sınıfında, 9,9 km'si orta duyarlılık sınıfında ve 1 km'si ise yüksek duyarlılık sınıfında yer almaktadır. Çok 2yüksek duyarlılık sınıfında ise bulunmamaktadır. Çalı?ma alanındaki yollar üzerindeki gerçek heyelan frekans değeri 0,42 ve genel heyelan frekans değeri 0,18'dir. Alanda gerçek yol-heyelan indeks değeri 0,10 olarak ve genel yol-heyelan indeks değeri 0,04 olarak belirlenmi?tir. Anahtar sözcükler: Coğrafi Bilgi Sistemleri, Heyelan Duyarlılık Haritası, Lojistik Regresyon, Orman Yolları, Yığılca