Yoğun bakım hastalarında hipervolemi ve akut böbrek hasarı

GİRİŞ: Kritik yoğun bakım hastalarında hipervolemiden sakınmak hasta sağ kalımı açısından önemlidir. Bu hastalarda hipervolemi; aşırı sıvı verilmesi, konjestif kalp yetmezliği, oligüri gibi daha özgün nedenlerden kaynaklanabilir. Biz çalışmamızda akut böbrek hasarının ne derecede sıvı yüküne sebep olduğunu, akut böbrek hasarı ile hipervolemi gelişimi arasında bağlantı olup olmadığını ve akut böbrek hasarı evresinin hipervolemiye katkıda bulunup bulunmadığını değerlendirdik. YÖNTEM: Bu çalışma Ağustos 2021 – Ekim 2022 tarihleri arasında TOGÜ Tıp Fakültesi hastanesi yoğun bakım ünitelerinde yatarak tedavi edilmiş kritik hastaların klinik ve laboratuvar verileri incelenerek yapılmış retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya toplam 70 hasta dâhil edilmiştir. Hasta verileri maksimum 28 günle sınırlı olmak üzere yoğun bakımda kaldıkları sürece elde edilmiş ve incelenmiştir. ABH tanısı ve evrelemesi "Kidney Disease: Improving Global Outcomes guidelines" a göre yapılmıştır. Hastaların tüm vital bulguları, hipervolemi fizik muayene bulguları, yatışı sırasında tüm aldığı ve çıkardığı sıvı miktarları, sıvı dengeleri, görüntüleme yöntemleri, aldıkları nefrotoksik ilaç ve ajanlar, diüretik tedavileri ve diyaliz tedavileri kayıt edilmiştir. Uygun istatistiksel yöntemlerle akut böbrek hasarı (ABH) gelişen gelişmeyen hastalarda hipervolemi durumları, nedenleri ve sıklıkları karşılaştırılmıştır. BULGULAR: Çalışmamız toplam 70 hasta ile tamamlanmıştır. Bu hastalardan 52 (%74,2) tanesinde hipervolemi tespit edilmiş olup 20 tanesinde akut böbrek hasarına rastlanmamıştır. ABH olan 38 hasta tespit edilmiş olup bunların 9 tanesinde hafif (evre 1), 7 tanesinde evre 2 ve 22 tanesinde evre 3 ABH tespit edilmiştir. ABH olan hastaların %84,2'si hipervolemik iken ABH olmayan hastalarda bu oran %62,5 saptanmıştır (p>0.05). ABH evresi ile hipervolemi sıklığı arasında anlamlı bir ilişki gösterilmemiştir. Çalışmamızda böbrek hasarı olan ve olmayan her iki hasta grubunda (oligüri olsun ya da olmasın) hipervolemi riskini belirlemede günlük çıkarılan idrar miktarının en önemli belirleyici kriter olduğu bulunmuştur. SONUÇLAR: Hipervolemi gelişiminde akut böbrek hasarı kadar en az kalp yetmezliği, sepsis, aşırı sıvı verilmesi gibi diğer faktörlerinde rolü bulunmaktadır. Olası her durumda da hastanın çıkardığı sıvı miktarının 1,9 L/gün üzerinde olması ya da bu miktarın üzerinde çıkış sağlanması hipervolemi gelişmesine büyük ölçüde engel olmaktadır. ANAHTAR KELİME: Akut böbrek hasarı, hipervolemi, sıvı replasmanı, hipovolemi