Yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalarda rektal sürüntü ile karbapenemaz üreten enterobacteriaceae (CPE) kolonizasyonunun ve kolonizasyonu etkileyen risk faktörlerinin belirlenmesi

Karbapenemaz üreten Enterobacteriaceae (CPE) suşlarının hızla yayılması insan sağlığına acil bir tehdit olarak kabul edilmektedir. Konak gastrointestinal sisteminde taşınarak sağlık kurumlarında kolayca yayılabilen CPE'nin kolonizasyonu için risk faktörlerinin belirlenmesi ve uygun önlemlerin alınması ile yayılımı azaltılabilir. Bu tez çalışmasında hastanemiz YBÜ'lerinde CPE sıklığının ve CPE gelişiminde etkili risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 10 Ocak 2017-30 Mart 2017 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi YBÜ'lerinde takip edilen ve CPE kolonizasyonu saptanan 39 hasta ile CPE kolonizasyonu saptanmayan 126 hastadahil edildi. İki buçuk aylık çalışma süresinde 39 hastada (%23.6) CPE kolonizasyonu saptandı. %58.9 (23) hasta yatış sırasında kolonize iken %41.02 (16) hasta sonradan kolonize oldu ve hastalarda kolonizasyonunun 16±10.8 günde geliştiği saptandı. CPE ile kolonizasyon gelişiminde tek değişkenli analizde anlamlı bulunan YBÜ öncesi yatış öyküsü, son 90 gün içinde karbapenem kullanımı, APACHI II skoru ve entübasyon gibi risk faktörleri çoklu-değişkenli logistik regresyon analizinde tekrar değerlendirildi. YBÜ öncesi yatış öyküsü varlığının CPE ile kolonizasyon riskini 3.914 kat, parenteral beslenmenin 5.589 kat, trakeostomi kullanımının 14.927 kat, NG tüp kullanımının 3.278 kat, önceki karbapenem kullanım öyküsünün 4.83 kat arttırdığı saptandı. CPE grubunda 39 hastadan 26'sı (%66.7) izlem sırasında ex oldu.. Sonuç olarak hastanemiz YBÜ'lerinde 2,5 aylık süre içinde yapılan aktif sürveyans ile % 23.6 oranında CPE kolonizasyonu saptanmış olup bu oran dünya ve Türkiye verilerine göre yüksektir. CPE'nin ulusal bir problem olduğu düşünülürse, her hastanenin kendi hasta özelliklerine, risk faktörlerine ve sürveyans sonuçlarına göre CPE için erken saptama protokolü ve enfeksiyon kontrol önlemleri belirlemesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Karbapenemaz üreten Enterobacteriaceae, Kolonizasyon, Risk faktörleri