Yoğun bakım ünitesine kabul edilen solid organ kanseri olup kemoterapi, hedefe yönelik tedavi veya kemoterapi ve hedefe yönelik tedavi alan hastalarda 28 günlük ve 90 günlük mortaliteyi predikte eden faktörler

Özet Amaç: Solid tümörler dünya genelinde önemli morbidite ve mortalite nedenidir; hastaların kayda değer bir bölümü hastalık seyri içinde yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyar. Onkoloji ve yoğun bakım alanındaki ilerlemelere karşın, bu grupta YBÜ içi ve taburculuk sonrası erken dönem mortalite yüksektir. Bu bağlamda, YBÜ'ye kabul edilen solid organ kanserli hastalarda en son onkolojik tedavi türünün (kemoterapi, hedefe yönelik tedavi, kombine) kısa ve orta dönem mortaliteye etkisini değerlendirmek amaçlandı. Materyal ve Metod: Tek merkezli, retrospektif kohortta 1.422 olgu taranıp dahil edilme ölçütlerini karşılayan 172 erişkin hasta incelendi. Klinik veriler ile 0., 24. ve 48. saat fizyolojik/laboratuvar değerleri kaydedildi; 28 ve 90 günlük mortalite ana sonlanım olarak izlendi. Bulgular: Hastaların %61'i erkek, ortanca izlem 90 gün idi; yoğun bakım mortalitesi %47,1, 28 günlük %50,6, 90 günlük %64,5 olarak saptandı. Yalnız hedefe yönelik tedavi alanlarda 28 ve 90 günlük mortalite en düşüktü; kemoterapi ve kombine kollar daha yüksekti. Kabulde yüksek APACHE II, mekanik ventilasyon ve vazopressör gereksinimi ile akut böbrek hasarı ve kültür pozitifliği mortaliteyle ilişkiliydi. Kaplan–Meier analizinde beklenen ortalama yaşam süresi hedefe yönelik tedavi kolunda 59,8 gün, kombine kolda 37,6 gün, yalnız kemoterapi kolunda 34,1 gün bulundu (p=0,002). Çok değişkenli Cox analizinde APACHE II skoru (HR=1,072; p=0,024) ve MV gereksinimi (HR=3,420; p=0,009) mortalitenin bağımsız belirleyicileri iken, yalnız hedefe yönelik tedavi almak koruyucu bulundu (HR=0,354; p=0,012). Yalnız kemoterapi değişkeni bağımsız risk göstermedi. Kültür pozitifliği tek değişkenli analizde anlamlı iken çok değişkenli modelde anlamlılığını yitirdi Sonuç: Yoğun bakıma yatırılan solid organ kanseri tanısı olan hastların prognozunu belirlemede hem klinik skorlar hem de uygulanan onkolojik tedavi türleri önemli birer belirleyicidir. Hedefe yönelik tedavi alan hastalarda kısa orta dönemde sağkalımların daha iyi olması, bu grubun yoğun bakım sonuçları açısından daha avantajlı olabileceğeni düşündürmektedir. Bu nedenle hastanın tedavi geçmişinin kabul anında risk sınıflama sistemine dahil edilmesi prognoz öngörüsünde ve yoğun bakımda onkoloji hastasının yönetiminde klinik karar sürecinde katkı sağlamaktadır. Anahtar kelimeler: yoğun bakım, solid tumor, hedefe yönelik tedavi, mortalite, APACHE II, sepsis, prokalsitonin/albümin.