Zihinsel yetersizliği olan ve olmayan ergenlerin boş zamanlarını değerlendirme biçimleri

Bu araştırma zihinsel yetersizliği olan ve olmayan ergenlerin boş zamanlarını nasıl değerlendirdikleri ve ailelerin boş zamanlar hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Batı Karadeniz Bölgesindeki İllerden Bolu ve Düzce'de bulunan okullardaki ergenlerin ailelerinden 15 zihinsel yetersizliği olan ergen ailesinin ve 15 yetersizliği olmayan ergen ailesinin araştırmaya gönüllü olarak katılımıyla oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri niteliksel veri toplama yöntemlerinden yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Görüşme formunun hazırlanma safhasında uzman görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda her iki gurubunda boş zamanlarını en fazla evde geçirdikleri fakat zihinsel yetersizliği olan ergen çocukların daha büyük bir çoğunluğunun boş zamanlarını evde değerlendirdiği sonucuna varılmıştır. Her iki gurubunda boş zamanlarını geçirdikleri faaliyetin çoğunlukla televizyon izleme olduğu belirlenmiştir. Buna karşın yetersizliği olmayan ergenler boş zamanlarında daha sosyal faaliyetler yaparken, zihinsel yetersizliği olan ergenler boş zamanlarında daha küçük yaş gruplarına uygun faaliyetlerle ilgilendikleri ve sosyalitesi az faaliyetler yaptıkları saptanmıştır. Yetersizliği olmayan ergen çocuklar boş zamanlarının çoğunu arkadaşlarıyla geçirirken, zihinsel yetersizliği olan ergen çocuklar boş zamanlarını anneleri ve yakın çevresindeki insanlarla geçirdikleri belirlenmiştir. Yetersizliği olmayan çocukların aileleri çocuklarını spor gibi dış ortamlarda yapılan faaliyetlere yönlendirmek isterken, zihinsel yetersizliği olan ergenlerin aileleri çocuklarının başlarına gelebilecek tehlikelerden endişelenerek çocuklarının boş zamanlarını bilindik yakın çevrelerinde geçirmelerini ve aynı zamanda yetersizliği olmayan akranlarıyla da vakit geçirmelerini istedikleri belirlenmiştir. Araştırma bulguları göz önüne alındığında ergen çocukların boş zamanlarını değerlendirmede önemli eksiklikler olduğu gözlenmiştir. Bu eksikliklerin nedeninin, genellikle ergenlerin çevresindeki boş zaman faaliyetlerini geçirebilecekleri yerlerin sınırlı olması ve ailelerin ergen çocukları yönlendirmeleri noktasında yetersiz olması düşünülmüştür. Anahtar kelimeler: zihinsel yetersizlik, ergen, boş zaman, görüşme tekniği