Ankara Music and Fine Arts University
Discipline

Çalgı Eğitimi Anabilim Dalı

Ankara Music and Fine Arts University

14

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

14 Theses
Master'sOpen AccessTR

Neşet Ertaş'ın saz icrasındaki tavır özelliklerinin incelenmesi

"Neşet Ertaş'ın Saz İcrasındaki Tavır Özelliklerinin İncelenmesi" başlıklı bu çalışmada "Bozkırın Tezenesi" deyimi ile anılan Ertaş'ın saz icrasında kişisel tavrına yansıyan en önemli özellikler incelenmiştir. Ertaş, kullandığı sazların yapısı ve değişimleri ile birlikte, geçmişte beslendiği, babası Muharrem Ertaş, Hacı Taşan, Çekiç Ali ve Bayram Aracı gibi güçlü saz ustalarının çalım tekniklerinden etkilenerek kendine münhasır bir saz çalma tavrı oluşturmuş olup bu tavır bugün "Neşet Tavrı" olarak bilinmektedir. Çalışmamızın konusunu oluşturan Ertaş'ın saz icrasındaki tavır özellikleri farklı başlıklar altında incelenmiştir. Bu doğrultuda sırayla birinci bölümde çalışmanın amacı, yöntemi, evren ve örneklemi, sayıltıları, sınırlılıkları, problem durumu ve notasyon ve terminoloji tercihleri ele alınmış olup, ikinci bölümde; Ertaş'ın hayatı ve müzikal yaşantısı özetleyici bir bakış açısıyla kronolojik olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise Ertaş'ın transkript edilen 15 eser üzerinden çeşitli analizler yapılarak onun saz tavrına ilişkin bulgular elde edilmiştir. Elde edilen bulgular çeşitli video ve ses kayıtları ile desteklenmiştir. Örneklem için seçilen 15 eserin ve bulguları destekler nitelik taşıyan video ve ses kayıtlarının analizleri ile elde edilen müzikal verilerden yola çıkarak, Ertaş'ın kişisel icra tavrına yansıyan bazı bulgular elde edilmiştir. Elde edilen başlıca bulgular şunlardır: Ertaş, saz icrasında beden dilini aktif bir biçimde kullanmaktadır. Ertaş'ın kullandığı sazlar büyük tekneli sazlar olup, icra esnasında sağ elini genellikle eşiğe yakın bir şekilde konumlandırmaktadır. Sap boyunca alt telde aktif olarak kullandığı sol elini zaman zaman kapağın üzerindeki perdelerin olmadığı bölümde de icra etmekte ve bu bölgede hassas bir entonasyon ile ezgileri seslendirmektedir. Ertaş, olgunlaşma döneminden itibaren icra ettiği sazlara diğer icracıların sazlarında görülmeyen çok sayıda perde eklemiş ve hayatı boyunca "çoklu perde" anlayışını benimsemiştir. Ertaş'ın icra ettiği ezgiler genellikle sazın alt tel 5. pozisyonunda yer alan perdede karar vermektedir. Kapağa darp vuruşlarında sadece serçe parmağını hafif sertlikte vurduğu eserler tespit edilmektedir. Bazı eserlerde de orta, yüzük ve serçe parmaklarının tırnak kısımlarını kapağa perküsif şekilde vurduğu tespit edilmektedir. Bazı eserlerde ise kapağa çok sert, dik ve dairesel şekilde vuruşlar yaparak icra ettiği görülmektedir. Çalışmada Ertaş'ın sağ ve sol el teknikleri ayrıntılı olarak incelenmiş ve icra tavrına yansıyan özellikler üzerinde durulmuştur. Ertaş'ın icrasında farklı tipte mızrap kalıplarını kullandığı ve bazı motif ve ezgi kalıplarının çeşitli varyantlarına icralarında sıkça yer verdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Neşet Ertaş usta bir saz icracısı olup, ürettiği eserlerin icra çıtasını yükseklerde tutmakta ve sürekli çeşitlendirip doğaçlayarak dinamik bir yapıda duyurmaktadır. Çocuk yaşlardan beri davul, darbuka dışında cümbüş ve keman gibi perdesiz sazlar çaldığı bilinmekte ve bu sazlara ait bazı teknik özellikleri saz icrasına yansıttığı görülmektedir. Kendisine münhasır motifleri, mızrap tekniği, farklı süslemeleri elde ederken uyguladığı kendine özgü icra teknikleri onun tavrını yansıtan önemli unsurlardır.

Hüseyin Yeşilyurt
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kadri Şençalar'ın ud taksimlerinin transkripsiyonu ve icra tavrının incelenmesi

Bu tez çalışmasında, Türk Müziği'nin en önemli ud icrâcılarından biri olan Kadri Şençalar'ın ud tekniği; Şençalar'a ait 17 adet ud taksimi üzerine yapılan transkripsiyonlar ve analizlerle tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada öncelikle; Şençalar'a ait fotoğraflar, hayatı ve taksimlerini içeren dokümanlar, TRT Arşiv ve Müzik Dairesi Arşivleri, Aydemir Tuncer, İbrahim Kararoğlu, Bayramcan Boy, Ramazan Şerif Şekerci, Yüksel Şençalar, Yıldırım Özkaraman ve Mehmet Emin Bitmez'in kişisel arşivlerinden ve gazete kupürlerinden elde edilmiştir. Paylaşılan arşiv kayıtlarında farklı makamlara ait olacak şekilde 17 taksim tespit edilebilmiştir. Bu taksimlerin üçü geçiş taksimi olmak üzere; sırasıyla Bayâtî, Evc, Hicâz, Hüseynî, Hüzzam, Hüzzam'dan Segâh'a geçiş, Karcığar, Kız Neyi Akort Hicâzkâr'dan Bolâhenk Hisâr Bûselik'e geçiş, Kürdîlihicâzkâr, Mahur, Müstear, Rast, Sabâ'dan Rast'a geçiş, Sûz-i Dil, Sûz-nâk, Uşşâk ve Yegâh taksimleri çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. İlk olarak ilgili taksimler, transkripsiyon yapılarak Finale nota yazım programında yazılmıştır. Taksimlere ait notalarda icrâcının kullandığı süsleme tekniklerine, ifade unsurlarına, ritmik değişkenliklere ve pozisyon kullanımlarına yer verilmiştir. Taksimlerin ait olduğu makamların tarifleri ise 17, 18, 19 ve 20. yüzyıl nazari kaynaklardan alınarak yazılmıştır. Daha sonra taksimler; icrâcının sağ ve sol el kullanımı, akort kullanımı, süsleme teknikleri, ifade unsurları, taksimlerin form şeması, motif ve cümle yapıları, ritmik ögeleri ve makam kullanımı başlıkları altında incelenerek; icrâcının tavrını ortaya çıkaran hususlara dikkat çekilmiştir. Kadri Şençalar'ın icrâ tavrının en dikkat çekici noktaları; değerini kendisinden önceki notadan alan çarpma, değerini kendisinden sonraki notadan alan çarpma, değerini kendinden sonraki notadan alan mordan (çift çarpma), portamento, pedal ses kullanımları ve -hızlıca icrâ edilen tartım kalıbı olarak nitelendirdiğimiz- icrâlarında aniden hızlanarak ajiliteli cümle veya cümle parçaları kurmasıdır. Şençalar'ın dokuz farklı form şeması kullandığı görülmüştür. Ve "sonuç" bölümlerine, "gelişme" veya "meyan" bölümlerinden ayırmadan geçtiği şemalara rastlamıştır. Ayrıca incelenen taksimlerinde makam kullanımlarının da 17, 18, 19 ve 20. yüzyıl edvar kitaplarındaki makam tariflerine bakıldığında en fazla Ekrem Karadeniz'in tarifleri ile örtüştüğü görülmektedir. Bayâtî taksiminin diğer incelenen taksimlerden farklı olduğu tespit edilmiştir; uzun soluklu ve icrâcının farklı kabiliyetlerini ortaya koyması bakımında dikkat çekicidir. Bütün tespitlerimizin sonucunda Kadri Şençalar'ın Türk müziği ud icrâcıları arasında kendine özgü bir icrâ ve müzikâl anlayışı olduğunu söyleyebiliriz.

Burak Akçay
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Tarihsel perspektifte korno çalma sanatında sağ elin kalak içi kullanımı. Temel ve ileri çalma teknikleri

Bu detaylı araştırma, korno çalma sanatının tarihsel perspektiften sağ elin kalak içi kullanımını ve bu kullanımın hem temel hem de ileri düzey çalma teknikleri üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Korno çalgısının eşsiz yapısı ve tınısal özellikleri ve özellikle sağ elin kalak içi kullanımı, ses kalitesi ve tınısı üzerinde belirgin bir etkiye sahiptir. Araştırmanın öncelikli amacı, sağ elin kullanımının çalgının tınısı ve entonasyon üzerindeki kesin etkilerini detaylı bir şekilde incelemektir. Bu çalışma ayrıca, sağ elin kullanımının yazılan eserlerdeki yaygınlaşması ve 20. yüzyıl sonrası yazılan müziklerdeki kullanım farklılıklarını araştırır. Bu kapsamlı inceleme hem performans pratiği hem de eğitim uygulamaları üzerinde kritik bir etkiye sahip olan bir konuyu ele almaktadır. Çalışmada çalgının genel sesi ve çalınabilirliği üzerinde sağ elin kalak içi kullanımının olası etkilerinin, çalgıyı çalan sanatçıların performansını ve müzikal ifadesini nasıl genişletebileceği konusu dikkate alınır. Metodolojik olarak bu tez, literatür analizi ve farklı sağ el kalak içi pozisyonlarının analizini, çalınan seslerin kaydedilmesi ve bu kayıtların dikkatlice incelenmesi yoluyla nitel bir çerçevede ele almaktadır. Bu yaklaşım, sağ elin kullanımının çalgının tınısal özellikleri ve entonasyon düzeyleri üzerindeki etkisini daha iyi anlamak ve değerlendirmek için kritik bir öneme sahiptir. Sonuç olarak, bu tez Türkçe literatürde bu konu hakkında var olan önemli bir bilgi eksikliğini giderme ve Türkiye'deki korno öğretimine yardımcı olma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışmanın bulguları, sağ elin kalak içi kullanımının çalgının genel sesi, tınısı ve çalınabilirlik üzerindeki belirgin etkisini vurgulamaktadır. Bu nedenle, çalgıyı çalan sanatçıların ve eğitmenlerin bu teknikleri daha etkin bir şekilde öğrenmesi ve öğretmesine yardımcı olma olasılığına dikkat çekilmektedir. Bu çalışma, sağ elin kullanımının korno çalma sanatının genel yönlerini ve çalgının tarihsel ve modern yorumlarını nasıl etkilediğine ışık tutmaktadır.

Elif Zeren
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Türk halk müziğinde divan ayaklarının bağlama ile yorumlanması üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'nin çeşitli yörelerinde icra edilen divan ayaklarının bağlama çalma teknikleri üzerindeki etkilerini incelemek ve bu teknikler arasındaki farklılıkları tespit etmektir. Türkiye'nin geniş müzikal mirasının bir parçası olan divan ayakları, icra edildikleri bölgelerin coğrafi ve kültürel özelliklerine göre değişiklik göstermektedir. Bu bağlamda, divan kavramı halk müziği açısından kavramsal bir çerçevede ele alınmış, bağlama icrasında kullanılan tavır ve tekniklerin detayları araştırılmıştır. Araştırmanın ilk bölümünde, çalışmanın amacı, yöntemleri ve sınırlamaları detaylandırılarak genel bir giriş yapılmış, araştırmanın kuramsal temelleri açıklanmıştır. Bu bölümde, araştırmanın çerçevesi oluşturularak, okuyucuya araştırmanın kapsamı ve yöntemsel yapısı sunulmuştur. İkinci bölümde, divan türünün hem edebiyat hem de müzik açısından kavramsal analizi yapılmıştır. Divan ayaklarının halk müziği içindeki yeri, literatürdeki tanımlar ve tarihsel gelişim bağlamında incelenmiştir. Bu bölümde elde edilen bilgiler, araştırmanın temel teorik dayanaklarını oluşturmuş ve daha sonraki bölümlerde yapılacak incelemelere zemin hazırlamıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'nin farklı yörelerinde icra edilen divan ayaklarının yöresel özellikleri ve bağlama tavırları üzerine ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. Türk halk müziği eserleri arasında yer alan divan ayaklarının Trt nota arşivlerindeki versiyonları incelenerek, notalardaki çalma teknikleri ve yöresel farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca, kaynak kişilere dayalı olarak, yazılı olmayan halk müziği repertuarındaki eserlerin çalma teknikleri notaya alınarak incelenmiştir. Bu analizler, divan ayaklarının müzikal ve teknik zenginliğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Son bölümde ise, elde edilen bulgular doğrultusunda divan ayaklarının icra teknikleri üzerine sonuçlar derinlemesine değerlendirilmiş ve çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu öneriler divanların çalma tekniklerinin gelecek nesillere aktarılması ve bağlama icrası üzerine yapılacak yeni çalışmalarda katkı sağlaması bağlamında bir rehber niteliğindedir. Çalışmanın sonuçları, bağlama icrasına ve halk müziği repertuarına yönelik katkılar sunarak, divan ayaklarının geleneksel halk müziği içindeki önemini vurgulamaktadır.

Türk halk müziği
Kubilay Duymaç
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Tunus'ta müzik eğitim kurumlarında yer alan kanun eğitim müfredatlarının incelenmesi ve uzman görüşleri doğrultusunda degerlendirilmesi

Kanun, zengin tarihi ve kültürel bağlamıyla Orta Doğu'nun önde gelen enstrümanlarından biridir. Bu çalışmanın amacı, Tunus'ta bulunan müzik eğitim kurumlarında verilen kanun eğitimi müfredatının içeriğini ve etkinliğini incelemek, eksiklikleri belirlemek ve uzman görüşleri doğrultusunda değerlendirerek daha etkili bir müfredat tasarımına katkı sağlamaktır. Müzik eğitimi, kültürel mirasın aktarılması, sanatsal yeteneklerin geliştirilmesi ve müziğe ilgi duyan bireylerin yetiştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, kanun gibi özgün enstrümanlar için hazırlanan eğitim müfredatlarının etkinliği ve yeterliliği sıklıkla gözden geçirilmemektedir. Bu araştırma, aşağıdaki ana problem ve alt problemler etrafında şekillenmektedir: Ana Problem: Tunus'ta bulunan müzik eğitim kurumlarında verilen kanun eğitimi müfredatı, öğrencilerin gereksinimlerini ve öğrenme hedeflerini yeterince karşılayabilmekte midir? Alt Problemler: 1. Müzik eğitim kurumlarının kanun eğitimi müfredatlarının içeriği nedir ve hangi öğrenme hedeflerini kapsamaktadır? 2. Kanun eğitimi müfredatı, öğrencilerin müzikal yeteneklerini geliştirme, teknik beceriler kazanma ve yaratıcı düşünme gibi alanlarda yeterli fırsatlar sunmakta mıdır? 3. Kanun eğitimi müfredatının eksiklikleri nelerdir ve uzman görüşleri doğrultusunda nasıl iyileştirme önerileri sunulabilir? Bu çalışmanın sonuçları, Tunus'taki müzik eğitim kurumlarının kanun eğitimi müfredatlarını daha etkili hale getirmek için yöneticilere, öğretmenlere ve müzik eğitimi uzmanlarına rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu araştırma alanında yapılabilecek daha geniş kapsamlı çalışmalara temel oluşturarak müzik eğitimine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Chaima Drıdı
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Ali Rifat Çağatay'a ait eserlerin Türk makam müziği perspektifinde makam, biçim ve usul özellikleri açısından çözümlenmesi

20. yy.'ın önde gelen Türk makam müziği sanatkarlarından olan Ali Rifat Çağatay'ın eserlerindeki makam, usul ve biçim anlayışı üzerine yapılan bu tez çalışmasında, eserler; benimsediği nota yazım yaklaşımları, biçim kurgusu, makamsal çözümleme, biçim – usul ilişkisi, biçim – güfte ilişkisi olmak üzere çeşitli başlıklar altında ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikle Türk makam müziğinin geçmişten günümüze kadar geçirdiği süreçler ve bu süreçler içerisinde bu sanatın önemli isimlerinin Türk makam müziğine katkılarından kısaca bahsedilmiştir. Sonrasında geç Osmanlı – erken cumhuriyet döneminde yaşamış teorisyen, çellist, udi, müzik kuramcısı olan ve çeşitli kaynaklarda asrın musiki prensi olarak nitelendirilen Ali Rifat Çağatay'ın; hayatı, eserleri, teorisyenliği hakkında bilgiler verilmiştir. Söz konusu bilgilere ek olarak inceleme aşamasına kaynak oluşturmak üzere Türk makam müziğindeki tür ve biçimlere yönelik açıklamalarda bulunulmuştur. Bu çalışmanın amacı, Ali Rifat Çağatay'ın eserlerindeki cümle yapıları, ritmik unsurlar, nüans kullanımı, biçim ve tür özellikleriyle birlikte makam seyirleri, geçkiler, perde tercihleri ve nazari anlayıştaki kendine has unsurlar çözümlenerek, Çağatay'ın bestecilik yaklaşımı hakkında tespitler ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmada kullanılan yöntem, betimsel nitelikte olup; araştırma sürecinde genel tarama modeli esas alınarak nitel veri analizine başvurulmuştur. Veri toplama aşamasında, Ali Rifat Çağatay'a ait toplam 57 eser dikkate alınmış; ancak "Köse İmam" adlı operetin nüshasına ulaşılamadığından ve çok sesli eserlerinin Türk makam müziği nazariyatı açısından incelenememesi sebebiyle çözümlemeler 53 eserle sınırlı tutulmuştur. Eserlerin notalarına ulaşmak amacıyla, Otmag tarafından yayımlanan "Ölümünün 80. Yılında Arşivden Ali Rifat Çağatay Besteleri" adlı eser ile Cüneyd Kosal, Nuri Duyguer ve Kutlu Payaslı'ya ait özel arşivlerden yararlanılmıştır. Eserlerin çözümlenme aşamasında ilk olarak, ilgili eserin hangi perde düzeninde olduğu tespit edilmiş, ardından nota varyasyonları arasında farklılıklar çözümlenip eksiklikler arşiv karşılaştırmasıyla giderilerek tüm eserler Musescore nota yazım programı yardımıyla yeniden yazılmıştır. Sonraki aşamada eserlerin; cümle, cümle parçası, köprü gibi biçimsel unsurları belirlenmiş, nota üzerinde gösterilmiş ve biçim şemaları oluşturulmuştur. Biçim şemaları belirlendikten sonra, bu bölüm eserlerin nazari kaynaklar ışığında makamsal çözümleme aşamasına geçilmiştir. Bu bölümde eserlerde benimsenen makam anlayışının 17., 18., 19., 20. ve 21. yüzyıl nazari kaynaklarıyla ilişkileri ve özgün makam kullanımları değerlendirilmiştir. Ardından, Biçim – Usul başlığı altında, eserler içerisindeki cümlelerin kaç usulde tamamlandığı, cümle parçalarının cümleler arasında eşitlik gösterip göstermediği ve biçimsel yapıların düzenli ya da düzensiz olup olmadığı tespit edilmiştir. Biçim – Güfte başlığı altında, öncelikle güftesi bulunan eserlerin biçimle olan ilişkisi belirlenmiştir. Ardından, güftenin tamamı alt satıra yazılmış; daha sonra, eserdeki cümleler ve cümle parçalarının güfte üzerindeki yerleri tespit edilerek metin üzerinde gösterilmiştir. Son olarak, Biçim – Güfte ilişkisi belirlenen eserlerin, yazıldıkları vezne göre vezin tablosu oluşturulmuş ve usul ile güfte arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Tablonun üst kısmında vezin belirtilerek, eserin çözümlenmesi tamamlanmıştır. Ali Rifat Çağatay'ın her bir eseri, bu aşamalardan geçirilerek ayrıntılı biçimde çözümlenmiştir. Bu çalışmada, Ali Rifat Çağatay'ın 53 eseri incelenerek bestecilik anlayışı, notasyon tercihleri, biçimsel yapıları ve makamsal çözümleri analiz edilmiştir. Çağatay'ın tüm eserlerini Avrupa müzik notasyonu ile yazdığı, ancak yalnızca 35 eserinde usul bilgisine yer verdiği tespit edilmiştir. Ritmik göstergeler, süsleme, dinamik, artikülasyon ve tempo işaretleri seçici biçimde kullanılmış; bu durum, bestecinin Avrupa ve Türk makam müziği unsurlarını sentezleyen çok yönlü yaklaşımını ortaya koymuştur. Eserlerin tür dağılımında en fazla şarkı türünü rastlanmış, bunu Medhal, Murabba, marş ve saz eserleri takip etmiştir. Biçim – Cümle, Biçim – Usul ve Biçim – Güfte ilişkileri bağlamında yapılan çözümlemelerde, birçok eserde yapısal bütünlüğün sağlanamadığı gözlemlenmiştir. Güfte ve müzik cümleleri arasındaki uyum, sınırlı sayıda eserde korunmuş; bazı eserlerde güftenin yalnızca bir kısmının bestelendiği veya güfte bütünlüğünün sağlanamadığı tespit edilmiştir. Makamsal çözümlemelerde, 46 eserin makam tarifleriyle örtüştüğü, 6 eserde ise geleneksel anlayıştan uzaklaştığı belirlenmiştir. Bu uzaklaşmalar, Çağatay'ın "şed makam" anlayışı doğrultusunda transpozisyonlar yapması ya da karar perdelerindeki farklılaşmalardan kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Bestecinin "Nevzemin" ve "Medhal" gibi türlerde öncü denemeler gerçekleştirdiği, Yürük Semai türüne yenilik kazandırdığı görülmüştür. Atatürk'ün öncülüğünde yürütülen kültürel reformların etkisiyle, Çağatay'ın hem geleneksel hem çağdaş unsurları birleştiren bir bestecilik anlayışı benimsediği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, Çağatay yalnızca bir bestekar değil; aynı zamanda kuramsal düzlemde katkılar sunan ve Türk müziğinin modernleşme sürecine yön veren önemli bir müzik düşünürü olarak değerlendirilmektedir.

Sadık Korç
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Klasik dönem (1725-1850) periyodunda yazılmış olan seçilmiş viyolonsel konçertolarının stil ve teknik açısından karşılaştırılmalı analizi

18. yüzyıldan 19. yüzyılın ortalarına kadar süren Klasik Dönem Aydınlanma Düşüncesi, Fransız Devrimi gibi sosyal dönüşüm süreçlerine sahne olmuştur. Bu dönüşüm süreçleri toplumların dünya görüşlerinin yanı sıra müzik alanını da etkilemiştir. Müzikte sadelik, belirgin ve dengeli bir müzikal anlayış ve ifadeye dayalı bir yaklaşım yaygınlık kazanmıştır. Bu yaklaşımla beraber, çalgıların ifade potansiyellerine alan açan konçerto formu önem kazanmış, aynı zamanda bu önemden viyolonsel çalgısı da etkilenmiştir. Bu döneme kadar bir eşlik çalgısı rolünde kullanılan viyolonsel bu rolünden sıyrılmış ve bestecilerin konçerto yazmasıyla beraber solo kimliği kazanmıştır. Bu dönem içerisinde bestelenen viyolonsel konçertoları, viyolonsel literatüründe önemli bir yer edinmiş ve öne çıkan çeşitli viyolonsel konçertolar bu tez kapsamında analiz edilmiştir. Yöntemsel bir yaklaşımla Joseph Haydn'ın 1 numaralı do majör ve 2 numaralı re majör viyolonsel konçertoları, Johann Christian Bach'ın do minör viyolonsel konçertosu, Luigi Boccherini'nin 9 numaralı si bemol majör viyolonsel konçertosu, Jean-Baptiste Breval'ın 2 numaralı re majör viyolonsel konçertosu ve Ignace Pleyel'in do majör viyolonsel konçertosu kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu konçertoların analiz sürecinde, eserlerin form yapıları, orkestrasyonları, tonalite kullanımları, modülasyon çeşitleri, teknik gereksinimleri ve dönemin stilistik özellikleri göz önünde bulundurularak sistemli bir şekilde incelenmiştir. İncelenen her eser, dönemin getirdiği ortak özelliklerle beraber, bestecilerinin bireysel yaklaşımları dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Analizlerde partisyon incelemeleri baz alınmış ve aynı zamanda eser seçiminde eserlerin viyolonsel repertuvarındaki yeri ve eğitim alanındaki önemi de dikkate alınmıştır. Bu temeller ışığında, klasik dönemde bestelenmiş olan viyolonsel konçertoları karşılaştırılmalı bir şekilde analiz edilmiştir. Eserleri analize konu olan bestecilere ek olarak, eğitim içerikli viyolonsel kitaplarıyla tanınan Friedrich Dotzauer ve Jean-Louis Duport'un viyolonsel eğitimi alanına yapmış oldukları katkılar biyografik bir alanda değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmalar ve analizler sonucunda, her bir bestecinin stil ve teknik anlayışı açısından çeşitlilik sağladığı, form yaklaşımı açısından ise birbirleriyle benzer formlarda eser ürettikleri gözlenmiştir. Aynı zamanda, bu eserlerin viyolonselin solo kimliğinin oluşmasına önemli katkılar sağladığı sonucuna varılmıştır.

BestekarlarKarşılaştırmalı analizKlasik Dönem+4
Ata Fisunoğlu
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2025
00
Master'sOpen AccessTR

İran Ehl-i Hak Tanbûrunda kullanılan icra tekniklerinin Anadolu sazına aktarımı

İran Ehl-i Hak Tânbur Sazı kökleri çok eski tarihlere dayanan bir çalgıdır. Bu çalgıda özellikle sağ el icra tekniklerinin (pençe tekniklerinin) zengin uygulama biçimlerine rastlanmaktadır. Bu çalgıdaki sol el icra teknikleri Anadolu Sazında uygulanan icra teknikleri ile benzeşmekte olsa da her iki sazdaki sağ el icra teknikleri uygulama biçimleri ve pençe kalıpları açısından ciddi farklılar göstermektedir. Bu çalışma, Ehli Hak (Yârsân) topluluğuna özgü tanbûr icrasında karşılaşılan pençe (sağ el) tekniklerinin ve bu tekniklerin çeşitli uygulama biçimleri sonucunda ortaya çıkan pençe kalıplarının tespitinin, analizinin ve tasnifinin yapılmasını amaçlayan bir yüksek lisans tezidir. Araştırmanın ilk bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi, temel kavramları, kullanılan terimler ve notasyon tercihleri ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Evren ve örneklem başlığı altında, analiz edilen tanbûr icracılarının seçilme gerekçeleri ve kaynak kayıtları ortaya konmuştur. Kuramsal arka plan ve organoloji bölümünde, Ehl-i Hak inancının temel özellikleri, tanbûrun bu inançtaki tarihsel ve kültürel rolü, tanbûr teriminin etimolojisi, enstrümanın tarihsel gelişimi, gövde ve sap yapısı, kullanılan malzemeler, tel ve akort sistemleri, perde dizilimi, yapım teknikleri ve geleneksel icra ortamları detaylı olarak ele alınmıştır. Tanbûrda uygulanan icra teknikleri ve notasyonu başlığı altında; pençe tekniklerinin tarihi gelişimi, bölgesel farklılıklar, rast ve çep gibi temel vuruş türleriyle birlikte, tekli, ikili, üçlü, dörtlü, beşli, altılı, yedili ve daha fazla vuruştan oluşan tüm pençe kalıplarının fiziksel uygulamaları, parmak kombinasyonları ve bölgesel kullanımları örneklerle açıklanmıştır. Bütün bu pençe kalıpları, uygulama örnekleri, fotoğraflar, nota sembolleri ve karekodlarla erişilebilen videolarla desteklenmiştir. Ayrıca, kullanılan notasyon sistemlerinin avantajları ve sınırlılıkları, çalışmada tercih edilen sembolizasyon ve analiz yöntemleriyle birlikte sunulmuştur. Teknik analiz ve uygulama bölümünde, Ali Akbar Moradi, Kaykhosro Pournazeri, Sohrab Pournazeri, Seyyed Arash Shahriyari ve Seyyed Khalil Alinejad gibi önemli tanbûr icracılarının solo ve toplu performanslarından elde edilen pençe teknikleri ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. Analizler; sağ el vuruş kombinasyonları, ölçü yapıları, tempo değişimleri ve icracıların yorum farklılıkları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu bulgular, notasyon örnekleriyle sunulmuştur. Tanbûrdaki pençe teknikleri ve pençe kalıplarının Anadolu sazı icrasına aktarımı kapsamında; aşağı ve yukarı yönlü tekil mızrap vuruşlarının, takma mızrap vuruşlarının, sürüklemeli mızrap vuruşlarının ve çoklu mızrap vuruşlarının tamamı pençe tekniğiyle uyarlanmış, her bir mızrap vuruşu tipi farklı yaklaşımlarla teknik ve müzikal açıdan değerlendirilmiştir. Sonuç ve öneriler bölümünde, Ehl-i Hak tanbûrunda kullanılan pençe tekniklerinin ve pençe kalıplarının Anadolu sazı icrasına aktarımıyla ilgili ulaşılan bulgular ayrıntılı olarak değerlendirilmiş; bu bulguların müzik eğitimi, icra süreçleri, aranjman yaklaşımları ve etnomüzikolojik çerçevedeki yansımaları ile alana yönelik önerilere kapsamlı şekilde yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: İran Ehl-i Hak Tanbûru, Pençe Tekniği, Pençe Kalıbı, bağlama, saz

Yaren Bostancıoğlu
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Çağdaş flütçü-besteci Ian Clarke'ın flüt çalma sanatı ve literatürüne katkıları

Bu çalışma, Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi (MGÜ) Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü (MGE) kapsamında Çalgı Eğitimi Ana Sanat Dalı Yüksek Lisans bitirme tezi olarak hazırlanmıştır. Çağdaş flütçü-besteci Ian Clarke ve eserleri hakkında uluslararası platformda yapılan tez çalışmalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda hazırlanan bu tezde, Clarke'ın bir flütçü-besteci olarak müzik dünyasındaki akademik ve artistik değerine dikkat çekmek ve bestecinin müzik tarihindeki yerini bu çalışmayla ortaya koymak amaçlanmıştır. Bunun yanında, Ian Clarke'ın çok yönlü müzisyen kişiliği incelenerek "Flüt Çalma Sanatı ve Literatürüne Katkıları"nın okuyucuya tanıtılması, araştırılması ve dilimize kazandırılması hedeflenmiştir. Bu tezin yazıldığı 2022 yılında henüz 58 yaşında olan Clarke'ın yaşayan bir besteci olması, flüt ve müzik dünyasının ulaşılabilir bir kahramanı olması avantajını doğurmasıyla birlikte bestecinin bu tezin yazıldığı tarihten sonra da üretmeye devam edeceği gerçeğini gözler önüne koymaktadır. Bu algı ve farkındalıkla hazırlanan ve Clarke'ın günümüze kadar ortaya koyduğu tüm eserlerinin bir arada bulunduğu bir repertuvar kataloğu olma niteliğini de taşıyan bu tez çalışmasının benzersiz olması ve akademik ortama katkı sağlaması ümit edilmiştir. Bu çerçevede giriş bölümünün ardından çalışmada, "Enstrüman Olarak Flüt" başlığı altında ilk olarak "Flütün Kısa Tarihi" başlığıyla flütün tarih öncesinden günümüzdeki halini alana kadar geçirdiği süreçteki önemli gelişmelere yer verilmiş; enstrümanın günümüzde geldiği halinin olanakları ve özellikleri "Modern Flüt" başlığı altında değerlendirilmiştir. Bölümün sonunda flüt ailesinin diğer üyeleri bu enstrümanların özellikleri ve kullanım alanları bağlamında "Flüt Ailesi" başlığı altında incelenmiştir. Bu anlamda, günümüzde flüt sanatıyla ilgilenen tüm müzisyen ve sanatseverlerin enstrümanın tarihine bilimsel ve entelektüel bir bakış açısıyla yaklaşabilmelerini sağlamak amaçlanmıştır. Tezin "20. Yüzyıldan Günümüze Müzik ve Flüt" başlıklı ikinci bölümünde, Modern ve Çağdaş dönemlerin özellikleri incelenmiş; çağdaş bir flütçü-besteci olarak Ian Clarke'ın boyut kazandırdığı çağdaş flüt çalım teknikleri; tarihi, teknik ve akademik bakış açısı ile ortaya konulmuştur. Bestecinin ve günümüz insanlarının yaşadığı dönem olan çağdaş dönemin müziği ve sanatına karşı var olan yargıları tarafsız bir perspektifle ortadan kaldırmak; hiç değilse bu dönemi anlaşılır kılmak amaçlanmıştır. Bu anlamda flütçüler için genellikle üstesinden gelmenin zor göründüğü, anlaşılması ve uygulaması alışılmış flüt çalım tekniklerine benzemeyen çağdaş müzik ve gereklilikleri "Çağdaş Flüt Çalım Teknikleri, Notasyonu ve Terminolojisi" başlığı altında sınıflandırılmış ve incelenmiştir. Bu tekniklerin ifade ettikleri anlam bağlamında flüt üzerinde uygulanma yöntemleri çeşitli metot, kitap, makale ve tez gibi kaynaklar incelenerek aktarılmıştır. Bu bağlamda, modern müziğe yeni adım atmış flütçüler için bu tekniklerin ne amaçla ve nasıl yapıldığı anlaşıldıktan sonra yeni ve farklı olan yazım çeşitlerinin okunması ve algılanmasına yardımcı olması amaçlanmıştır. Tezin takip eden bölümünde, çalışmanın ana konusunu oluşturan Ian Clarke'ın müzisyen kişiliği diğer tez ve yapılmış röportajlar incelenerek derlenmiştir. "Çağdaş Flütçü-Besteci Ian Clarke" başlıklı bu bölümde bestecinin müziğinin daha iyi benimsenmesi açısından sanatçının müzik yolculuğundaki ilk adımları, eğitimi, yorumcu, besteci ve flütçü olarak profesyonel müzik yaşamı incelenmiş ve Türkçe xxii biyografisi oluşturulmuştur. Bu anlamda, müzisyenin icracısı ve bestecisinin kendisi olduğu eserlerinin yer aldığı "Diskografi"sine de yer verilen bu bölümde, Ian Clarke ve müziğiyle ilgilenen kişiler için gerek program notu gerek sınav programı gibi araştırmaları sırasında kaynak olması amaçlanmıştır. Tezin dördüncü bölümü, "Ian Clarke'ın Eserleri" olarak başlıklandırılmış ve bestecinin günümüze kadar bestelemiş olduğu tüm eserlere yer verilmiştir. Eserler; tarihi bilgileri, bestelenme sebepleri, enstrümantasyonları, kullanılan teknikleri ve bestecinin kendi performans önerilerine de yer verilerek incelenmiş; Clarke'ın yaptığı kategorilere göre sınıflandırılmıştır. Bu doğrultuda tezin beşinci bölümünde, Clarke'ın tezde sözü geçen çağdaş çalım teknikleri kullanımı açısından oldukça zengin olan iki solo eseri The Great Train Race ve Zoom Tube kullanılan çağdaş çalım teknikleri bağlamında incelenmiştir. Buna bağlı olarak sonuç bölümünde, müzisyenlerin dünyasında yüzyıllardır süregelen yorumcu besteci figürünün çağdaş temsilcisi olarak Ian Clarke'ın flüt çalma sanatı ve literatürüne yaptığı katkılar irdelenerek çıktılar halinde ortaya konulmuştur. İnsanlığın kendini ifade etmek için tarih öncesinden beri başvurduğu sanatın müzik dalında sınırsızlığın en fazla vurguladığı zaman hem sonu belli olmadığı hem de içerdiği fikriler açısından çağdaş dönem olarak ele alınabilir. Bu dönemin getirdiği yeni müzik algısı bağlamında çok yönlü müzisyenliğiyle daha yaşadığı dönemde "sanatçı" mertebesine erişen Ian Clarke'ın kişiliği ve müziğinin, günümüzde sanat ışığıyla aydınlanan tüm meraklı ruhlara tür-stil ayrımı yapmaksızın özgürce müziğe bulaşma ve içlerinde duydukları sese kulak verme cesaretini göstermeye teşvik etmesi açısından örnek olması umut edilmiştir. Sanat ve müziğin aydınlattığı yolda yürüyen tüm müzisyenlerin önce kendini eğitme fırsatına erişmesinde bir idol olarak benimseyebilecekleri bir müzisyen olan Ian Clarke'ın ve müziğinin tanıtıldığı bu tezin herkese rehber olması ve yaratıcılıklarının sonsuzluğu ve derinliğinde "hayatın mucizelerini anlamayı başarmalarına"1 yardımcı olması umulmuştur.

BestekarlarBestelerClarke, Ian+7
Ece Selin Yüksel
Ankara Music and Fine Arts University · Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü
2022
00
Master'sOpen AccessTR

5 Aralık 1895 tarihli İlâve-i Ma'lûmât Gazetesi'ndeki mûsikî eserlerinin günümüz türkçesine aktarımı ve incelenmesi

(1864-1912). Yıllarda yaşamış Baba Tahir'in ilk yayın faaliyeti 1299/1883 yılında 19 sayı yayımlanan on beş günlük Bahar isimli dergidir. Baba Tahir'e asıl şöhreti kazandıran haftalık Malumat'ı 11 Mayıs 1311- 5 Şubat 1319 (23 Mayıs 1895- 18 Şubat 1904) tarihleri arasında 423 sayı çıkarır. İlave-i Ma'lumat Gazetesinin tamamı 19 cilt 423 sayıdan ibarettir. Çok fazla resim ve fotoğraf kullanıldığı için gazete Musavver Malumat ismiyle de anılır. Ma'lumat Gazetesi sekiz yıl boyunca yayımı aksatmadan sürdürmüş, Osmanlı ülkesinde büyük ilgiyle okunan ve aranan gazetelerden biri olmuştur. II. Abdülhamid 1876. yılında tahta çıkmış otuz yıl süren padişahlık döneminde Osmanlı devletinde ve yurtdışında çıkarılan çok fazla dergi ve gazete vardır. II. Abdülhamid'in basın hayatı çok haraketli geçmiştir. Çok gazete istikrarlı bir şekilde yayın hayatını sürdürmemiştir. 5 Aralık 1895 tarihli İlave-i Ma'lumat Gazetesinde yayınlanmış 21 tane eser yer almıştır. Bu eserlerin dokuzu Batı müziğinde, altısı Türk müziğinde, altısı Koro şeklinde yazılmıştır. Konumuzun amacı: Mehmet Tahir'in yayınladığı 5 Aralık 1895 tarihli İlave-i Ma'lumat Gazetesinde yer alan 21 adet el yazması ile Osmanlı Türkçesiyle yazılmış Muhtelif Eser güftelerinin günümüz Türkçesine aktarımı ve notaların transkripsiyonunu yaparak Türk müzik literatürüne ve repertuvarına kazandırmaktır. Bu doğrultuda yöntem olarak: Nicel ve Nitel araştırma kaynak tarama, eser tarama ve literatür tarama yöntemleri kullanılarak yapılacaktır. 5 Aralık 1895 tarihli İlave-i Ma'lumat Gazetesinde yayınlanmış 21 tane eser müzikolojik olarak yeni bir kaynak kazandırmak amaçlanmaktadır. Aynı zamanda Batı müziğinde yazılmış eserlerin varsa günümüzde Türk müziği repertuvarındaki versiyonu ile mukayeseli incelenmesi yapılacaktır. Ayrıca literatürde bulunan 5 Aralık 1895 tarihli İlave-i Ma'lumat Gazetesinin çalışmaları taranıp, İlave-i Ma'lumat Gazetesinde yer alan Bestekarlar, müdür ve muharriri Mehmet Tahir ve Osmanlı padişahı II. Abdülhamid'in hayatı ve sanatı üzerine araştırmalarımız, nicel ve nitel kaynak tarama yöntemi kullanılacaktır.

Batı müziğiEtnomüzikolojiKlasik Türk müziği
Nuray Peker
Sakarya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Yerel, kültürel ve sosyal dinamiklerin kadınların müzikal ifadelerine etkileri: Aslandere kadınları

Bu çalışma, Rize'nin Fındıklı ilçesine bağlı Aslandere köyünde yürütülen saha araştırması temelinde kadınların müzikle kurdukları ilişkiyi toplumsal cinsiyet, kültürel kimlik ve yerel yaşam pratikleri ekseninde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın kapsamına, köyde kadın ve erkek katılımcılarla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler, biyografik anlatı oturumları ve katılımcı gözlem uygulamaları dâhil edilmiştir. Veriler, yayla toplanmaları, düğünler, tarla çalışmaları ve kadın meclisleri gibi farklı geleneksel etkinliklerde, müzik pratiğinin nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymak üzere toplanmıştır. Özellikle Nurten İlkay Topaloğlu ve Gülseren Özkaya'nın yaşam öykülerine odaklanan biyografik yöntem, kadınların müzikal kimliklerini tarihsel ve kültürel bağlam içinde anlamlandırmaya imkân sağlamıştır. Tematik analiz sonucunda, kadınların türkü söyleme eylemlerinin yalnızca bireysel bir ifade biçimi olmadığı; aynı zamanda toplumsal aidiyetin yeniden üretildiği, duygusal dayanışma ağlarının kurulduğu ve yerel hafızanın aktarıldığı çok katmanlı bir kültürel mekanizma işlevi gördüğü belirlenmiştir. Ayrıca müziğin, kadınların kamusal görünürlüğünü güçlendirdiği, ataerkil normlara karşı yaratıcı direniş stratejileri geliştirmelerine zemin hazırladığı ve toplumsal rollerinin esnekleşmesini desteklediği saptanmıştır. Kadınların ekonomik döngülerle iç içe geçen müzik pratikleri, toplumsal konumlarını dönüştürme kapasitesini besleyerek kırsal bağlamda kadın ajansının yerel kültürel dinamikler üzerinden inşa edildiğini göstermiştir. Bu bağlamda çalışma, feminist teorinin yerel bağlam odaklı çoğulcu yaklaşımına uygun olarak kırsal kadın öznesinin kültürel üretim aracılığıyla nasıl güçlendiğini ve görünür hale geldiğini ortaya koymaktadır.

Mehtap Uçar Tören
Sakarya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Türk mûsikîsinde Mısırlı İbrahim Efendi ve besteleri

Türk Müziği tekamülünde belirleyici bir rol oynamış olan dönemlerden biri 19. yüzyıldır. Bu dönemde, Gayrimüslim kökenli birçok besteci, hanende ve icracı Türk Müziği'ne önemli katkılarda bulunmuştur. Bunlardan biri icracı, bestekâr ve hânende olan Mısırlı (Udî) İbrahim Efendi diğer adıyla "Avram Hayat Levi" dir. Mısırlı (Udî) İbrahim Efendi Türk müziği alanına virtüozite seviyesinde ud icraları ve besteleriyle önemli katkılarda bulunmuştur. Tezin amacı; Günümüzde bazı eserlerini icra etmekte olduğumuz ancak kendisi ve besteleri hakkında bir çalışmaya rastlamadığımız Mısırlı (Udî) İbrahim Efendi'nin; Ud icracılığı, sanatkârlığı ve bestekarlığına dikkat çekmek ve kendisinin repertuvarlarda kayıtlı olmayan 14 adet eserinin notasyonu; güftelerinin günümüz Türkçesine aktarılıp, hali hazırda bulunan 2 adet saz semaisi ve 56 adet eserinin ise notalarının tashihi yapılarak literatürümüze kazandırılmasına katkıda bulunmaktır. Bu çalışma Mısırlı (Udî) İbrahim Efendi'nin hayatı ve besteleri ile sınırlıdır. Araştırma konusu bahsedilen eserlerin günümüz Türkçesine ve notasyonuna aktarılarak repertuvara katkıda bulunulmasıdır. Ayrıca günümüzde (Udî) Mısırlı İbrahim Efendi'nin eserlerinin büyük bir kısmının bilinmesi hatta Amerika'ya kadar uzanan meşhur "Misirlou" (Pump-it) şarkısının bestesinin kendisinin olduğu teorisinin kurulması, kendisi hakkında yeterli kaynağa ve bilgiye sahip olunmaması çalışmanın önemini arttırmanın yanı sıra yaşadığı dönem hakkındaki fikirlere ışık tutması hedeflenmiştir. Bu eserlerin günümüz Türkçesi ve notasyonuna aktarılması hem 19. Yüzyıl Türk Mûsikîsinin hem de Mısırlı (Udî) İbrahim Efendi'nin sanat ve bestekârlık anlayışına farklı bakış açıları kazandıracaktır.

Ahmet Hakan Demir
Sakarya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Klarnet icracısı İbrahim Efendi'nin taksimlerinin makamsal ve teknik açıdan incelenmesi

Türk müziği, zengin ve çeşitli tarihi kökenlere sahip bir müzik geleneğine sahiptir. Bu geleneğin önemli bir parçası olan taksim formu, Türk müziğinde sözsüz serbest formdaki müzik sınıfındadır. Taksim sâzendelerin enstrümanlarını doğaçlama icra ettiği bir formdur. Taksim, belirli bir makam veya usule dayanabilir veya tamamen serbest olabilir. İcracı, genellikle belirli bir makam veya melodik yapı üzerinde yoğunlaşır ve bu melodik yapıyı geliştirerek taksimi icra eder. Taksim formunda, sanatçı edinmiş olduğu bilgi birikimini ve sazındaki ustalığını icrasına yansıtır. Bu çalışma klarnet sazını Türk müziğine kazandıran ve ilk Türk müziği klarnet icracısı olan İbrahim Efendi'nin icra etmiş olduğu 9 taksiminin incelenmesi üzerine yapılmıştır. Çalışmada bilimsel araştırma yöntemleri arasından betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Yapılan bu çalışmanın Türk müziği klarnet icracılarına ve Türk müziği araştırmacılarına yol göstermesi, yazılı bir kaynak olması amaçlanmıştır. İbrahim Efendi'nin taksimleri notaya alındıktan sonra makamsal ve icra tekniği üzerine incelenmiş ve analiz edilmiştir. Notaya alınan taksimler acemaşiran, hicaz, hicazkâr, 2 adet hüzzam, kürdilihicazkâr, rast, segâh ve basit sûzinak makamlarındadır. Klarnet icracısı İbrahim Bey'in icra etmiş olduğu 9 taksimin Türk müziği makam anlayışına göre icra edildiği ve yapılan bu taksimlerde Klarnet sanatçısı İbrahim Bey'in klarnet tavrının günümüzde hala kullanıldığı, kurmuş olduğu melodik cümlelerin günümüze kadar aktarıldığı tespit edilmiştir. Çalışmadaki taksim notalarına QR kodu eklenerek taksimlerin dinlenilmesi sağlanmıştır.

Hasan Kulabaş
Sakarya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00
Master'sOpen AccessTR

Ekrem Karadeniz Koleksiyonunun 35-39 numaralı nota defterlerindeki muhtelif fasılların incelenmesi

20.yy önemli mûsikîşinaslarından biri olan Abdülkadir Töre, Türk mûsikîsine muteber eserler bırakmıştır. Abdülkadir Töre'nin kendi el yazmasıyla hazırladığı matbu muhtelif nota defterleri Türk mûsikîsinin kayda değer koleksiyonları arasında yer almaktadır. Abdülkadir Töre tarafından yazılan bahsi geçen nota defterleri bir zaman sonra öğrencisi Ekrem Karadeniz'e intikal etmiştir. Ekrem Karadeniz'in vefatı üzerine Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesine de bu defterler Ekrem Karadeniz Koleksiyonu olarak kaydedilmiştir. Bu nota defterlerinin tamamı müzik literatüründe Ekrem Karadeniz Koleksiyonu olarak bilinmektedir. Bu tür koleksiyonların akademik olarak incelenmesi Türk mûsikîsi repertuvarına yeni eserler kazandırmak araştırmamızın asıl hedefleri arasında olup, bu sebepten dolayı Ekrem Karadeniz'e yer verdik. Konumuzun amacı; Süleymaniye kütüphanesinde bulunan Abdülkadir Töre tarafından düzenlenen ve kendi el yazmasıyla, hazırladığı matbu nota koleksiyonlarından M. Ekrem Karadeniz koleksiyonu olan 35-39. muhtelif fasıllar defterlerinin transkripsiyonunu yaparak, günümüz Türkçesine aktarımı ve günümüz notasına çevirilerek müzik literatürü ve repertuvarına kazandırmaktır. Bu doğrultuda yöntem olarak kütüphaneden literatür taraması yapılıp ve koleksiyon hakkında bilgiler verilmiştir. Finale 2003 nota yazım programı ile muhtelif fasıllar notaları ve işaretleri günümüz notalarına çevrilmiştir. Transkripsiyonu yapılan nota sayfalarına QR Kod yerleştirilip günümüze kadar gelmiş olan eserleri dijital kaydı var olan bestekârlardan dinleme imkânı da sağlanmıştır. Ekrem Karadeniz Koleksiyonu 35-39 numaralı defterler içerisindeki muhtelif fasılların günümüz Türkçesi ve notasına aktarılmasıyla müzikolojik olarak yeni bir kaynak kazandırmak amaçlanmaktadır. Diğer bir taraftan notaları yazılan eserlerin varsa günümüz repertuvarındaki versiyonu ile mukayeseli incelemesi yapılmıştır. Ayrıca literatürde bulunan Ekrem Karadeniz Koleksiyonu çalışmaları taranıp, Abdülkadir Töre ve Ekrem Karadeniz'in hayatı ve sanatı üzerine olan araştırmalarımız, nitel ve nicel kaynak tarama yöntemi kullanılmıştır. Bestekârların hayatı ve sanatı ile ilgili asiklopedi, tez ve makalelerdeki yazılar toplanıp biraraya getirilmiştir. Bu çalışmada Türk makam mûsikîsindeki fasıl geleneğinden ve ustadan çırağa öğretilen hafızaya dayalı meşk yöntemi anlatılarak önemi vurgulanmıştır.

Fatih Özeral
Sakarya University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2024
00