4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal katılımla ilgili hakların kullanımına ilişkin görüşleri
Toplumsal katılımı güvence altına alan haklar, insan hakları içerisinde önemli bir bölümü oluşturmaktadır. Bunlar hukuk sözleşmelerine dayanan, insanların karar verme ve yönlendirilme sürecine dahil olmasını, bir başka ifade ile aktif vatandaş olmasını sağlayabilecek haklar olarak düşünülmelidir. Bu araştırmayla, Türkiye'de ilköğretim düzeyinde insan hakları eğitimi verecek olan sosyal bilgiler öğretmen adaylarının toplumsal katılımla ilgili hakların kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için alan ve ölçme değerlendirme uzmanlarının görüşleri alınarak ve 11 öğretmen adayı ile pilot uygulama yapılarak anket geliştirilmiştir. Anket 2011-2012 güz eğitim öğretim döneminde, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Programı dördüncü sınıf öğrencilerine (80 öğretmen adayına) uygulanmıştır.Betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile gerçekleştirilen bu çalışmada, verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında geçerlik ve güvenirliğin sağlanması için başlıca iki yol izlenmiştir. İlk olarak, araştırmacı anketlerden rastgele seçilen 10 tanesini uzmanla birlikte kodlamıştır. Kodlamalar arasında tutarlılık sağlanmıştır. İkinci olarak, ankette yer alan açık uçlu sorulara verilen yanıtlardan elde edilen verilerin kodlanması sırasında, daha önce uzmanla kodlanan anketleri dolduran on kişi ile yüz yüze görüşülerek, onlara oluşan kodlar kontrol ettirilmiş ve katılımcı düşüncelerini yansıtıp yansıtmadığı konusunda görüş alınmıştır. Katılımcılardan alınan görüşler sonucunda kodların katılımcıların ankette belirttikleri görüşlerini yansıttığı görülmüştür.Çalışmanın bulgularına bakıldığı zaman, bu çalışmayla ilk olarak katılımcıların %88'inin düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü toplumsal katılımı garanti altına alan haklar olarak ifade ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların %82'si de dernek kurma ve derneğe katılma/ derneğe girmeye zorlanmama ile kültürel yaşama, bilimsel gelişmeye katılma ve güzel sanatlardan serbestçe yararlanma haklarını katılım hakkı olarak ifade etmişlerdir. Bunun yanında, katılımcıların %71'i seçme ve seçilme hakkını katılım hakları olarak belirtmişlerdir. İkinci olarak, alan yazınla paralel bir şekilde, katılımcıların toplumsal katılımlarının en fazla gerçekleştiği konuların siyaset (seçim ve siyasi partiler) olduğu ortaya çıkmıştır. Üçüncü olarak, katılımcıların en sık kullandıkları toplumsal katılım biçiminin %76'lık bir oranla oy verme olduğu bulgusu elde edilmiştir. Son olarak, katılımcıların toplumsal katılımları önünde en fazla engel oluşturan unsurun, %67'lik bir oranla onların gelir durumunu ve toplumsal katılımı güvence altına alan haklarla ilgili bilgi karmaşıklığını yansıtan sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel düzey olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.Araştırma bulgularının ışığında ve bu çalışmanın alan yazınında sıklıkla geçen nitelikli bir öğretmen olmak için sadece akademik derslere katılımın yeterli olmadığı bilgisi göz önünde bulundurularak ilgili programlarda, lisans derslerinin yanında toplumsal, sosyal, siyasal, akademik, kültürel ve sanatsal vb etkinliklere katılımın önemi üzerinde durulması gerektiği önerisi geliştirilebilir. Bu konuda üniversitelerde gerçekleştirilen etkinliklerin ücretlerinde öğrenci dostu bir yaklaşım izlenebilir. Ayrıca sosyal bilgiler lisans programında sunulan İnsan Hakları ve Demokrasi, Vatandaşlık Bilgisi, Temel Hukuk gibi zorunlu derslerde toplumsal katılımın dayanağı olan ilgili uluslararası sözleşmeler ve bu sözleşmelerdeki hakların uygulamadaki örnekleri konularında yer alan içerikler geliştirilebilir. Bu derslerde, eğitim, siyaset, çevre, kültür-sanatla ilgili sivil toplum kuruluşları tanıtılabilir ve toplumsal katılımda onların oynadığı rol üzerinde durulabilir. Son olarak, uzmanlarca öğretmen adaylarının katılımları önündeki engelleri ortadan kaldırmaya dönük seminerler gerçekleştirilebilir.Anahtar Kavramlar: Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları, İnsan Hakları, Katılım Hakları, Toplumsal Katılım, Toplumsal Katılım Biçimleri, Toplumsal Katılımı Engelleyen Durumlar.
Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde işbirlikli öğrenme yönteminin erişiye kalıcılığa ve derse karşı tutuma etkisi
İlköğretim 8. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi ?Çağdaş Türkiye Yolunda Adımlar? ünitesinde işbirlikli öğrenme yönteminin (öğrenci takımları başarı bölümleri tekniği) erişiye, kalıcılığa, derse karşı tutuma etkisini belirlemek bu araştırmanın amacıdır. Çalışma, 2012?2013 eğitim-öğretim yılında, Afyonkarahisar ilinde bulunan MEB?e bağlı bir ilköğretim okulunda öğrenim gören toplam 54 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öntest?sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. 8. sınıfların biri deney grubu, diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda 29, kontrol grubunda 25 öğrenci bulunmaktadır. Deney grubunda dersler işbirlikli öğrenme yöntemi ile kontrol grubunda ise geleneksel öğretim yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi Akademik Başarı Testi ve Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 18.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; her iki grupta akademik başarı açısından uygulama süresince kendi içinde gelişme gösterirken, grupların sontest puanları karşılaştırıldığında işbirlikli öğrenme yönteminin, öğrencilerin ders başarısını artırmada geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili olduğu görülmüştür. İşbirlikli öğrenme yöntemiyle ders işleyen öğrencilerin öğrendikleri bilgilerin kalıcılığı, geleneksel yöntemle ders işleyen öğrencilere göre daha etkili olmuştur. Ayrıca işbirlikli öğrenme yönteminin uygulandığı deney grubu öntest-sontest tutum puanlarına bakıldığında öğrencilerin derse karşı olan tutumları olumlu yönde artmıştır. Geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubu öntest-sontest tutum puanlarına bakıldığında, öğrencilerin derse karşı tutumlarında herhangi bir değişiklik meydana gelmediği görülmüştür. İki grubun sontest tutum puanları karşılaştırıldığında ise anlamlı düzeyde bir farklılık olmadığı görülmektedir. Anahtar Kelimeler: İşbirlikli Öğrenme Yöntemi, Geleneksel Öğretim Yöntemi, Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri Tekniği, Erişi, Tutum.
Sosyal bilgiler dersinde kültürel miras eğitimine ilişkin öğrenci ve öğretmen görüşleri
Sosyal Bilgiler dersinde kültürel miras konusuna ne düzeyde yer verildiğine ilişkin yapılan bu çalışmada, öğrenci ve öğretmenlerin kültürel miras hakkındaki görüşleri ortaya konulmuştur. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu çalışmada içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma, 2013-2014 eğitim öğretim döneminde Ankara'da bulunan 15 ortaokulda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, 7. sınıfta öğrenim gören 40 öğrenci ve 34 Sosyal Bilgiler öğretmeninin görüşlerini ortaya koymuştur. Öğretmen ve öğrencilerin cevaplandırmaları için 10 açık uçlu sorudan oluşan görüşme formları oluşturulmuştur. Bu sorulara verilen yazılı yanıtlardan, öğretmen ve öğrencilerin konu hakkındaki bilgileri ve farkındalık düzeyleri ile ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, öğrenci ve öğretmenlerin kültürel miras konusuna önem verdikleri görülmüş ve kültürel miras konusunun Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yer almasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır. Kültürel miras eğitiminin uygulamada yetersiz kaldığı, kültürel mirasa sahip çıkılması ve kültürel mirasın korunması konusunda henüz istenilen düzeye gelinmediği görülmüştür. Dersin işlenilmesinde; görsellerin kullanılması, afişlerin hazırlatılması, sunum ve slayt çalışmalarına ağırlık verilerek, dersin anlatılmasının, kültürel miras konusunun anlatımında yararlı olacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca müze ve ören yeri gezilerine ağırlık verilerek, kültürel miras öğelerinin yerinde görülmesi gerektiğini belirten öğrenci ve öğretmen görüşleri öne çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre, öğretmen ve öğrencilerin kültürel miras hakkında genel bilgilere sahip oldukları görülmüştür. Öğrencilerin görüşlerine göre kültürel miras; geçmişten kalan yaşantı, kültürel değerler, geçmişten kalan eserler, gelenek ve göreneklerdir. Öğretmenlerin görüşlerine göre ise kültürel miras; bir milletin geçmişten günümüze gelen maddi-manevi değerleri, geçmişten günümüze kalmış eserler, tüm uygarlıklardan alınmış değerler bütünüdür. Öğretmen ve öğrencilerin görüşlerine göre, kültürel miras eğitiminin uygulanmasında kullanılan yöntem ve tekniklerin başında, ders kitaplarından yararlanıldığı ve sunuş yolu tekniğinin kullanıldığı görüşleri öne çıkmıştır. Kullanılan yöntem ve tekniklerin arttırılması ve zenginleştirilmesi halinde kültürel miras eğitiminin daha anlamlı hale geleceği görülmüştür. Öğretmenlerin görüşlerine göre, Sosyal Bilgiler programında kültürel miras konularının ve eğitiminin yeterli olmadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Özellikle programda yapılacak düzenlemeler ve zenginleştirmeler ile kültürel miras konularının daha etkili öğretilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Sosyal bilgiler eğitimi öğretmen adaylarının bloom taksonomisine göre soru yazmaya ilişkin başarı düzeylerinin değerlendirilmesi
"Sosyal Bilgiler Eğitimi Öğretmen Adaylarının Bloom Taksonomisine Göre Soru Yazmaya İlişkin Başarı Düzeylerinin Değerlendirilmesi" adlı bu çalışmada, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği öğrencilerinin "Özel Öğretim Yöntemleri II", "Program Geliştirme" ve "Ölçme ve Değerlendirme" derslerine ilişkin harflik sistemdeki ders başarı düzeylerini ve öğrencilerin demografik özelliklerine göre nasıl farklılık ve ilişki gösterdiğini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin almış oldukları her bir derste bilişsel alanın basamaklarına göre belirlenen kazanımları ne düzeyde gerçekleştirdikleri saptanmaktadır. Araştırma bu yönüyle betimsel bir araştırmadır. Bu araştırma, Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören ve Özel Öğretim Yöntemleri II, Program Geliştirme ve Ölçme ve Değerlendirme derslerini almış olan 59 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, İlköğretim 6. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabında yer alan 'Doğal Enerji Kaynaklarımız' konu başlıklı bir okuma metni seçilerek, öğrencilerden bu metne dayalı 10 adet soru oluşturmaları ve belirtilen üç derse ait harflik sistemdeki ders başarı düzeylerini belirtmelerinin istendiği bir araştırma formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler kategorik veriler olduğundan dolayı frekans ve yüzdeye dayalı olan non-parametrik test istatistikleri kullanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin demografik özelliklerine ilişkin ve ders başarılarının harflik sistemdeki dağılımlarına ilişkin frekans analizi yapılmıştır. Bilişsel alan basamaklarına göre her bir derste harflik sistemdeki dağılımları incelemek için çapraz dağılım tablosu kullanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin demografik özelliklerine göre üç derse ait harflik sistemdeki başarılarının değişim düzeyleri arasındaki farklılık 'Ki-Kare' analizi ile incelenmiştir. Öğrencilerin demografik özellikleri ile üç derse ait harflik sistemdeki başarıları arasındaki ilişkiye 'Cramer's V' analizi ile bakılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının bilişsel alanın analiz ve sentez basamakları gibi bilgi ve kavrama basamaklarından daha üst seviyelere ait soru yazabilme becerilerini, üç derse ait düşük başarı düzeylerinde bile gerçekleştirebildikleri görülmüştür. Buna karşılık uygulama ve değerlendirme basamağına ait hiçbir öğrencinin soru yazamamış olması, bu üç derse ait yüksek başarı düzeyine erişmiş olan adayların bile bilişsel alanın alt düzeyindeki uygulama ve üst düzeydeki değerlendirme basamakları ile ilişkili kazanımlara ait soru yazma becerilerini ortaya koyamadıklarını göstermiştir.