İş Güvenliği Anabilim Dalı

Küçük ölçekli bir metal işleme atölyesindeki kaldırma ve taşıma işlerinin ergonomik açıdan değerlendirilmesi

Bu araştırmada, küçük ölçekli bir metal işleme atölyesindeki kaldırma ve taşıma işleri ergonomik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmamız; "açık ve kapalı halı saha demir aksamı yapımı, tel ve branda, suni çim halı döşenmesi ve elektrik aksamlarının yapımı ve montajı" yapan bir firmanın metal işleme atölyesinde gerçekleştirilmiştir. Üretim safhaları izlenmiş, buradaki kaldırma ve taşıma işlemleri kayıt altına alınmış, risk değerlendirmeleri MAC (Manual Handling Assessment Charts) ve KIM (Key Indicator Method) yöntemleriyle hesaplanmıştır. Ayrıca genel olarak tüm faaliyetler ergonomik değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Yapılan çalışmalar neticesinde, çalışmaya konu atölyede çokça kaldırma ve taşıma işi yapıldığı, bu işler gerçekleştirilirken ergonomik prensiplere uygun davranış ve çalışma modellerine uyulmadığı görülmüştür. Bunun yanında genel olarak atölye ortamının ergonomik bakımdan uygunluk düzeyinin yetersiz olduğu, iş sağlığı ve güvenliği ilkelerine yeterli öncelik verilmediği tespit edilmiştir.

İş güvenliği faaliyetlerinde stratejik plan oluşturmanın öneminin belirlenmesi ve hazır beton sektöründe faaliyet gösteren bir firmada örnek bir stratejik plan hazırlanması

İş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi için oluşturulan iş sağlığı ve güvenliği yönetimi ve organizasyonun atacağı ilk adım risk değerlendirme çalışmalarını yürütmektir. Risk değerlendirme çalışmaları yapılırken tehlikeler ve riskler belirlenerek bu tehlike ve risklerin azaltılmasına yönelik önlemler belirlenmektedir. İş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi yönetmeliğinde belirtilen süre ve şartlarda risk değerlendirmesinin yenilenmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında ise işletmelerde yapılacak olan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında risk değerlendirmesinde ek olarak yapılacak yeni bir risk yönetimi sistemi olarak stratejik planlamanın yapılabileceği gösterilmiştir. Stratejik planlamanın ne olduğu, stratejik planlama yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği ile ilgili literatür çalışması yapılmıştır. Tez çalışmasının diğer aşamasında hazır beton sektörüyle ilgili literatür çalışması yapılmış, hazır beton sektörü ile ilgili yapılan risk değerlendirme çalışmaları incelenmiş, bunlara ek olarak hazırlanan bir kontrol listesi ile hazır beton santrallerindeki durum analizi yapılmıştır. Yapılan durum analizine göre hazır beton sektöründe iş güvenliği stratejik planlanması hazırlanmıştır .

AEL/Kışlaköy Açık maden İşletmesi batı nihai şevinin olasılığa dayalı duraylılık ve risk analizi

Kışlaköy açık ocağındaki Batı Nihai şevinin duraylılık analizi olasılık teorisi kullanılarak hesaplanmış ve olası iş güvenliği riskleri değerlendirilmiştir. Çalışmada EÜAŞ Genel Müdürlüğü tarafından çeşitli tarihlerde yürütülen jeoteknik çalışmalardan üretilen veriler kullanılmıştır. Şev duraylılığı hem deterministik hem de olasılıklı yöntemler kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında, şev kaymasını tetikleyebilecek deprem, yer altı su seviyesindeki değişiklikler gibi mekanizmaların şev duraylılığı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak yer altı su seviyesindeki değişikliklerin ve sismik yüklerin şev duraylılığı üzerinde risk yaratabileceği görülmüş ve Bati Nihai Şevi'nin statik şartlarda güvenli olduğu anlaşılmıştır.

Türkiye'deki iş kazaları istatistiklerinin bazı Avrupa ülkeleri ile karşılaştırılması

İş sağlığı ve güvenliği kültürünün temelini insan hayatına verilen önem oluşturmaktadır. İş kazalarının %98'inin önlenebileceği bilinmektedir. Ülkeler, yasal düzenlemelerle iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli mevzuatı oluşturmaktadır. Özellikle 2012'de çıkarılan İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Türkiye'deki en kapsamlı ilerleme kaydedilmiştir. Dolayısıyla daha tutarlı kayıtlar oluşturulmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de son yıllarda gerçekleşen iş kazaları ile Avrupa ülkelerindeki iş kazaları karşılaştırılmıştır. Ölümlü iş kazaları sayıları kullanılarak değişim katsayıları bulunmuş ve yorumlanmıştır. Kümeleme ve çok boyutlu ölçekleme analizi ile incelenen ülkelerin 3 gruba ayrılabileceği belirlenmiştir. Ayrıca, Türkiye'de 2013-2016 yıllarında gerçekleşen iş kazası kaynaklı ölümlerin özellikle sektörlere ve yaş aralıklarına bağlı olarak değişimi istatistiksel olarak araştırılmıştır. Ölümlü iş kazalarının olasılıkları Pareto 2 (Lomax) dağılımı ile modellenmiştir. Sonuçların, Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği kültürünün gelişimine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Kurumsal bir şirkette çalışanların iş güvenliği farkındalığının tespitine yönelik bir çalışma

Bu çalışmada, iş güvenliğini yasal olarak yürüten büyük ölçekli ve imalat sektöründe faaliyet gösteren bir işletme seçilmiş olup, işletme çalışanlarının iş güvenliği farkındalığı ve seçilmiş demografik özelliklere göre bu farkındalığın analizine yönelik bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada öncelikle seçilen işletmenin iş güvenliği çalışmaları saha çalışması yoluyla detaylı olarak incelenmiştir. Bu inceleme sonunda çalışma kapsamında işletmenin çalışanlarına yönelik bir anket geliştirilmiştir. Anketin yapısı ve seçilen sorular farkındalığı ölçmeye yönelik olup verimli bir anket çalışması elde edebilmek için yeterli sayıda sorulara yer verilmiştir. Kurum içi iş güvenliği uzmanlarının uyguladığı müfredat, tatbikat ve denetleme verileri ve bunların yarattığı nitel ve nicel etkilerin yorumu anket sorularının geliştirilmesinde kullanılmıştır. Toplanan veriler istatistiksel yöntemler kullanılarak ortaya konulmuştur. Çalışanların demografik özelliklerine göre anket soruları tek tek incelenmiştir. Anket sorularına verilen cevaplardan elde edilen sonuçlara göre; çalışanların iş güvenliğine katkı sağladıkları, iş güvenliğini kazançtan daha ehemmiyetli gördükleri, yaptıkları işe hâkimiyetlerinin ve yaptıkları işin risklerinin farkında oldukları görülmüştür. Çalışanların iş güvenliği farkındalığının çalışanlarının demografik özelliklerine göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir.

Süt fabrikalarında iş sağlığı ve güvenliği risk analizi: Uygulamaya ilişkin bir örnek

Bu çalışmada gıda sektöründeki bir işletmede iş sağlığı ve güvenliği kapsamında 5x5 matris tablosu kullanılarak risk analizi uygulaması yapılmıştır. Buna göre, gıda sektöründe çalışanların sağlığını tehdit eden ve edebilecek potansiyel risklerin, olasılığı, şiddeti ve risk ağırlığı hazırlanan risk analiz tablosu ve 5x5 matris tablosu kullanılarak belirlenmiştir. Gıda işletmesinde olası risklerin şiddetleri ve risk ağırlıklarına yönelik bilgiler elde edilerek, önleme faaliyetleri, işsağlığı ve güvenliğinde ilgili mevzuatla ilişkilendirilip alınabilecek önlemler açıklanmıştır.

Kanalizasyon işçilerinin meslek hastalıkları ve kişisel koruyucu donanımıyla ilgili çalışmaların incelenmesi

Ulusal ve uluslararası su ve kanalizasyon hizmetlerinin sürdürülebilmesinde etkin rol oynayan kanalizasyon işçilerinin farkındalığının arttırılması gerekmektedir. Bu çalışmada daha önce 1966-2022 yılları arasında yapılmış ulusal ve uluslararası yayınlardaki meslek hastalıkları ve kişisel koruyucu donanımlarını konu alan makale ve tezler derlenmiştir. Araştırma evreninde 208 adet kaynak incelenmiştir. Araştırmada niteliksel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı kayıt taraması yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. 158 kaynak ulusal ve uluslararası makale ve tezlerden oluşmaktadır. Bunların oranı, ulusal alanda yayınlananlar %16 iken uluslararası alanda yayınlanan kaynaklar %84'ne olarak elde edilmiştir. Tez dağılımı ise %59 ulusal alan, %41 uluslararası alanda yayınlanmıştır. Makale dağılımı ise %13 ulusal alan, %87 uluslararası alanda yayınlanmıştır. Çalışmanın bulgular kısmında geçmiş dönemde yaşanan meslek hastalıklarının sebebiyet veren mikroorganizmaların teknoloji ve insan farkındalığıyla ortadan kalktığı görülmektedir. Çalışanların çalışma ortamında mikroorganizmaların bulunduğunu bildiklerinde sağlıkları konusundaki farkındalıklarının önemli ölçüde arttığı gözlemlenmiştir. İSG eğitimleriyle; atık sudan kaçınma, yeterli ve uygun kişisel koruyucu donanım kullanma ve risklerin bilinmesiyle ilgili bilgiler sunulmuştur. Bu çalışmanın iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının, iş yeri hekimlerinin; ilgili tüm kişi, kurum ve kuruluşların yol göstericisi olması ve bu alanda gerçekleşecek akademik çalışmalarda faydalı olması amaçlanmaktadır.

Poliüretan bazlı boyaların hazırlanması ve ses kaybı performanslarının matematiksel modellemesi

Gelişen endüstri ile beraber çalışanların karşılaştığı fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal risk etmenleri de artmıştır. Fiziksel risk etmenlerinden kaynaklanan ses, özellikle insan ve makinenin birlikte çalıştığı sektörlerde karşılaşılan en yaygın tehlike kaynağıdır. Endüstriyel ses işitme kaybına ek olarak, fizyolojik bozukluklara, kas gerginliğine, kan basıncında artışa, kalp atışı ve kan dolaşımının değişmesine, solunumun hızlanmasına, dolaşım bozuklukları gibi rahatsızlıklara neden olur. İş sağlığı ve güvenliğinde gürültüden kaynaklı iş kazaları ve meslek hastalıkları yaşanmakta olup, çalışanların güvensiz davranış sergilemesine de sebebiyet vermektedir. Gürültüyü azaltmanın en etkili yollarından biri, çalışma alanlarında cam yünü, taş yünü, yumuşak poliüretan esaslı köpükler gibi ses emici özelliği olan malzemeler kullanarak yalıtımı sağlamak, yani gürültüyü kaynağında kontrol etmektir. Poliüretan ise, endüstriyel ekipmanların çoğunda yaygın olarak kullanılan iyi bilinen bir organik bağlayıcıdır. Bu çalışmada, farklı renklerdeki pigmentler ile üretilen poliüretan bazlı boyaların morfolojilerinin ve yapılarının ses iletim özelliği üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu amaca ulaşmak için, kırmızı, turuncu, sarı ve yeşil renkte ağırlıkça farklı pigment oranları içeren, %5, %7 ve %9 konsantrasyonlarda olmak üzere, boyalar hazırlanıp cam ve alüminyum yüzeylere çekilmiştir. Kaplı yüzeylerdeki ses iletim kaybı ölçümleri laboratuvar alanında tasarlanan mikrofon ve desibelmetreye sahip düzenek ile yapılmıştır. Ayrıca, yüzeylerin yüzey gerilim enerjileri, yüzey pürüzlülükleri, reflektans yüzdeleri, absorbans değerleri, geçirgenlik yüzdeleri, LAB renk kodları ölçülmüştür. Bu çalışma kapsamında, poliüretan boya ile kaplı yüzeylerde ses iletim kaybının ölçülmesine yardımcı olmak için matematiksel modelleme yapılmış ve yeni bir yöntem geliştirilmiştir. Çalışmada, fiziksel risk etmeni olan gürültünün kaynakta kontrol edilebilmesi ve iş sağlığı ve güvenliği literaturüne katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Otobüs fabrikasında ergonomik koşul değerlendirmesi

Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İş Güvenliği tezli Yüksek Lisans Programı tez çalışmasında; bir otobüs fabrikasındaki, ergonomik koşulların gözlem ve deneyler sonucunda tespiti sağlandı. Fabrika ortamındaki ergonomik koşullara bağlı oluşabilecek riskler tespit edilmiştir. Çalışan sağlığının korumaya ve verimliliğini arttırmaya yönelik çalışma olması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda; çeşitli gözlem ve deneyler sonucu elde edilen veriler değerlendirilerek ergonomik koşulların iyileştirilmesine yönelik çalışmalar yapılıp, öneriler sunulmuştur. Dolayısıyla, üretimin iyileştirilmesi, kalite artışı, çalışan bağlılığı ve güvenlik kültürünün önemi değerlendirilmiştir. Fiziksel Ortam İncelemesinde Uygulanan Araştırma Kriterleri:  Çalışanın yükü taşıma ve/veya kaldırma işini yaparken hangi pozisyonlarda yaptığının incelenmesi.  Çalışma ortamında fiziksel ortam değerlendirmesinde; termal konfor, kimyasal zararlar, gürültü, aydınlatma, titreşim gibi unsurların incelenmesi. Organizasyonel ve Yönetime Yönelik Ergonomi İncelemesinde Uygulanan Araştırma Kriterleri:  İş planlamasına yönelik araştırma.  Çalışma saatlerinin yeterliliğinin incelenmesi. Bilişsel Ergonomi İncelemesinde Uygulanacak Araştırma Kriterleri:  Çalışanların kullandığı montaj hattı ekipmanları, makine, cihaz ve yazılımların kullanılabilirliklerinin incelenmesi. Yapılan ergonomik araştırmalardan elde edilen verilerin analiz ve değerlendirilmesi sonucu, çalışan sağlığının korunması, kalite ve üretimde verimlilik, çalışan bağlılığının ve güvenlik kültüründe artış sağlanması hedeflenmiştir.

Sağlık personelinin çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algı düzeylerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Artvin İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı hastanelerinde çalışan sağlık profesyonellerinin çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algı seviyelerini belirlemeye yönelik tanımlayıcı bir saha çalışmasıdır. Çalışmada veriler Yorgun ve Atasoy tarafından geliştirilen Çalışan Sağlığı Ve Güvenliği Kültürü Ölçeği aracılığı ile toplandı. Veriler SPSS for Windows 16,0 programında ölçeğin yapı uygunluğunu test ekmek için doğrulayıcı faktör analizi ve iç geçerlilik uygunluğu için Cronbach's Alpha katsayısı belirleme analizleri yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun test edilmesi için Kolmogorov Smirnov/Shapiro- wilk testi kullanıldı. Değişkenler normal dağılıp dağılmamalarına göre Mann Whitney-U ve Kruskall Wallis ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testleri ile analiz edildi. Ölçek faktörlerinin kendi aralarında ve genel ölçek değeri ile olan ilişkisini belirlemek amacı ile Sperman Korelasyon testi yapıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında p<0.05 düzeyi anlamlı olarak kabul edildi. Çalışmada; Ölçek genel ortalama ve yüzdesi (3.74±0.67,%75) ve en yüksek ortalama ve yüzdesi (4.05±0.74,%81) "Enfeksiyon Önleme" alt boyutu, en düşük ortalama ve yüzdesi (3.52±0.93,%70) ise "Şiddeti Önleme" alt boyutudur. Çalışan sağlığı ve güvenliği kültürü algısı ile çalışanların cinsiyetleri, çalışan güvenliği hakkında eğitim alma, meslek, eğitim, yaş grupları, ünitede çalışma süresi ve toplam hizmet yılı durumu anlamlı bir farklılık gösterdiği, ölçeğin tüm alt boyutlarının hem kendi aralarında hem de genel algı oranı ile p<0.01değerine göre anlamlı ilişki olduğu ve oluşturulan toplam 15 hipotezin 8'i kabul 7'si red edildi. Analiz sonuçlarına göre çalışanların Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Kültürü algılarının yüksek olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanı, İş Sağlığı ve Güvenliği, Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Kültürü

Karbon nanotüplerin çalışan sağlığı açısından yapılmış çalışmalarının değerlendirilmesi

Mikroskobik boyutlu parçacıklarda maruziyet çalışan sağlığı açısından yüksek risk teşkil etmektedir. Küçülen parçacık boyutuyla paralel olarak malzemenin fiziksel, kimyasal ve toksikolojik özelliklerinde büyük değişimler gözlenmektedir. Nanoteknoloji çağı ile birlikte malzemeler nano boyutta üretilip, kullanılmaktadır. Birçok uygulama alanına sahip bu teknolojiyle üretilen "nano" boyuttaki malzemelerin sayısı hızla artmaktadır. Bunlarla birlikte bu tür mikroskobik boyuttaki parçacıklara maruz kalan çalışan sayısı da artmaktadır. Maruziyet şekli, miktarı ve maruziyet etkileri nanomalzeme maruziyeti için önemli parametrelerdir. Nanomalzeme maruziyeti üç yolla gerçekleşir; solunum, deri ve yutma. Bu üçü arasında solunum ile maruziyet en muhtemel maruziyet şeklidir. Nano ölçek oldukça küçük parçacıkları ihtiva ettigi için kütlece çok az miktardadır. Nanoparçacık maruziyetini kontrol etmeye, azaltmaya ve işyeri ortamında ölçümünü gerçekleştirmeye yönelik henüz standart bir metot geliştirilememiştir ve spesifik bir nanoparçacığa yönelik maruziyet sınır değeri de kesin olarak belirlenememiştir. Bu tez kapsamında, bir nanoparçacık olan karbon nanotüplerin sentez ve karakterizasyon yöntemleri, çalışma ortamında risk değerlendirmeleri, mevcut örnekleme metodları, muhtemel risk faktörleri, hücre kültür denemeleri, çeşitli toksisite çalışmaları ve çalışan sağlığına etkileri tartışılmıştır.

Genel mikrobiyoloji laboratuvarlarında ergonomik yüklenimin reba ve rula yöntemleri ile belirlenmesi

Çalışmada, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi EGEMİKAL Mikrobiyolojik Analiz Laboratuvarında, mikroskop, pipet ve biyogüvenlik kabini ile yapılan çalışmalar esnasında oluşan ergonomik risk faktörleri, yerinde sözlü ve fotoğraf kayıtları ile, gözlem ve AutoCad programı aracılığıyla belirlenmiştir. Bu faktörlerin 5 laboratuvar çalışanı üzerine uyguladığı ergonomik yüklenim şiddeti, tüm vücut analizi (REBA) ve üst eksremitelerin analizi (RULA) yapılarak değerlendirilmiştir RULA analizi sonucu her 3 çalışma pozisyonu için personellerde ergonomik yüklenim şiddeti genel itibariyle yüksek olarak belirlenmiştir. REBA analizi sonu her 3 çalışma pozisyonu için personellerde ergonomik yüklenim şiddeti, mikroskopla çalışma hariç, yüksek olarak belirlenmiştir. Elde edilen skorlar doğrultusunda yanlış çalışma duruşlarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Çalışmada yanlış çalışma duruşlarının önlenmesi ve ergonomik çalışma şekline uygun prosedürler geliştirilerek, laboratuvar çalışanlarının, laboratuvar ergonomisi hakkında farkındalığın arttırılması istenmiş, oluşabilecek kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının engellenmesi hedeflenmiştir.

Ege bölgesinde faaliyet gösteren deniz balıkları kuluçkahanelerinde çalışanların iş güvenliği kapsamındaki mesleki risk bilgi düzeylerinin belirlenmesi

Bu tez kapsamında, Ege Bölgesinde faaliyet gösteren deniz balıkları kuluçkahanelerinde çalışan personele iş güvenliği konuları ile alakalı anket çalışması uygulanmıştır. Bu kapsamda, kuluçkahane çalışanlarının iş güvenliği içerisinde mesleki risk bilgileri ve iş sağlığı ve güvenliği konularına bakış açıları incelenmiştir. Ayrıca çalışanların iş sağlığı ve güvenliği hakkındaki bilgilere ulaşabilme becerisi, mesleki riskleri ve meslek hastalıkları ile ilgili farkındalıkları, çalışma ortamında bulunan risklere karşı genel tutumları ve iş yeri ile alakalı sahip oldukları psikolojik olguların belirlenmesi amaçlanmıştır. Anket çalışması sektörün üretiminin yaklaşık %85'ini kapsayan 5 farklı deniz balıkları kuluçkahanesinde 226 sektör çalışanı ile gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışanlara sosyodemografik, iş güvenliği ve meslek bilinci açısından farklı içerikte anket çalışması uygulanmıştır. Elde edilen bulgular içerisinde çalışanların deneyimledikleri sağlık sorunlarının benzer olması, iş güvenliğinin önemli olduğunu düşünmelerine rağmen konuyu özümseyememeleri, içinde bulundukları iş sektöründen genel olarak memnun oldukları halde ücret dengesini yetersiz buldukları gibi konular ön plana çıkmaktadır.

Sualtı dalgıçlığında iş güvenliği uygulama esaslarının incelenmesi

Bu tez kapsamında İzmir bölgesinde ki dalış merkezlerinin ve bu merkezlerde çalışan eğitmenlerin mevcut yönetmelik ve standartlara ne derece uyduğunun incelenmesi, dalışlarda karşılaşılan sorunların neden kaynaklandığının araştırılması, eğitmenlerin bilgi ve tecrübelerinin araştırılması ayrıca bu bölgede ki dalış merkezlerinde donanımlı dalış eğitimi almış veya en az bir kere dalış gerçekleştirmiş dalıcıların özellikleri, yapmış oldukları donanımlı dalışlarda karşılaştıkları sorunların neden kaynaklandığının araştırılması ve bu alanda alınan güvenlik önlemlerinin iş güvenliği açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda eğitmenlere ve dalıcılara sorulmak üzere iki farklı anket oluşturulmuştur. Anket çalışması 30 eğitmen ve 30 dalıcı ile Mayıs-Haziran 2017 ayları arasında yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde bu bölgede gerçekleştirilen donanımlı dalışların mevcut yönetmelik ve talimatlara uygun olarak yapıldığı ayrıca herhangi bir ölümcül kazanın yaşanmamış olması dalış güvenliği açısından gerekli önlemlerin alındığını göstermektedir. Ayrıca dalıcılar açısından da, bu bölgede herhangi bir dalış merkezinde gerçekleştirdikleri dalışları güvenli buldukları ve çok önemli bir sorunla karşılaşmadıkları gözlenmiştir.

Küçük ölçekli bir metal işleme atölyesindeki kaldırma ve taşıma işlerinin ergonomik açıdan değerlendirilmesi

Bu araştırmada, küçük ölçekli bir metal işleme atölyesindeki kaldırma ve taşıma işleri ergonomik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmamız; "açık ve kapalı halı saha demir aksamı yapımı, tel ve branda, suni çim halı döşenmesi ve elektrik aksamlarının yapımı ve montajı" yapan bir firmanın metal işleme atölyesinde gerçekleştirilmiştir. Üretim safhaları izlenmiş, buradaki kaldırma ve taşıma işlemleri kayıt altına alınmış, risk değerlendirmeleri MAC (Manual Handling Assessment Charts) ve KIM (Key Indicator Method) yöntemleriyle hesaplanmıştır. Ayrıca genel olarak tüm faaliyetler ergonomik değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Yapılan çalışmalar neticesinde, çalışmaya konu atölyede çokça kaldırma ve taşıma işi yapıldığı, bu işler gerçekleştirilirken ergonomik prensiplere uygun davranış ve çalışma modellerine uyulmadığı görülmüştür. Bunun yanında genel olarak atölye ortamının ergonomik bakımdan uygunluk düzeyinin yetersiz olduğu, iş sağlığı ve güvenliği ilkelerine yeterli öncelik verilmediği tespit edilmiştir.

İş güvenliği faaliyetlerinde stratejik plan oluşturmanın öneminin belirlenmesi ve hazır beton sektöründe faaliyet gösteren bir firmada örnek bir stratejik plan hazırlanması

İş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin yürütülmesi için oluşturulan iş sağlığı ve güvenliği yönetimi ve organizasyonun atacağı ilk adım risk değerlendirme çalışmalarını yürütmektir. Risk değerlendirme çalışmaları yapılırken tehlikeler ve riskler belirlenerek bu tehlike ve risklerin azaltılmasına yönelik önlemler belirlenmektedir. İş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi yönetmeliğinde belirtilen süre ve şartlarda risk değerlendirmesinin yenilenmesi gerekmektedir. Bu tez çalışmasında ise işletmelerde yapılacak olan iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında risk değerlendirmesinde ek olarak yapılacak yeni bir risk yönetimi sistemi olarak stratejik planlamanın yapılabileceği gösterilmiştir. Stratejik planlamanın ne olduğu, stratejik planlama yapılırken nelere dikkat edilmesi gerektiği ile ilgili literatür çalışması yapılmıştır. Tez çalışmasının diğer aşamasında hazır beton sektörüyle ilgili literatür çalışması yapılmış, hazır beton sektörü ile ilgili yapılan risk değerlendirme çalışmaları incelenmiş, bunlara ek olarak hazırlanan bir kontrol listesi ile hazır beton santrallerindeki durum analizi yapılmıştır. Yapılan durum analizine göre hazır beton sektöründe iş güvenliği stratejik planlanması hazırlanmıştır .

CUT and fill üretim yöntemi uygulayan yeraltı altın madenlerinde sığınma istasyonu kurulması parametrelerinin değerlendirilmesi

Bu tezde kes doldur (cut and fill) üretim yöntemi uygulayan yeraltı altın madenlerinde sığınma istasyonu kurulması için gereken parametreler değerlendirilmiştir. Sığınma istasyonu kurulmasında göz önüne alınması gereken parametreler ve bu parametrelere ek olarak yapılması gerekli altyapı çalışmalarına değinilmiştir. Kurulan sığınma istasyonunun, maden işletmesinin acil durum planına eklenerek acil durum planının revize edilmesi, bu konuda personelin bilgilendirilmesi sonucunda yeraltı çalışma ortamlarının daha güvenilir hale getirilmesine çalışılmıştır.

Biyolojik sistemlerde borun toksik riskleri ve etkilerinin iş güvenliği açısından incelenmesi

Bu tez çalışmasında Bor bileşiklerinin yol açabileceği toksik etkilerin iş sağlığı ve güvenliği açısından önemini ortaya koymak amacıyla biyolojik sistemler üzerinde etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda yapılan çalışmalarda B(III) ile çalışanların aynı anda birden fazla kirliliğe maruz kalması durumunda ortaya çıkabilecek toksik etkileri de belirlemek amacıyla Cd(II) ve Cr(VI) ağır metal iyonlarının B(III) toksisitesine etkileri incelenmiştir. Akut toksisite denemeleri, lüminesans bir bakteri türü olan Photobacterium kishitanii ile Microtox test yöntemi kullanılarak yapılmıştır. B(III), Cr(VI) ve Cd(II) metal iyonlarının tekli ve ikili çözeltileri için farklı konsantrasyonlar ve farklı maruziyet sürelerinde % inhibisyon ve EC50 değerleri hesaplanmıştır. Deneysel çalışmamızı desteklemek amacıyla tekli ve ikili metal çözeltilerinin toksisitesi modellenmiştir. Yapılan modelleme sonuçları ile deneysel sonuçlar birbirini desteklemektedir. Son olarak borun tekil toksisitesi ve ağır metal maruziyetinin Bor'a etkisiyle ortaya çıkabilecek tehlike ve riskler tartışılmış ve olası zararlardan korunmaya yönelik çözüm önerilerine değinilmiştir. Bu tez çalışması borla çalışılan endüstrilerde Bor maruziyetinin yol açabileceği sorunlara dikkat çekmek ve iş sağlığı ve güvenliği kapsamında işverenlerin ve çalışanların bilgilendirilmesini sağlamak açısından önem arzetmektedir.

Çimento sektöründe gaz ve toz patlama riskinin iş güvenliği açısından incelenmesi ve korunma dokümanı hazırlanması

Endüstrinin hızlı bir şekilde gelişimi ile birlikte iş sağlığı ve güvenliğinin önemi de artmaktadır. Çıkartılan yönetmelikler ile gerek insan hayatını korumak için nelerin yapılması gerektiğini gerek bu ortamlarda nasıl bir teçhizat kullanılması gerektiğiyle ilgili ülkemizde bu konunun temelinin oluşması sağlanmaktadır. Patlayıcı ortamlar iş güvenliğinin önemli bir alt başlığını oluşturmaktadır. Bu ortamlara endüstriyel üretim yapılan yerlerde sıklıkla rastlanmaktadır. Gaz ve toz patlamaları korkunç yaralanmalar ve ölümlere sebep olabilmektedir. Ekonomik yönden bakıldığında ise şirketlere çok ciddi mali kayıplar getirmektedir. Bu tez kapsamında çimento sektörü referans alınarak ulusal ve uluslararası standartlar çerçevesinde; patlayıcı ortamlar ile ilgili genel bilgilendirme, tehlikelere karşı alınabilecek önlemler, patlayıcı ortamların sınıflandırılması ve risk değerlendirilmesi, ex-proof (patlamaya karşı korunmuş) ekipman seçim kriterleri, patlama riskinin önlenmesi veya minimuma indirilmesi ile iyi bir çalışma ortamının oluşturulmasının sağlanması amaçlanmıştır.

Asansör montaj işlemlerinin iş güvenliği ve ergonomik yönden değerlendirilmesi

İzmir üçüncü sanayi sitesindeki ergonomik sorunlar

Bu araştırmada, İzmir Üçüncü Sanayi Sitesinde bulunan küçük ve orta boy işletmelerdeki ergonomik sorunlar irdelenmiştir. Çalışmamızda öznel raporlama yöntemi kullanılarak, çalışanların kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını (KİSR), çalışma ortamlarının çevresel şartları, bireysel alışkanlıkları ve iş yerlerinin organizasyonel durumları anket yöntemi ile araştırılmıştır. 34 farklı KOBİ' de 101 adet çalışan ile anket yapılmıştır. Altı aşamalı olarak gerçekleştirilen anket sonuçları analiz edilmiştir. Elde edilen çevresel, bireysel, organizasyonel verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Farklı anket gruplarının birbirleri ile olan ilişkileri irdelenmiştir. KİSR oluşumlarının saptanmasında Türkçe Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Anketi (T-CMDQ) kullanılmıştır. Katılımcıların beyanları doğrultusunda demografik veriler ile zorlayıcı iş tanımları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. KİSR oluşumu ile zorlayıcı vücut hareketleri arasında yapılan tek yönlü regresyon analizinde anlamlı ilişkiler bulunmuş % 10,9' luk bir istatiksel ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca organizasyonel memnuniyetsizlik ve KİSR oluşumu ile anlamlı istatistikler saptanmıştır ve % 9,7' lik istatiksel bir ilişki tespit edilmiştir. KİSR oluşumunu açıklamak için yaptığımız korelasyonda, bireysel faktörlerle anlamlı sonuçlar göstermiş, % 18,1 oranında istatiksel ilişki gözlemlenmiştir. Araştırma örnekleminde Cronbach's Alpha değeri ise 0,782 olarak tespit edilmiştir.